Phát triển vùng dược liệu hơn 6.800ha, thúc đẩy chế biến sâu
UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển dược liệu chiến lược giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2050 trong năm 2026, với nhiều mục tiêu trọng tâm về phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu dược liệu địa phương.
Theo kế hoạch, năm 2026, Lào Cai đặt mục tiêu phát triển các vùng sản xuất dược liệu tập trung gắn với cơ sở chế biến và thị trường tiêu thụ với diện tích trên 6.800ha, sản lượng khoảng 32.000 tấn, tổng giá trị ngành hàng dược liệu sau chế biến đạt trên 1.000 tỷ đồng.
Địa phương cũng đặt mục tiêu duy trì ổn định khoảng 148.000ha quế, sản lượng khai thác trên 47.000 tấn vỏ quế khô, 210.000 tấn cành lá quế và 1.400 tấn tinh dầu. Giá trị sản xuất ngành quế phấn đấu đạt 5.400 tỷ đồng, trong đó giá trị các sản phẩm chế biến dược liệu từ quế đạt trên 4.120 tỷ đồng.
Đáng chú ý, tỉnh sẽ hoàn thành và đưa vào hoạt động 2 nhà máy chế biến các sản phẩm từ quế; đồng thời thu hút đầu tư xây dựng mới ít nhất 2 cơ sở chế biến dược liệu, phấn đấu 50% sản lượng dược liệu được chế biến sâu.
Trong định hướng phát triển, Lào Cai tập trung phân nhóm cây dược liệu chiến lược phục vụ chế biến sâu, chăm sóc sức khỏe, du lịch và xuất khẩu. Một số cây dược liệu được ưu tiên gồm quế, atiso, chè dây, tam thất, đương quy, trà hoa vàng, sa nhân, sâm các loại…
Bên cạnh đó, tỉnh định hướng phát triển các sản phẩm dược liệu gắn với chăm sóc sức khỏe, mỹ phẩm, thuốc tắm bản địa, quà tặng du lịch và các tuyến trải nghiệm du lịch sinh thái - văn hóa gắn với vùng trồng dược liệu.
Xây dựng Bảo tàng dược liệu số, thúc đẩy chuyển đổi số ngành dược liệu
Một trong những mục tiêu nổi bật của kế hoạch là hoàn thành khảo sát, quy hoạch, thu hút xúc tiến đầu tư, thiết kế không gian thực và số hóa dữ liệu dược liệu phục vụ xây dựng Bảo tàng dược liệu tỉnh Lào Cai.
Tỉnh cũng đặt mục tiêu phát triển thêm ít nhất 5 sản phẩm dược liệu OCOP đạt từ 3 sao trở lên; có thêm 1-2 sản phẩm hoặc cơ sở sản xuất, chế biến dược liệu đạt các tiêu chuẩn GACP-WHO, hữu cơ hoặc GMP. Đồng thời triển khai ít nhất 1 đề tài, dự án khoa học công nghệ theo cơ chế đặt hàng về bảo tồn, phát triển giống và ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, sản xuất dược liệu.
Theo kế hoạch, Lào Cai sẽ khảo sát, đầu tư xây dựng và nâng cấp 1 trung tâm nghiên cứu bảo tồn và phát triển giống dược liệu dự kiến tại phường Sa Pa nhằm bảo tồn, lưu giữ và phát triển nguồn gen cây thuốc. Tỉnh đồng thời xây dựng các vườn giống quế gốc và cơ sở ươm, nhân giống tại các khu vực trồng dược liệu tập trung.
Trong lĩnh vực khoa học công nghệ và chuyển đổi số, tỉnh sẽ phát triển cơ sở dữ liệu số về vùng sản xuất dược liệu, bao gồm loài cây, phân bố, sản lượng, vùng quy hoạch, doanh nghiệp liên kết và diễn biến giá thị trường; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư dây chuyền chế biến hiện đại, áp dụng các tiêu chuẩn ISO, HACCP, GMP trong sản xuất.
Để thực hiện kế hoạch, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ trì triển khai, phối hợp với các sở, ngành và địa phương xây dựng chính sách khuyến khích phát triển dược liệu chiến lược, rà soát quy hoạch vùng nguyên liệu, kiểm tra chất lượng sản xuất và tổ chức đào tạo, tập huấn kỹ thuật cho người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp.
Kế hoạch cũng yêu cầu các địa phương thành lập Ban chỉ đạo phát triển dược liệu chiến lược, lựa chọn sản phẩm chủ lực phù hợp điều kiện từng vùng, hỗ trợ hình thành chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ nhằm nâng cao thu nhập và tạo sinh kế bền vững cho người dân.
