“Không ai ký vào kế hoạch tị nạn của chúng tôi. PVV rời liên minh”, ông Wilders viết trên mạng xã hội X vào ngày 3/6. Ông cho biết đã thông báo cho Thủ tướng Dick Schoof rằng toàn bộ các bộ trưởng thuộc đảng PVV sẽ rời Chính phủ.
Quyết định đột ngột của ông Wilders đã phá vỡ một liên minh vốn đã rất mong manh, tồn tại chưa đầy một năm kể từ khi được thành lập vào tháng 7/2024. Hà Lan, nền kinh tế lớn thứ năm của eurozone, đang đối mặt với nguy cơ tổ chức tổng tuyển cử trong vài tháng tới, làm trầm trọng thêm tình trạng bất ổn chính trị.
Tranh cãi xoay quanh bản kế hoạch 10 điểm mà ông Wilders đưa ra tuần trước, nhằm ngăn chặn hoàn toàn người nhập cư có mục đích xin tị nạn. Kế hoạch này bao gồm việc triển khai quân đội để bảo vệ biên giới, đóng cửa các trung tâm tiếp nhận người tị nạn, hồi hương toàn bộ người Syria, tạm ngừng hạn ngạch tị nạn của EU và cấm người thân của người tị nạn hiện đã ở Hà Lan sang đoàn tụ.
Thủ lĩnh đảng VVD (Dân chủ Tự do), bà Dilan Yeşilgöz, chia sẻ rằng Thủ tướng Schoof đã kêu gọi các lãnh đạo hành động có trách nhiệm trong cuộc họp sáng 3/6, nhấn mạnh bối cảnh quốc tế khó khăn hiện nay. Bà gọi quyết định của ông Wilders là “vô cùng thiếu trách nhiệm".
Lãnh đạo hai đảng còn lại trong liên minh cũng tỏ ra phẫn nộ. Bà Caroline van der Plas, đứng đầu Đảng Phong trào Nông dân-Công dân (BBB), cho biết bà “rất tức giận” và cũng gọi hành động của ông Wilders là vô trách nhiệm. Bà Nicolien van Vroonhoven của Đảng Hiệp ước Xã hội Mới (NSC) nói rằng bà “không thể hiểu nổi” quyết định này.
Ông Wilders trước đó đã cảnh báo tại một cuộc họp báo rằng nếu các yêu cầu chính sách của ông không được thực thi, PVV sẽ rút khỏi nội các. Với 37 ghế, PVV là đảng lớn nhất trong quốc hội Hà Lan hiện tại.
Thủ tướng Schoof được dự đoán sẽ nộp đơn từ chức lên Vua Willem-Alexander vào cuối ngày 3/6, chỉ vài tuần trước khi Hà Lan đăng cai hội nghị thượng đỉnh NATO tại The Hague.
