Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, Bộ Công thương, vừa cảnh báo về rủi ro khi tham gia sàn đầu tư tài chính theo mô hình đa cấp.Ảnh minh họa.
Tiền đầu tư thật nhưng 'lãi suất ảo'
Gần đây, cái tên Etop Bank đang được chú ý khi quảng cáo người chơi chỉ cần gửi tiền vào ngân hàng (NH) điện tử này thì sẽ nhanh chóng trở thành triệu phú USD. Theo đó, người chơi chỉ cần gửi tiền thật để mua tiền ảo có tên là USDT tại Etop Bank với các gói từ 200 USD - 10.000 USD, theo các kỳ hạn từ 1 tháng đến 3 năm. Lãi suất được trả theo các kỳ hạn gửi, từ 30 - 50%/tháng tương đương 600%/năm, cao gấp gần 100 lần lãi suất tiền gửi NH trong nước.
Sau kỳ hạn gửi, người chơi sẽ được rút toàn bộ tiền gốc. Lãi suất cao nhất là kỳ hạn 3 năm, nếu người tham gia gửi 1 tỷ đồng, mỗi tháng sẽ nhận lãi 500 triệu đồng. Nghĩa là sau 3 năm người tham gia sẽ nhận 18 tỷ đồng tiền lãi và 1 tỷ đồng tiền gốc. Thậm chí có thành viên môi giới nhấn mạnh: “Chơi tài chính này nếu mà ngon, thu nhập lên đến 10 - 20 tỷ đồng/tháng”.
Theo ước tính, dự án này dù mới đưa vào hoạt động đã thu hút được hàng nghìn người tham gia. Nhiều nhất là các địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Thái Nguyên, Hà Tĩnh, Ninh Bình, Hưng Yên...
Thế nhưng hiện website của Etop Bank đã đóng, những người vốn tự xưng đứng đầu dự án cũng biệt tăm. Theo thống kê chưa đầy đủ của VTV, ước tính hiện có khoảng 1.500 người là nạn nhân của đường dây Etop Bank. Đa số là đi vay để tham gia, người ít thì vài chục triệu, người nhiều đến tiền tỉ.
Ngay sau khi Etop Bank biến mất, một số môi giới tiếp tục chào mời dự án Winsbank. Dự án này cũng được giới thiệu là NH số đầu tiên trên thế giới được cấp phép hoạt động hợp pháp, có thể gửi tiền tiết kiệm, vay mượn và đầu tư chỉ với một nền tảng duy nhất, vay tiền thế chấp bằng tiền điện tử như BTC, ETH, WIN…
Winsbank cũng phát hành cổ phiếu có tên gọi là eshare (ESR). “Đây chính là cơ hội làm giàu tốt trong năm 2020 để bạn x5, x10 lần tài sản sau 6 tháng tiếp theo khi sở hữu cổ phiếu eshare của Winsbank”, theo lời giới thiệu trên địa chỉ winsbank.io hay winsbank.vn. Đáng chú ý, giữa tháng 7 vừa qua, Bộ Công an đưa ra cảnh báo về việc trang web này huy động vốn đa cấp bằng tiền ảo trái phép nhưng đến nay vẫn ngang nhiên hoạt động.
Để thu hút nhà đầu tư tham gia, Winsbank đưa ra rất nhiều lời “hứa hẹn” về tương lai của đồng tiền ảo Win và giá cổ phiếu ESR. Theo đó, nhà đầu tư sẽ có lãi suất cố định từ 2 - 12%/năm, sau khi tham gia bằng cách mua đồng tiền ảo WinCoin với 13 gói đầu tư WinCoin có giá trị từ 100 Win - 100.000 Win (tương đương từ 100 USD - 1 triệu USD); hoặc mua cổ phiếu ESR với 16 gói do Winsbank đưa ra từ 100 USD - 1 triệu USD.
Nhà đầu tư còn được nhận lãi suất tĩnh khi cổ phiếu ESR tăng giá; nhận thêm lợi nhuận khi giới thiệu thành viên mới đầu tư vào Winsbank theo mô hình kinh doanh đa cấp và sẽ được trả thưởng đến 10 tầng...
Trên thực tế, công an phát hiện hệ thống này do một nhóm đối tượng tại VN tổ chức hoạt động, không có đăng ký kinh doanh và không có trụ sở tại VN.
Bản chất Winsbank không có hoạt động sản xuất tạo ra các sản phẩm và dịch vụ có giá trị sử dụng, chủ yếu là hoạt động theo mô hình đa cấp, lấy tiền của người tham gia sau để trả lãi suất và hoa hồng cho người tham gia trước.
Khi huy động được số tiền đủ lớn, các đối tượng sẽ ngừng trả lãi cho người tham gia, đồng thời đánh sập hệ thống và bỏ trốn cùng số tiền đã huy động được.
Lấy lãi suất khủng làm 'mờ mắt' nhà đầu tư
Dù nhiều dự án huy động vốn đa cấp trái phép, sàn đầu tư tài chính lừa đảo đã bị phát hiện, kẻ chủ mưu bị truy tố hình sự nhưng các mô hình đầu tư lấy lãi “khủng”; “trở thành triệu phú USD” mà không cần làm gì vẫn liên tục xuất hiện, quảng bá rầm rộ trên các trang mạng xã hội và công khai chào mời, lôi kéo người tham gia.
Đó có thể là những sàn đầu tư tiền tệ quốc tế (forex) hay đầu tư chứng khoán quốc tế, chào mời đầu tư vào tiền số hoặc các ứng dụng cho vay tiền... nhưng hầu hết đều mang tính lừa đảo và đã được điểm mặt chỉ tên như Liber Forex, MyAladdinz, Bitkingdom, Crowd1...
Gần đây xuất hiện thêm dự án có tên “King of invest” cũng gây nên nhiều nghi vấn tương tự. Để tham gia, người chơi chỉ cần nạp tiền mặt vào một tài khoản trên trang web điện tử “King of invest”, với 7 mức đầu tư trong khoảng 200 - 30.000 USD. Lãi suất trả theo ngày 1,5%/ngày, tương đương 260%/năm và cao gấp 52 lần lãi suất tiền gửi NH.
Sau 1 năm, người chơi sẽ rút được toàn bộ tiền gốc đầu tư. Ví dụ đầu tư gói 30.000 USD, tương đương 720 triệu đồng, mỗi tháng nhận lãi 9.000 USD, tương đương hơn 200 triệu đồng, chỉ sau 3 tháng là hòa vốn.
Tuy nhiên, một số nhà đầu tư chia sẻ trên các diễn đàn cho biết sau nhiều tháng bỏ tiền vào dự án vẫn không nhận được tiền lãi hay hoa hồng. Thay vào đó, tiền đầu tư lại được chuyển đổi về một loại tiền điện tử do “King of invest” tạo ra là CXC, với 1 CXC tương đương 0,1 - 9 USD. Việc này khiến giá trị tiền lãi nếu được nhận về cũng bị giảm đi rất nhiều lần.
Hoặc thử gõ từ khóa tìm kiếm đầu tư tài chính, hàng loạt quảng cáo chào mời đầu tư lãi cao. Tại trang web dautunhatnam.com.vn, quảng bá đầu tư sẽ có được lãi suất 192% trong 24 tháng và nhà đầu tư còn được tặng bất động sản tương đương giá trị gói đầu tư khi kết thúc hợp đồng.
Vận động đầu tư tài chính đa cấp có thể bị phạt tới 5 năm tù
Đánh giá các nội dung quảng cáo này, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng nhận thấy mô hình hoạt động của một số sàn đầu tư tài chính này tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho người tham gia. Bởi lẽ, mọi giao dịch của người tham gia đều thông qua tài khoản được mở trên hệ thống Internet mà không có cơ quan quản lý tại Việt Nam cấp phép, trong trường hợp nếu có các vấn đề rủi ro liên quan đến hệ thống thì kết quả đầu tư của người tham gia đều không được đảm bảo.
Ngoài ra, tiền người tham gia nộp vào hệ thống là tiền thật trong khi những lợi ích hay hoa hồng được ghi nhận trên hệ thống là các loại tiền ảo hay ví điện tử, những loại tiền ảo và ví điện tử này đều không được cơ quan quản lý nhà nước thừa nhận là công cụ thanh toán hợp pháp.
Mặt khác, nhà đầu tư còn bị những rủi ro khác khi tham gia các sàn đầu tư tài chính kiểu này như lộ bí mật thông tin cá nhân, bị lừa đảo do một số sàn huy động tài chính lừa đảo bằng cách sửa lệnh hệ thống (nhà đầu tư nghĩ là mình đang đầu tư theo lệnh thị trường, song thực tế là đánh với sàn, luôn luôn bị sàn cho thua) hoặc thậm chí khi số người tham gia nộp tiền đủ nhiều, sàn cũng sẽ tự… biến mất.
Đặc biệt, hiện có rất nhiều các sàn đầu tư tài chính này có dấu hiệu lôi kéo người tham gia bằng hình thức trả thưởng, hoa hồng cho việc mời thêm thành viên tham gia đầu tư theo nhiều cấp nhiều nhánh, có dấu hiệu của việc kinh doanh theo phương thức trái phép, ví dụ như Forex Liber, AFGold, Bitomo…
Theo quy định của Nghị định 40/2018/NĐ-CP ngày 12 tháng 3 năm 2018 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp (Nghị định 40/2018/NĐ-CP), mọi hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp với đối tượng không phải là hàng hóa đều bị cấm (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác), theo đó các sàn đầu tư tài chính trên đều không được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp theo quy định của Nghị định 40/2018/NĐ-CP.
Vì vậy, các tổ chức cá nhân tham gia, vận động người tham gia đầu tư thông qua các sàn đầu tư tài chính này đều có thể bị xử lý hình sự. Trong đó, xử phạt tới 5 tỷ đồng hoặc 5 năm tù giam theo Điều 217a Bộ Luật Hình sự về Tội vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp.
Tại họp báo thường kỳ Chính phủ tháng 11, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú nhấn mạnh: "Việt Nam hiện chưa cấp phép bất kỳ sàn đầu tư chứng khoán Forex nào, tất cả sàn đang hoạt động không bảo đảm đúng theo quy định của pháp luật. Những cá nhân nào tham gia đầu tư vào đây đang tiếp tay cho các hoạt động vi phạm pháp luật".
