Phán quyết này xuất phát từ bê bối khai thác dữ liệu Cambridge Analytica xảy ra gần một thập kỷ trước, đánh dấu một trong những án phạt tài chính lớn nhất từng được áp đặt đối với một tập đoàn công nghệ bởi một tiểu bang đơn lẻ tại Mỹ
Trước đó vào ngày 25/9, bồi thẩm đoàn tại toà án bang Santa Fe kết luận Meta vi phạm Luật Hành vi Không công bằng của bang hơn 43 triệu lần. Mặc dù luật pháp cho phép mức phạt tối đa 5.000 USD cho mỗi vi phạm, nâng tổng án phạt lý thuyết lên tới gần 219,5 tỷ USD, Thẩm phán Francis Mathew đã quyết định giảm con số này xuống còn 25 tỷ USD, tương đương khoảng 570 USD cho mỗi vi phạm. Khoản phạt này sẽ chịu mức lãi suất 15% mỗi năm cho đến khi thanh toán xong, khiến số tiền tăng thêm khoảng 10,3 triệu USD mỗi ngày.
Bê bối Cambridge Analytica bị phanh phui năm 2018, khi công ty tư vấn chính trị Anh này thu thập dữ liệu cá nhân của khoảng 87 triệu người dùng Facebook mà không có sự đồng ý của họ.
Vụ kiện do bang New Mexico khởi xướng năm 2021, tập trung vào những cam kết của Facebook về bảo vệ dữ liệu sau khi bê bối bị công khai. Theo hồ sơ tòa án, công ty từng hứa điều tra các ứng dụng nghi ngờ lạm dụng dữ liệu và thông báo cho người dùng, nhưng chỉ cảnh báo về hai ứng dụng trong hàng nghìn ứng dụng bị nghi vấn. Vụ việc ảnh hưởng đến dữ liệu của ít nhất 1,1 triệu người dân trong bang.
Thẩm phán Mathew chỉ ra 26 tuyên bố sai lệch của các lãnh đạo cấp cao Meta trong hơn 11 năm, trong đó có CEO Mark Zuckerberg và cựu Giám đốc vận hành Sheryl Sandberg.
"Facebook đã hứa với người dùng rằng họ kiểm soát dữ liệu của mình. Điều này là sai sự thật", thẩm phán tuyên bố, đồng thời nhận định các vi phạm mang tính hệ thống, kéo dài nhiều năm và tác động trực tiếp đến mô hình kinh doanh cốt lõi của Meta.
Tổng chưởng lý bang New Mexico Raúl Torrez hoan nghênh phán quyết, cho rằng đây là thông điệp mạnh mẽ gửi đến các tập đoàn công nghệ. "Kết quả ngày hôm nay làm rõ rằng không một tập đoàn nào quá quyền lực đến mức không thể bị xử lý trách nhiệm", ông nói. "Phán quyết này nên được xem là một tín hiệu, một thông điệp không thể nhầm lẫn gửi tới Thung lũng Silicon".
Theo hiến pháp bang, toàn bộ tiền phạt thu được sẽ được chuyển vào quỹ đầu tư xây dựng trường học và cơ sở hạ tầng giáo dục.
Meta bác bỏ các cáo buộc và tuyên bố sẽ kháng án. Giám đốc pháp lý của Meta, C.J. Mahoney, cho rằng phán quyết cùng cách thực thi pháp luật của bang khiến hoạt động kinh doanh tại New Mexico gần như không thể, đồng thời cáo buộc vụ kiện nhằm hạn chế quyền tự do ngôn luận trên mạng.
"Chúng tôi tin tưởng sẽ giành chiến thắng khi kháng án. Trong thời gian chờ đợi, Meta sẽ tiếp tục xây dựng một nền tảng an toàn và tự do để kết nối hàng triệu người Mỹ, giúp các doanh nghiệp nhỏ phát triển và duy trì thế cạnh tranh của quốc gia", ông Mahoney tuyên bố.
Quá trình kháng án có thể kéo dài 3-4 năm, trong thời gian đó khoản tiền phạt vẫn chịu lãi suất 15% mỗi năm.
