'Miền Trung có vị trí chiến lược cho việc xuất khẩu, phát triển logistics'

Nhiều năm qua, công tác xuất khẩu hàng hóa qua các cảng biển ở miền Trung được đánh giá là chưa tương xứng với tiềm năng, vị thế.

Trong bối cảnh tỉnh Quảng Trị chuẩn bị đưa vào khai thác 2 bến cảng đầu tiên thuộc dự án Khu bến cảng nước sâu Mỹ Thủy có thể đón tàu trọng tải 100.000 tấn để hình thành trung tâm logistics quốc tế ở phía Nam tỉnh này, kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển mình cho ngành xuất khẩu tại tỉnh Quảng Trị nói riêng và miền Trung nói chung đạt được những bước ngoặt, thành tựu mới.

Nhằm giúp các doanh nghiệp có bức tranh tổng quan khi tham gia lĩnh vực xuất nhập khẩu ở miền Trung, phóng viên báo Nhà báo & Công luận đã có buổi trao đổi với ông Nguyễn Tuấn Việt, Giám đốc Công ty xúc tiến xuất khẩu VIETGO, chuyên gia đầu ngành về xuất khẩu.

Thưa ông, với nhiều năm kinh nghiệm trong công tác xúc tiến xuất khẩu, ông đánh giá thế nào về cơ hội xuất khẩu cho các mặt hàng có thế mạnh ở các tỉnh miền Trung?

- Tôi đánh giá khúc miền Trung, nhất là đoạn từ cuối Thanh Hóa trở vào là đoạn mà địa hình trải dài, biến đổi nhiều dạng khí hậu nên đã tạo ra nhiều sản vật tốt có cơ hội xuất khẩu lớn.

Ví dụ như sản phẩm sắn lát, dăm gỗ, hoa quả, gừng, ớt; các loại gỗ chế biến như: gỗ ghép thanh, gỗ dán, gỗ xẻ thanh; các loại hàng nội ngoại thất; các loại than. Đặc biệt là nhiều loại vật liệu xây dựng có thể xuất khẩu tốt như xi măng, clinker, cát, sắt thép…

Ngoài ra, khu vực miền Trung có lợi thế chiều ngang mỏng, lại giáp Lào nên là cửa ngõ Đông - Tây để hàng Lào có thể quá cảnh xuất khẩu, đi mượn qua những cảng miền Trung của Việt Nam.

Hay nói cách khác, đây chính là lợi thế để doanh nghiệp Việt Nam mua hàng của Lào để xuất khẩu làm thương mại. Bằng cách đấy, Việt Nam vừa tận dụng được hàng của Lào mà vẫn mang kim ngạch về cho Việt Nam, chứ không nhất thiết phải xuất khẩu hàng Việt Nam.

Tóm lại, chúng ta có nhiều mặt hàng, có thể khai thác được cả hàng Lào, hàng Thái Lan.

Thế nên, đây là vùng đất có vị trí chiến lược cho việc xuất khẩu, có thể mở rộng cảng phát triển logistics, phát triển các công ty thương mại. Đây là điều giúp cho miền Trung tăng kim ngạch xuất khẩu, đóng góp vào tổng lượng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Điểm nghẽn lớn nhất trong lĩnh vực xuất khẩu ở các tỉnh miền Trung là gì và cần các chính sách, cơ chế gì để tháo gỡ các điểm nghẽn này, thưa ông?

-Theo tôi thì có 2 điểm nghẽn lớn. Thứ nhất, các tỉnh miền Trung còn thiếu cảng, các dịch vụ logistics chưa nhuần nhuyễn, chưa chuyên nghiệp, chưa có nhiều hãng tàu, những công ty vận tải tham gia.

Cho nên, các tỉnh miền Trung cần phải khuyến khích để các hệ thống logistics chạy hàng.

Điểm nghẽn thứ 2 còn lớn hơn, là tư duy thương mại của các công ty ở miền Trung còn yếu. Họ chưa biết cách bán hàng, chưa thật sự thông thạo các nghiệp vụ bán hàng.

Nên theo tôi cần tháo gỡ 2 điểm nghẽn này. Thứ nhất là mở rộng cảng, thứ 2 là đào tạo chuyên môn, tạo ra phong trào xuất khẩu ở các tỉnh miền Trung biết các nghiệp vụ xuất khẩu, tiếp cận được nhiều khách hàng nước ngoài, tạo ra một đội ngũ bán hàng của miền Trung.

Xin ông cho biết, các doanh nghiệp ở khu vực này cần làm gì để có thể tham gia vào lĩnh vực xuất khẩu và xuất khẩu thành công các mặt hàng chủ lực mà địa phương có lợi thế?

- Tôi cho rằng, cái cần chuẩn bị nhiều nhất chính là tư duy thương mại, có nghĩa là nghĩ giống như cách của khách hàng nước ngoài. Các công ty ở miền Trung cần nghĩ cách bắt nhịp được xu hướng của thế giới, có nghĩa là bắt được các trend của thế giới hiện nay.

Điều này rất quan trọng, vì nắm bắt được các xu hướng thì mới phục vụ được khách hàng. Như ông cha ta thường nói: “bán cái thứ mà khách hàng cần, chứ không chỉ bán cái thứ mà mình có” nên tôi cho rằng đội ngũ thương mại cần phải cập nhật những cái đấy.

Tư duy thương mại đôi khi còn quan trọng hơn cả hàng, thậm chí quan trọng hơn cả vốn. Bởi vì nếu như chúng ta không có tư duy thương mại thì không thể bán được hàng, còn nếu như chúng ta không có hàng thì có thể lấy hàng ở nhiều nơi để xuất khẩu.

Theo ông, hàng hóa từ Lào đóng vai trò như thế nào đối với các doanh nghiệp xuất khẩu tại miền Trung và tỉnh Quảng Trị nói riêng, vì tỉnh này đang hoàn thành cảng nước sâu lớn nhất miền Trung là cảng Mỹ Thủy, kết nối trực tiếp với Lào qua cửa khẩu quốc tế La Lay?

- Hàng của Lào, Thái Lan tương đối lớn và có những lợi thế mà hàng Việt Nam không có.

Tôi nói ví dụ một lượng than rất lớn của Lào từ các cái loại gỗ tốt xuất khẩu đi Nhật Bản, Hàn Quốc.

Đây là thứ mà Việt Nam không thể có được vì Lào cho khai thác gỗ tạp trong rừng tự nhiên, những loại cây khoảng 20-30 năm nên chất lượng gỗ rất tốt. Thứ hai, cà phê của Lào thì vùng trồng cũng rất tốt nên có thể mua được hàng với giá tốt để xuất khẩu đi.

Hoặc là sắn lát, các loại ngô, các loại gỗ của Lào rất tốt. Đấy là những loại mà chúng ta có thể khai thác để xuất khẩu và chiếm một tỷ trọng tương đối lớn trong kim ngạch.

Khi chúng ta bán được thêm hàng của Lào, làm đa dạng hóa nguồn cung cho khách thì làm cho mối liên hệ giữa Việt Nam với các nước Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc càng bền chặt.

Từ đó giúp cho vị thế của Việt Nam nói chung và vị thế của cảng Mỹ Thủy tại Quảng Trị nói riêng mạnh hơn rất nhiều.

Việc vận tải hàng hóa từ Lào qua Miền Trung, có những thuận lợi và khó khăn gì, thưa ông?

- Hiện nay, việc vận tải hàng từ các nước như Lào, Thái Lan về Việt Nam thì chủ yếu là vấn đề cước kéo container đường bộ.

Thứ nhất, Việt Nam nên làm các thủ tục thông thoáng ở các cửa khẩu. Thứ hai, các tuyến đường cần làm đẹp, làm rộng để hàng đi qua được thông thoáng thì tự khắc hàng hóa sẽ trôi chảy.

Xin trân trọng cảm ơn ông!