Đây được xác định là vụ án thứ hai được đưa ra xét xử có liên quan đến cựu Giám đốc CDC Huế.
Các bị cáo liên quan trong vụ án gồm: Hà Thúc Nhật (SN 1983), nguyên Kế toán trưởng; Trần Thị Kim Xinh (SN 1978), nguyên Phó Trưởng khoa Dược – Vật tư y tế; Lê Nguyễn Thi Loan (SN 1968), nguyên cán bộ Phòng Tài chính – Kế toán; tất cả cùng cư trú tại TP Huế.
CDC Huế là đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc Sở Y tế TP Huế, được thành lập theo Quyết định số 817/QĐ-UBND ngày 16/4/2018 của Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế). Đơn vị này thực hiện nhiều nhiệm vụ chuyên môn, trong đó có quản lý, sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế và tổ chức tiêm chủng theo quy định.
Theo Đề án hoạt động dịch vụ được Sở Y tế chấp thuận, CDC Huế được phép tiêm chủng vắc xin dịch vụ thu tiền. Nguồn vắc xin phục vụ tiêm chủng dịch vụ phải được tổ chức đấu thầu mua sắm hằng năm theo quy định của Luật Đấu thầu và Thông tư số 15/2019/TT-BYT. Giá tiêm chủng dịch vụ được tính theo cấu phần: giá vắc xin trúng thầu/01 mũi cộng với chi phí tiêm chủng (khám, tiêm, vật tư tiêu hao, điện nước, khấu hao, in ấn…). Toàn bộ số tiền thu từ hoạt động này phải được hạch toán vào nguồn thu của CDC Huế và chi theo quy định về cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập.
Kết quả điều tra xác định, trong giai đoạn từ tháng 6/2020 đến tháng 12/2021, ông Hoàng Văn Đức với vai trò người đứng đầu được cho là đã trực tiếp chỉ đạo các bộ phận liên quan trong việc mua sắm vắc xin tiêm dịch vụ. Bà Trần Thị Kim Xinh phụ trách theo dõi, quản lý, sử dụng vắc xin; ông Hà Thúc Nhật phụ trách công tác kế toán, tài chính và theo dõi mua sắm – thanh quyết toán.
Mặc dù biết rõ các khoản chi phí cấu thành giá tiêm dịch vụ, ông Đức cùng bà Xinh và ông Nhật đã bàn bạc, thống nhất chủ trương mua vắc xin không thông qua đấu thầu, sau đó đưa vào tiêm chủng tại CDC Huế nhằm hưởng lợi cá nhân từ phần “chi phí tiêm”.
Theo nội dung vụ án, nhóm này sử dụng danh nghĩa CDC Huế để ký kết hợp đồng mua vắc xin với các công ty cung ứng; trong đó, ông Đức ký với tư cách Giám đốc, bà Xinh và ông Nhật “ký nháy” theo chức trách. Tuy nhiên, việc thanh toán tiền mua vắc xin lại được thực hiện bằng tài khoản cá nhân của bà Xinh. Số vắc xin mua ngoài thầu được đưa vào tiêm song song với vắc xin mua qua đấu thầu. Đồng thời, bị cáo Lê Nguyễn Thi Loan được cho là đã áp giá thu tiền tiêm đối với số vắc xin ngoài thầu bằng mức giá như vắc xin trong thầu, nhưng không nộp về CDC Huế mà giao cho bà Xinh quản lý, sử dụng.
Theo kết luận điều tra, từ tháng 6/2020 đến tháng 12/2021, ông Đức cùng bà Xinh và ông Nhật đã thực hiện 7 hợp đồng mua 18 loại vắc xin, với tổng số 19.670 liều của 5 công ty, tổng giá trị gần 4,8 tỷ đồng để đưa vào CDC Huế tiêm dịch vụ.
Ngoài các hợp đồng nêu trên, còn có những lần mua vắc xin không ký hợp đồng, theo hình thức liên hệ trực tiếp mua hàng. Cơ quan điều tra cũng cho biết bà Xinh từng khai mua vắc xin của một doanh nghiệp khác, nhưng phía doanh nghiệp này xác định không có giao dịch, nên chưa đủ căn cứ làm rõ số lượng và nguồn mua theo lời khai.
Tiền thu từ tiêm chủng vắc xin ngoài thầu ban đầu vẫn được nộp chung. Đến khi phát hiện khoản tiền 18.984.000 đồng không khớp với dữ liệu trên phần mềm kế toán, bị cáo Nhật giải thích rằng “vắc xin ngoài thầu không sử dụng tiền của CDC nên không cập nhật”, sau đó thống nhất chuyển khoản số tiền này để bà Xinh quản lý.
Bị cáo Loan được xác định là người thu tiền tiêm vắc xin theo hai luồng: vắc xin trong thầu thì in phiếu thu từ phần mềm và nộp về quỹ CDC; vắc xin ngoài thầu thì thu bằng phiếu viết tay, định kỳ nộp cho bà Xinh. Mỗi lần nộp, bị cáo Loan được “bồi dưỡng” từ 200.000 đến 500.000 đồng.
Trên cơ sở cơ cấu giá tiêm và số lượng vắc xin đưa vào tiêm, cơ quan điều tra xác định CDC Huế bị thiệt hại phần chi phí tiêm chủng không được hạch toán vào nguồn thu, với tổng số tiền hơn 1,2 tỷ đồng. Riêng đối với phần vắc xin mà bị cáo Nhật bị xác định có tham gia ký nháy theo 2 hợp đồng, mức thiệt hại được xác định hơn 168 triệu đồng.
Trong vụ án này, ông Hoàng Văn Đức được xác định là người chịu trách nhiệm chính với vai trò người đứng đầu; các bị cáo còn lại bị xem xét trách nhiệm với vai trò đồng phạm.
Trước vụ án này, ông Hoàng Văn Đức và ông Hà Thúc Nhật từng liên quan đến một vụ án khác. Ngày 8/5/2024, TAND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TAND TP Huế) đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử hai bị cáo về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”.
Dự kiến, phiên tòa sắp tới sẽ tiếp tục thu hút sự quan tâm của dư luận khi vụ án được cho là xảy ra trong lĩnh vực y tế dự phòng, gắn với hoạt động tiêm chủng dịch vụ tại một đơn vị sự nghiệp công lập.
