Theo các nguồn tin am hiểu thị trường, khách hàng mua vàng với số lượng lớn có thể được giảm tới 6% so với giá thị trường nếu thanh toán bằng tiền mặt và không nhận hóa đơn. Việc không ghi nhận giao dịch giúp người bán giảm hoặc né một số khoản thuế, từ đó họ có thể chuyển một phần khoản tiền tiết kiệm được thành mức giảm giá cho khách hàng.
Một khách hàng tên Anuradha cho biết, bà mua trang sức cho đám cưới của con gái với mức giảm 5.000 rupee (52 USD) cho mỗi 10 gram vàng, đổi lại không nhận hóa đơn. Người nội trợ 55 tuổi cho biết mức giá cao kỷ lục của vàng khiến khoản tiền này trở nên đáng kể. Dù giá vàng đã hạ nhiệt sau khi lập đỉnh hồi đầu năm, giá hiện vẫn cao hơn gần 28% so với cùng kỳ năm ngoái.
“Đó là một lời đề nghị khó có lòng chối từ. Giá vàng đang quá cao và chúng tôi tin tưởng người bán”, bà Anuradha nói, đồng thời đề nghị chỉ sử dụng tên riêng do tính chất nhạy cảm của giao dịch.
Thị trường giao dịch không chính thức tại Ấn Độ đã có dấu hiệu sôi động trở lại sau khi chính phủ tăng gấp đôi thuế nhập khẩu vàng và bạc lên 15%, trong nỗ lực hạn chế nhu cầu và thu hẹp thâm hụt thương mại. Bên cạnh đó, người mua bán lẻ còn phải chịu thêm 3% thuế hàng hóa và dịch vụ.
Ấn Độ là nước tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới, sau Trung Quốc. Vàng giữ vai trò quan trọng trong đời sống người dân, từ trang sức, quà tặng đến tài sản tiết kiệm, đặc biệt trong các dịp lễ hội, sinh nở và đám cưới. Trong khi sản lượng trong nước hạn chế, phần lớn nhu cầu phải dựa vào nhập khẩu, gây thêm áp lực lên cán cân thương mại và đồng rupee.
Theo các nguồn tin, tại thị trường đặc biệt này, thương nhân có thể nhập vàng với giá thấp hơn tới 200 USD/ounce so với giá thị trường trong nước. Do hoạt động phi chính thức thiếu một mức giá tham chiếu chung, mức chiết khấu được thương lượng tùy từng giao dịch.
Ông Hiren Chandaria, Giám đốc điều hành phụ trách khu vực Trung Đông và châu Á của Monetary Metals, cho rằng mức chiết khấu lớn phản ánh động lực kinh tế của nguồn cung không chính ngạch. Theo ông, thuế nhập khẩu cao tạo thêm động lực để vàng đi vào thị trường thông qua các kênh không chính thức thay vì kênh nhập khẩu hợp pháp.
Công ty tư vấn Metals Focus cho biết mức chiết khấu của vàng so với giá nhập khẩu chính ngạch trung bình khoảng 50 USD/ounce trong tháng 9. Trong khi đó, một số khách hàng bán lẻ có thể được giảm tới 10.000 rupee cho mỗi 10 gram, tùy khả năng thương lượng và mối quan hệ với người bán.
Vàng hiện là mặt hàng nhập khẩu lớn thứ hai của Ấn Độ sau dầu mỏ và là một trong những nguyên nhân chính khiến thâm hụt thương mại tăng. Thâm hụt thương mại của nước này từng ghi nhận lên gần 32 tỷ USD trong tháng 7, mức cao nhất trong năm nay.
Trong khi đó, trong 4 tháng tính đến hết tháng 7, chi phí nhập khẩu vàng tăng hơn 32% so với cùng kỳ năm ngoái. Trước sức ép này, Thủ tướng Narendra Modi đã hai lần kêu gọi người dân hạn chế mua vàng trong vòng 5 tháng để góp phần bảo toàn dự trữ ngoại hối. Tuy nhiên, nhập khẩu vàng tháng 8 đã giảm mạnh, xuống dưới một nửa so với cùng kỳ năm trước.
Hoạt động mua bán vàng phi chính thức vốn tồn tại lâu nay tại Ấn Độ, nhưng khi thuế nhập khẩu chỉ ở mức 6%, động lực né kênh chính ngạch không quá lớn. Việc tăng thuế gần đây đang làm hoạt động này sôi động trở lại, nhất là trước mùa cưới và lễ hội kéo dài từ giữa tháng 10 đến đầu tháng 3 năm sau.