Nét thanh lịch Tràng An trong nhịp sống số: Vai trò ‘chữa lành’ và dẫn dắt của báo chí

(CLO) Nét thanh lịch Tràng An cần được tiếp nối và lan tỏa qua từng ứng xử trong nhịp sống hiện đại. Ở đó, báo chí chính là nhịp cầu dùng những câu chuyện nhân văn để "chữa lành", góp phần xây dựng một Thủ đô văn minh, đáng sống.

Cốt cách Tràng An và những thách thức mới

Thanh lịch từ lâu đã trở thành nét nhận diện trong văn hóa người Hà Nội, thể hiện qua nếp sống, cách ứng xử và trách nhiệm với cộng đồng. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa, giao lưu văn hóa và sự đa dạng của cộng đồng cư dân đang đặt ra yêu cầu mới: Làm thế nào để những giá trị truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống hiện đại?

anh-xd-nguoi-hn-tl-vn-1751101293627820079770-0-0-450-720-crop.jpg
Nét thanh lịch của người Hà Nội cần được gìn giữ và thể hiện qua cách ứng xử văn minh trong đời sống thường ngày. Ảnh: Nhandan

Theo nhà báo Trần Văn Chung, Phó Tổng Biên tập, Thư ký Chi hội Tạp chí Người Hà Nội, văn hóa Hà Nội vừa kế thừa những giá trị của Thăng Long xưa, vừa tiếp nhận văn hóa từ nhiều vùng miền và quốc gia.

Sự giao lưu văn hóa là tất yếu, nhưng đòi hỏi khả năng chọn lọc và gìn giữ bản sắc. Những biểu hiện như xả rác nơi công cộng, chặt chém du khách hay tranh cãi, hành hung sau va chạm giao thông cho thấy khoảng cách giữa yêu cầu xây dựng nếp sống văn minh với hành vi của một bộ phận người dân

Ông Chung nhìn nhận thách thức hiện nay còn hiện diện trên không gian số, nơi cách bình luận, chia sẻ thông tin và phản ứng trước bất đồng cũng phản ánh nhận thức văn hóa.

"Vì vậy, xây dựng chuẩn mực văn hóa người Hà Nội không thể chỉ dừng ở bảo tồn di sản hay nhắc nhở cách ứng xử, mà cần đưa những giá trị truyền thống vào các quan hệ cụ thể của đời sống hôm nay", ông nhấn mạnh.

Báo chí không chỉ đưa tin mà còn kiến tạo nhận thức

Trong quá trình ấy, báo chí có khả năng kết nối các chuẩn mực văn hóa với những tình huống cụ thể của đời sống. Một bài viết phản ánh hành vi thiếu văn minh có thể giúp công chúng nhận diện vấn đề; nhưng để tạo ra tác động sâu hơn, báo chí cần lý giải nguyên nhân, chỉ ra hệ lụy và gợi mở cách ứng xử phù hợp.

“Theo tôi, nhận thức là một quá trình, con người sẽ thay đổi nhận thức cho đến khi được cung cấp cần và đủ một lượng thông tin nhất định", ông Chung nhìn nhận. Theo đó, truyền thông văn hóa cần hướng tới việc giúp công chúng hiểu vấn đề, thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một chiều.

Ông nhấn mạnh: “Cảm thụ một tác phẩm báo chí tâm hồn bạn đọc có thể được ‘chữa lành’ khiến trái tim đồng cảm hơn, yêu thương hơn và đó cũng chính là vai trò to lớn của báo chí trong việc xây dựng một Thủ đô không những hiện đại mà còn phải nhân văn, đáng sống, đáng yêu”.

anh-chup-man-hinh-2026-10-16-luc-090321.png
Báo chí lan tỏa những câu chuyện về lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và sự sẻ chia, góp phần nuôi dưỡng các giá trị văn hóa tốt đẹp trong cộng đồng. Ảnh: HNM

Những câu chuyện về lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm hay sự sẻ chia giúp các giá trị văn hóa trở nên gần gũi. Hình ảnh người dân giúp đỡ người gặp nạn, cộng đồng giữ gìn không gian sống hay nghệ nhân bền bỉ truyền nghề có thể tạo sức lan tỏa bằng những hành động cụ thể, thay vì những lời kêu gọi chung chung.

Tuy nhiên, lan tỏa điều tích cực không có nghĩa né tránh những vấn đề cần phê phán. Báo chí vẫn phải phản ánh hành vi lệch chuẩn, nhưng cần kiểm chứng thông tin, đặt sự việc trong bối cảnh phù hợp và tránh quy kết từ một trường hợp cá biệt cho cả cộng đồng.

Trước sức lan truyền nhanh chóng của thông tin trên mạng xã hội, nhà báo Trần Văn Chung cho rằng chức năng của báo chí không những bị hạn chế bởi mạng xã hội mà thậm chí vai trò còn được nâng cao hơn nếu các nhà báo biết chuyển từ đưa tin đơn thuần thành kiến tạo nhận thức.

Điều này đòi hỏi báo chí tăng cường phân tích, giải thích chính sách, phản ánh quá trình thực hiện và chỉ ra những bất cập cần khắc phục. Khi thông tin được gắn với thực tiễn, báo chí vừa giúp công chúng hiểu rõ chủ trương, vừa tạo điều kiện để những vấn đề từ đời sống được phản ánh tới cơ quan quản lý.

Đưa chuẩn mực văn hóa vào đời sống

Để phát huy vai trò của báo chí, nội dung truyền thông cần gắn với những câu chuyện cụ thể tại khu dân cư, tuyến phố, làng nghề và cộng đồng. Nhà báo Trần Văn Chung đề xuất tăng cường tuyên truyền các chỉ đạo của thành phố về phát triển văn hóa, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh; đồng thời giới thiệu những gương điển hình tiên tiến thông qua các sản phẩm báo chí đa phương tiện.

Di sản Thăng Long - Hà Nội cũng là nguồn chất liệu giàu giá trị báo chí. Từ làng nghề, lễ hội đến phong tục và nếp sinh hoạt lâu đời, mỗi di sản đều chứa đựng những câu chuyện về lịch sử và bản sắc cộng đồng.

"Để biến nguồn lực nội sinh văn hoá đó đóng góp vào sự phát triển của Hà Nội cần sự tham gia tích cực của báo chí truyền thông trong việc kết nối người dân với các giá trị văn hoá mới", ông Chung cho biết.

004c5eab01895da5225220ffee977fc3ae1c202e-fcba-4faa-a418-a6344d80b9cd.jpg
Để phát huy giá trị di sản, báo chí cần tăng cường truyền thông, kể những câu chuyện văn hóa giàu sức hấp dẫn, kết nối di sản với đời sống đương đại và sự phát triển của Thủ đô. Ảnh: Bộ VHTT&DL

Theo ông, khai thác di sản vì thế không nên chỉ dừng ở giới thiệu nét độc đáo, mà cần giúp công chúng hiểu giá trị của di sản trong đời sống hiện tại, cách cộng đồng gìn giữ và phát huy những giá trị ấy. Đây cũng là hướng kết nối văn hóa với du lịch và công nghiệp văn hóa của Thủ đô.

Cùng với việc lan tỏa những giá trị tích cực, báo chí cần thực hiện chức năng giám sát, phản biện xã hội, phản ánh những hành vi lệch chuẩn và bất cập trong đời sống văn hóa. Việc theo dõi quá trình khắc phục, ghi nhận kết quả thực tế sẽ giúp hoạt động phản biện hướng tới những thay đổi cụ thể.

Xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh cần sự tham gia của cơ quan quản lý, gia đình, nhà trường, cộng đồng và từng người dân. "Báo chí không thể thay thế các chủ thể ấy, nhưng có thể góp phần định hình nhận thức, lan tỏa cách ứng xử đẹp và thúc đẩy chuẩn mực văn hóa đi vào đời sống. Một Thủ đô hiện đại không chỉ được nhận diện qua diện mạo đô thị, mà còn qua cách con người đối xử với nhau và gìn giữ những giá trị làm nên bản sắc nghìn năm văn hiến", ông Chung chia sẻ.

Xem thêm

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

Bí quyết tăng 22 triệu người theo dõi TikTok của Daily Mail

(CLO) Từ một video về vụ sập cầu Baltimore thu hút hàng trăm nghìn người theo dõi chỉ trong một ngày, Daily Mail nhận ra tiềm năng của tin tức trên TikTok. Thay vì tiếp tục chạy theo những nội dung lan truyền nhất thời, tờ báo Anh đầu tư vào đội ngũ sáng tạo chuyên nghiệp và các định dạng video có thể duy trì lâu dài.

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

Một cây viết đau đáu với báo chí và văn hóa

(CLO) Là một gương mặt có dấu ấn trong đời sống báo chí, tư tưởng và văn hóa Việt Nam đương đại, trưởng thành từ thực tiễn chiến tranh, gắn bó lâu dài với Báo Nhân Dân, từng đảm nhiệm những trọng trách trong công tác báo chí, lý luận và quản lý, Nguyễn Hồng Vinh còn làm thơ, nghiên cứu về văn hóa, con người.

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Xây dựng Báo Điện tử Công an nhân dân phiên bản tiếng Nga trở thành cầu nối tin cậy, giàu bản sắc

Việc tổ chức ra mắt phiên bản tiếng Nga là dấu mốc mới trong tiến trình hiện đại hóa Báo Điện tử Công an nhân dân (CAND), là bước đổi mới về tư duy làm báo trên môi trường số, thể hiện trách nhiệm của Báo CAND trong việc cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, có chiều sâu; góp phần giúp bạn bè quốc tế hiểu đúng hơn về đất nước, con người Việt Nam và những nỗ lực giữ gìn an ninh, trật tự (ANTT), vì cuộc sống bình yên của nhân dân.

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Làm tốt quy trình “3 sớm” để đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

(NB&CL) Nhận diện sớm những vấn đề tư tưởng, dư luận có nguy cơ phát sinh; thông tin sớm bằng nguồn tin chính xác, có tính giải thích, định hướng; xử lý sớm những thông tin sai lệch, cách hiểu chưa đúng – quy trình “3 sớm” được Báo và Phát thanh, Truyền hình Hải Phòng xác định là yêu cầu trong đổi mới công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

Gần dân, sát cơ sở – nền tảng để báo chí địa phương chủ động trên mặt trận tư tưởng

(NB&CL) Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong môi trường truyền thông đa chiều đòi hỏi báo chí địa phương không chỉ phản bác thông tin sai lệch mà còn phải chủ động tạo lập dòng thông tin chính xác, có căn cứ. Lợi thế gần dân, sát cơ sở, am hiểu địa bàn chính là điểm tựa để báo chí phát hiện vấn đề từ sớm, đưa thông tin đến công chúng kịp thời và định hướng dư luận.

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

Tòa soạn Brazil đưa YouTube thành trọng tâm hoạt động báo chí

(CLO) Trước sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận tin tức của độc giả, thương hiệu báo chí GZH tại miền nam Brazil đã chuyển YouTube từ một kênh phân phối nội dung thành nền tảng sản xuất báo chí chủ lực. Chiến lược này giúp đơn vị đạt 167 triệu lượt xem và thu hút 869.000 người đăng ký trong năm 2025.

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

CNA cải tiến ứng dụng, lượt nghe podcast tăng 84%, tương tác độc giả tăng mạnh

(CLO) Mediacorp, đơn vị sở hữu kênh tin tức CNA của Singapore, đã thiết kế lại ứng dụng và website theo hướng cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, giúp độc giả khám phá nhiều nội dung hơn và tương tác sâu hơn. Những thay đổi này mang lại kết quả tích cực, trong đó lượt nghe podcast trung bình hằng tháng tăng 84%, số lần nhấp vào trang chủ trên ứng dụng tăng 54%.

Tờ báo Na Uy đưa phóng viên lên TikTok, giành lại vị trí số một

Tờ báo Na Uy đưa phóng viên lên TikTok, giành lại vị trí số một

(CLO) Trước sự cạnh tranh từ những người sáng tạo nội dung và làn sóng thông tin do AI tạo ra trên TikTok, tờ VG của Na Uy lựa chọn đặt nhà báo và uy tín báo chí làm trọng tâm chiến lược tiếp cận độc giả trẻ. Cách làm này giúp lượt xem trung bình mỗi video tăng 74% trong một năm.

Mở đường cho kinh tế số vùng cao: Cách Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai đồng hành cùng bản làng

Mở đường cho kinh tế số vùng cao: Cách Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai đồng hành cùng bản làng

(CLO) Chuyển đổi số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số được thể hiện qua những việc làm cụ thể như người dân livestream bán nông sản, hợp tác xã đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử hay hỗ trợ bà con tiếp cận dịch vụ số. Đây cũng là những câu chuyện được Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai chú trọng phản ánh từ thực tiễn cơ sở.

Khánh Hòa: Phát huy vai trò báo chí trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

Khánh Hòa: Phát huy vai trò báo chí trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

(CLO) Sáng 30/10, Hội Nhà báo tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội thảo báo chí lần thứ XIII – 2026, tập trung thảo luận vai trò của báo chí trong tuyên truyền, triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 – 2030, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Cỡ chữ bài viết: