Tổng thống Vladimir Putin hứa sẽ thay thế ngũ cốc của Ukraine bằng các chuyến hàng của Nga tới châu Phi sau khi Moscow rút khỏi thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen vào tháng 7.
Mặc dù xuất khẩu nông sản không phải chịu các lệnh trừng phạt trực tiếp của phương Tây, Moscow cho biết các hạn chế đối với ngân hàng và các cá nhân Nga là "các biện pháp trừng phạt ngầm" đối với thương mại thực phẩm.
Thu hoạch lúa mì trên cánh đồng gần làng Zghurivka ở vùng Kiev, Ukraine. (Ảnh: Reuters).
Hiện nay, các rủi ro tài chính và an ninh liên quan đến giao thương với Nga - cộng thêm bởi sự sụp đổ của hành lang Biển Đen - đang làm tăng chi phí vận chuyển hàng hóa. Ngoài ra, Nga phải thuê các tàu cũ và nhỏ hơn.
Tình hình đang làm dấy lên nghi ngờ về việc liệu Nga có thể duy trì tốc độ xuất khẩu kỷ lục hay không và nếu không được giải quyết có thể đẩy giá lúa mì toàn cầu lên cao hơn, các nguồn tin cho biết.
Ngay trước khi thỏa thuận hết hạn, các nhà vận chuyển ngũ cốc và nhà cung cấp hàng hóa đã giảm tiếp xúc với Nga.
Các công ty hàng hóa toàn cầu không còn hỗ trợ Nga về cơ chế buôn bán ngũ cốc. Cargill, Louis Dreyfus và Viterra đã ngừng công việc như vậy vào ngày 1 tháng 7, gây thêm áp lực lên Moscow trong việc xử lý tất cả các khía cạnh của giao dịch ngũ cốc bao gồm cả vận chuyển.
Cargill cho biết họ sẽ tiếp tục vận chuyển ngũ cốc từ các cảng của Nga. Công ty này từ chối bình luận thêm.
Năm ngoái, Nga đã xuất khẩu một lượng lúa mì kỷ lục trên các tàu do các công ty và thương nhân quốc tế thuê. Mặc dù xuất khẩu vẫn mạnh, trong vài tháng qua, họ phải tự vận chuyển nhiều hơn, ngày càng phụ thuộc vào “đội tàu ngầm” gồm các tàu cũ thường được điều hành bởi các công ty có trụ sở tại Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Quốc, ba nguồn tin trong ngành vận tải biển cho biết.
Biển Đen vẫn là một khu vực quan trọng đối với hàng xuất khẩu của Nga, với các địa điểm khác phức tạp và tốn kém hơn.
Một nguồn vận chuyển quen thuộc với vấn đề này cho biết ngay cả trước khi có bảo hiểm, các nhà khai thác tàu đã tính phí hàng hóa của Nga cao hơn tới 10.000 đô la hàng ngày so với hàng hóa rời các cảng lân cận ở Bulgaria và Romania, do sự sụp đổ của thỏa thuận và sự leo thang ở Biển Đen.
Việc loại bỏ thêm ngũ cốc của Ukraine khỏi thị trường thế giới có thể gây thêm áp lực về nguồn cung trừ khi xuất khẩu của Nga hoặc vụ mùa lớn từ các nhà sản xuất khác tạo nên sự khác biệt.
Hai nguồn tin cho biết căng thẳng leo thang ở Biển Đen có khả năng ảnh hưởng đến số lượng xuất khẩu của Nga và không khuyến khích các công ty vận tải biển đưa tàu đến các cảng của Nga, đặc biệt là các tàu mới hơn chở nhiều hàng hóa hơn.
Trong một tuyên bố với Reuters, Bộ Nông nghiệp Nga dự báo xuất khẩu ngũ cốc sẽ giảm khoảng 8% trong niên vụ 2023/24 từ mức cao 60 triệu tấn của Nga vào năm ngoái.
Khánh Vy (Theo HSNW)
