Ngân hàng Trung ương Nga vào ngày thứ Sáu đã quyết định giảm lãi suất cơ bản lần thứ tư liên tiếp, trong bối cảnh nền kinh tế đang chững lại phải đối mặt với những tác động từ các lệnh trừng phạt mới từ Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu (EU), liên quan đến việc Tổng thống Vladimir Putin tiếp tục duy trì cuộc xung đột tại Ukraine.
Ngân hàng Trung ương Nga đã điều chỉnh lãi suất cơ bản từ 17% xuống còn 16,5%, sau khi bắt đầu cắt giảm chi phí vay từ mức đỉnh 21% hồi tháng Sáu. Quyết định lần này có quy mô nhỏ hơn so với các đợt cắt giảm trước đó.
Động thái này nhằm nới lỏng các biện pháp kiềm chế mà ngân hàng từng áp dụng để ngăn nền kinh tế rơi vào tình trạng quá nóng, khi chính phủ chi tiêu mạnh tay cho cuộc xung đột toàn diện tại Ukraine và lực lượng lao động ngày càng khan hiếm.
Dù liên tục giảm lãi suất, ngân hàng vẫn mô tả chính sách của mình là “ngặt nghèo”, hàm ý rằng chi phí vay vẫn đủ cao để kìm hãm các hoạt động kinh tế.
Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga, bà Elvira Nabiullina, chia sẻ với báo giới sau khi công bố quyết định: “Tình trạng quá nóng của nền kinh tế trong năm ngoái đang dần hạ nhiệt, nhưng quá trình này vẫn chưa hoàn tất”.
Đây là một trong những yếu tố khiến nền kinh tế Nga giảm tốc trong năm nay. Dù Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) hồi đầu tháng này đã nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu, nhưng tổ chức này lại tiếp tục hạ dự báo đối với Nga.
Hiện IMF dự kiến kinh tế Nga chỉ tăng trưởng 0,6% trong năm nay, thấp hơn nhiều so với mức 1,5% được đưa ra hồi tháng Tư. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Nga cũng điều chỉnh dự báo tăng trưởng kinh tế năm nay xuống còn từ 0,5% đến 1%, so với mức kỳ vọng trước đó là 1% đến 2%.
Dự báo của IMF được công bố trước khi chính phủ Hoa Kỳ vào thứ Tư công bố một gói trừng phạt mới nhằm làm giảm nguồn thu từ xuất khẩu dầu mỏ của Nga, vốn là nguồn tài trợ chính cho cuộc xung đột.
Các biện pháp trừng phạt mới, được xem là hành động trực tiếp đầu tiên của Hoa Kỳ đối với Nga trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump, nhắm đến hai tập đoàn dầu mỏ lớn là Lukoil và Rosneft.
Các lệnh trừng phạt này có thể cấm các quốc gia hoặc công ty nước ngoài giao dịch với hai tập đoàn dầu mỏ trên, đồng thời cắt đứt họ khỏi phần lớn hệ thống tài chính quốc tế.
Cùng lúc, EU vào thứ Năm cũng công bố gói trừng phạt thứ 19 đối với Nga, bao gồm lệnh cấm nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng và các biện pháp nhắm vào hai nhà máy lọc dầu Trung Quốc mua dầu thô từ Nga.
Bà Nabiullina nhận định rằng các lệnh trừng phạt sẽ gây ảnh hưởng đến nền kinh tế Nga, dù hiện tại khó xác định chính xác mức độ tác động. Bà cho biết: “Chúng tôi xem đây là một yếu tố bất lợi từ bên ngoài”.
Doanh thu từ dầu mỏ của chính phủ Nga đã chịu ảnh hưởng từ giá dầu thấp, dẫn đến thâm hụt ngân sách lớn hơn dự kiến. Điều này buộc chính phủ phải công bố kế hoạch tăng một số loại thuế vào năm tới, bao gồm cả việc tăng thuế giá trị gia tăng, động thái có khả năng đẩy lạm phát lên cao hơn.
Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương dự báo lạm phát sẽ quay đầu giảm sau tác động tức thời từ việc tăng thuế. Bà Nabiullina nhấn mạnh: “Việc tăng thuế theo kế hoạch sẽ góp phần kiềm chế lạm phát trong trung hạn”.
