Cơ chế ngăn chặn virus của mũi
Các nhà khoa học đứng sau một nghiên cứu mới có thể đã tìm ra lý do sinh học khiến chúng ta mắc nhiều bệnh về đường hô hấp hơn vào mùa đông. Họ đã kết luận rằng hóa ra, chính không khí lạnh làm hỏng phản ứng miễn dịch xảy ra trong mũi.
Ảnh minh hoạ. Nguồn: PI
Bài liên quan
Hai năm sau Covid-19: Thế giới vẫn chờ câu trả lời về nguồn gốc của virus
Các nhà khoa học tìm ra cách virus lẩn tránh hệ thống miễn dịch
Biến thể Omicron có thể đã nhiễm một phần của virus cảm lạnh thông thường
WHO sớm đưa ra hướng dẫn về thuốc kháng virus COVID-19
“Đây là lần đầu tiên chúng ta có lời giải thích sinh học, phân tử về một yếu tố trong phản ứng miễn dịch bẩm sinh của chúng ta khi nhiệt độ lạnh hơn”, bác sĩ chuyên khoa mũi, Tiến sĩ Zara Patel, giáo sư tai mũi họng tại Đại học Y khoa Stanford ở California cho biết.
Trên thực tế, việc giảm nhiệt độ bên trong mũi xuống 5 độ C sẽ giết chết gần 50% trong số hàng tỷ tế bào chống virus và vi khuẩn trong lỗ mũi, theo nghiên cứu mới được công bố trên Tạp chí Dị ứng và Miễn dịch học lâm sàng (The Journal of Allergy and Clinical Immunology).
Tiến sĩ, bác sĩ mũi họng Benjamin Bleier, giám đốc khoa tai mũi họng tại Massachusetts Eye & Ear và là phó giáo sư tại Đại học Y Harvard cho biết: “Không khí lạnh có liên quan đến việc gia tăng lây nhiễm virus vì về cơ bản, chúng ta mất một nửa khả năng miễn dịch khi nhiệt độ giảm".
Để hiểu tại sao điều này xảy ra, ông Bleier và đồng tác giả Mansoor Amiji, chủ nhiệm khoa dược phẩm tại Đại học Northeastern ở Boston, đã tiến hành một cuộc nghiên cứu khoa học chuyên sâu.
Theo nhóm nghiên cứu, điểm xâm nhập chính vào cơ thể của virus hoặc vi khuẩn đường hô hấp thường là qua mũi. Ngay lập tức, phần trước của mũi phát hiện ra mầm bệnh, trước khi mũi phía sau nhận đạng virus xâm nhập. Tại thời điểm này, các tế bào lót trong mũi ngay lập tức bắt đầu tạo ra hàng tỷ bản sao đơn giản của chính chúng được gọi là túi ngoại bào (EV).
“EV không thể phân chia như các tế bào, nhưng chúng giống như các phiên bản mini nhỏ của các tế bào được thiết kế đặc biệt để tiêu diệt những loại virus này. Những virus sẽ bám vào các EV thay vì các tế bào, nhằm ngăn chặn chúng xâm nhập", ông Bleier cho hay.
Những túi ngoại bào sau đó bị trục xuất thành chất nhầy mũi và chặn những virus này thâm nhập sâu hơn. “Đây là một trong những phần duy nhất của hệ thống miễn dịch giúp cơ thể bạn chiến đấu với vi khuẩn và virus trước khi chúng xâm nhập vào cơ thể", ông nói thêm.
"Giống như khi chúng ta đá vào một tổ ong, tất cả những con ong trong tổ đều sẽ bay ra để tấn công kẻ xâm nhập. Mũi chúng ta cũng hoạt động một cách tương tự", ông nói.
Nghiên cứu cho thấy khi bị tấn công, mũi tăng sản xuất các túi ngoại bào lên 160%. Những EV này có nhiều thụ thể trên bề mặt hơn so với tế bào ban đầu, do đó tăng cường khả năng ngăn chặn virus xâm nhập.
“Chúng ta có thể tưởng tượng các thụ thể giống như những cánh tay nhỏ đang thò ra ngoài, cố gắng bám lấy các hạt virus khi chúng ta vô tình hít chúng vào. Những túi ngoại bào mới sản xuất có nhiều thụ thể hơn 20 lần so với tế bào ban đầu", ông cho hay.
Hãy đeo khẩu trang và giữ ấm mũi
Nghiên cứu cho thấy, các tế bào trong cơ thể cũng chứa một chất tiêu diệt virus được gọi là micro RNA. Tuy nhiên, EV trong mũi chứa các chuỗi micro RNA nhiều gấp 13 lần so với các tế bào bình thường.
Việc đeo khẩu trang và giữ ấm mũi sẽ giúp bạn ít bị cảm lạnh và cảm cúm hơn. Ảnh minh họa: GI
Để tìm hiểu tác động của không khí lạnh, nhóm của ông Bleier đã cho bốn người tham gia nghiên cứu tiếp xúc với nhiệt độ 4,4 độ C trong 15 phút, sau đó đo điều kiện bên trong khoang mũi của họ.
“Những gì chúng tôi phát hiện ra là khi bạn tiếp xúc với không khí lạnh, nhiệt độ trong mũi của bạn có thể giảm tới 5 độ C và loại bỏ cả ba lợi thế miễn dịch mà mũi có được", ông Bleier đánh giá.
Trên thực tế, chỉ cần đầu mũi hơi lạnh cũng đủ để loại bỏ gần 42% túi ngoại bào. “Tương tự như vậy, số lượng micro RNA bên trong các túi ngoại bào cũng có thể giảm tới 70%, khiến cho chúng ít bám dính hơn", báo cáo viết.
Điều này nhìn chung sẽ làm giảm một nửa khả năng chống lại nhiễm trùng đường hô hấp của hệ thống miễn dịch của bạn, ông Bleier kết luận. Ông cũng đưa ra kết luận rằng chúng ta nên tích cực đeo khẩu trang khi trời trở lạnh.
Cuối cùng, Bleier đưa ra lời khuyên: “Khẩu trang không chỉ bảo vệ bạn khỏi việc hít phải virus trực tiếp mà còn giúp giữ ấm đầu mũi. Nếu bạn có thể giữ môi trường bên trong mũi càng ấm thì cơ chế bảo vệ miễn dịch bẩm sinh càng có thể hoạt động tốt hơn".
Quốc Thiên (theo CNN)
