Người Afrikaner ở Nam Phi, nhóm dân tộc da trắng có nguồn gốc từ những người định cư châu Âu chủ yếu là người Hà Lan, lần đầu tiên đến Mũi Hảo Vọng vào năm 1652, hiện đang đối mặt với những thay đổi lớn về quyền sở hữu đất đai trong nước.
Tuy nhiên, thay vì rời bỏ quê hương, các tổ chức đại diện cho cộng đồng này khẳng định mong muốn gắn bó và giải quyết các thách thức ngay tại Nam Phi.
Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa gặp Tổng thống Nga Putin vào tháng 6/2023. Ảnh: Kremlin.ru, CC BY 4.0
Các tổ chức như Solidarity và AfriForum đã tổ chức họp báo vào ngày 8/2 tại Pretoria để phản hồi sắc lệnh của Tổng thống Trump ban hành trước đó một ngày. Sắc lệnh này cũng cáo buộc chính quyền Nam Phi "tịch thu tài sản nông nghiệp của người Afrikaner thiểu số" và mở ra cơ hội cho họ xin quy chế tị nạn tại Mỹ.
Giám đốc điều hành của AfriForum, Kallie Kriel, thông báo rằng đại diện của người Afrikaner sẽ đến Mỹ để gặp chính quyền ông Trump vào cuối tháng này. Ông Kriel khẳng định rằng tình trạng chiếm đoạt đất đai là có thật, nhưng không phải do chính phủ trực tiếp thực hiện. Thay vào đó, các hành vi này chủ yếu do những nhóm có động cơ chính trị tiến hành, và chính quyền phải chịu trách nhiệm vì không ngăn chặn kịp thời.
Cùng ngày, Bộ Quan hệ và Hợp tác Quốc tế Nam Phi (DIRCO) bày tỏ lo ngại về sắc lệnh của Tổng thống Trump, đặc biệt là động thái cắt giảm viện trợ tài chính dành cho quốc gia này. Theo các báo cáo, Mỹ đã phân bổ gần 440 triệu USD viện trợ cho Nam Phi vào năm 2023, và việc ngừng hỗ trợ có thể tác động đáng kể đến các chương trình phát triển tại đây.
Cuộc tranh cãi giữa hai nước leo thang khi Tổng thống Trump đe dọa cắt nguồn tài trợ do Đạo luật Tịch thu tại Nam Phi mới được ký kết. Luật này cho phép các tổ chức công tịch thu đất đai vì lợi ích chung, nhằm điều chỉnh sự bất bình đẳng trong phân bổ tài nguyên đất đai từ thời chế độ apartheid.
Phản hồi trước sắc lệnh của Mỹ, DIRCO cho rằng tuyên bố của Tổng thống Trump không phản ánh chính xác thực tế tại Nam Phi và bỏ qua bối cảnh lịch sử sâu sắc của quốc gia này. Chính phủ Nam Phi nhấn mạnh rằng chính sách cải cách ruộng đất hiện nay nhằm mục tiêu tái cân bằng quyền sở hữu đất đai, vốn đã bị chênh lệch nghiêm trọng trong nhiều thế kỷ qua.
Ngoài ra, tuyên bố của DIRCO cũng chỉ trích sự mâu thuẫn trong chính sách nhập cư của Mỹ, khi một mặt chào đón người Afrikaner – nhóm có đặc quyền kinh tế nhất tại Nam Phi, nhưng đồng thời lại siết chặt chính sách đối với người nhập cư từ các khu vực khác.
Về phía Nam Phi, Tổng thống Cyril Ramaphosa đã bác bỏ mọi tuyên bố cho rằng Đạo luật Tịch thu có mục đích tịch thu đất đai không đền bù.
Cao Phong (theo AJ, BBC, CNBC)
