Năm ngoái, nhiếp ảnh gia người Anh đã dành một tháng ở Hà Nội để ghi lại một số doanh nghiệp mờ ám giúp khách hàng tăng lưu lượng truy cập và mức độ tương tác "ảo" trên mạng xã hội, với hy vọng thao túng các thuật toán và nhận thức của người dùng.
Hình ảnh về một "trang trại cày view" ở Việt Nam để tạo ra lượt thích, bình luận và chia sẻ "ảo" trên các mạng xã hội. Ảnh: Jack Latham
Những hình ảnh trong cuốn sách mới có tiêu đề “Beggar’s Honey” của anh cung cấp cái nhìn sâu sắc và hiếm hoi về các hoạt động thuê nhân viên được trả lương thấp để tăng lượt thích, bình luận và chia sẻ cho các doanh nghiệp và cá nhân trên toàn cầu.
Latham nói với CNN trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại, giải thích về tựa đề cuốn sách của anh: “Khi hầu hết mọi người sử dụng mạng xã hội, họ không muốn gì ngoài sự chú ý - họ đang cầu xin điều đó. Với mạng xã hội, sự chú ý của chúng ta là một sản phẩm dành cho các nhà quảng cáo và tiếp thị”.
Jack Latham đã đến thăm 5 "trang trại cày view" ở Việt Nam. Chúng hoạt động tại các khu dân cư và khách sạn. Ảnh: Jack Latham
Latham cho biết một trong những “trang trại cày view” mà anh đến thăm là một doanh nghiệp do gia đình điều hành, dù những “trang trại” khác có vẻ giống một công ty công nghệ hơn. Anh cho biết thêm, hầu hết nhân viên đều ở độ tuổi 20 và 30.
“Tất cả họ đều trông giống như những công ty khởi nghiệp ở Thung lũng Silicon”, anh nói. "Có một lượng lớn phần cứng… với những bức tường toàn bộ được gắn điện thoại”.
Hoạt động trên mạng xã hội do các "trang trại cày view" tạo ra có thể khó bị phát hiện vì hành vi trực tuyến có vẻ giống với hành vi của người dùng bình thường do dùng nhiều máy tính và điện thoại khác nhau. Ảnh: Jack Latham
Tại các "trang trại" mà Lathan đến thăm, mỗi cá nhân thường phụ trách một mạng xã hội cụ thể. Ví dụ: một “nông dân” sẽ chịu trách nhiệm về Facebook hoặc YouTube nơi mà họ sẽ đăng bài, bình luận hoặc xem video liên tục. Nhiếp ảnh gia nói thêm rằng TikTok hiện là nền tảng phổ biến nhất tại các "trang trại" mà anh đã ghé thăm.
Những người “nông dân cày view” mà Latham nói chuyện hầu hết đều quảng cáo dịch vụ của họ trực tuyến với giá chưa đến một đồng cho mỗi lượt "like", "view", "comment" hoặc tương tác. Và bất chấp tính chất gian lận, họ dường như coi nó như một công việc bình thường. “Có sự hiểu biết rằng họ chỉ cung cấp một dịch vụ”, anh nói thêm.
Hộp thiết bị "cày view" gồm một số điện thoại được nối dây với nhau và liên kết với máy tính. Ảnh: Jack Latham
Với hy vọng nâng cao nhận thức về hiện tượng này và sự nguy hiểm của nó, Latham đang lên kế hoạch trưng bày phiên bản “trang trại cày view” gồm một chiếc hộp nhỏ có nhiều điện thoại được gắn vào máy tính tại Lễ hội Nhiếp ảnh Vevey năm 2024 ở Thụy Sĩ. Anh nói rằng mình mua thiết bị này ở Việt Nam với giá khoảng 1.000 USD và thỉnh thoảng thử nghiệm nó trên các tài khoản mạng xã hội của mình.
Trên Instagram, những bức ảnh của Latham thường thu hút từ vài chục đến vài trăm lượt thích. Nhưng khi anh áp dụng thiết bị "cày view" để công bố minh chứng cho cuốn sách mới của mình, bài đăng của anh đã tạo ra hơn 6.600 lượt thích. Nhiếp ảnh gia này muốn mọi người nhận ra rằng những gì họ thấy trên mạng xã hội và các số liệu trên đó không phải là thước đo chính xác.
Hoàng Hải (theo CNN)
