Dự án Đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, đoạn qua tỉnh Ninh Bình (địa bàn các huyện Yên Mô và Yên Khánh cũ) dài khoảng 25,3 km. Tuyến có điểm đầu tại nút giao Mai Sơn (kết nối cao tốc Bắc Nam), điểm cuối tại khu vực cầu vượt sông Đáy.
Dự án được đầu tư theo tiêu chuẩn cao tốc 4 làn xe, tốc độ thiết kế 120 km/h. Tổng mức đầu tư hơn 9.113 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và địa phương. Công trình do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Ninh Bình làm chủ đầu tư, thực hiện trong giai đoạn 2024-2026.
Năm 2024, dự án thực hiện công tác lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi, thiết kế kỹ thuật; triển khai giải phóng mặt bằng. Từ năm 2025-2026, dự án tiếp tục giải phóng mặt bằng, khởi công và thi công xây dựng công trình.
Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Ninh Bình và đại diện nhà thầu thi công tại buổi làm việc ngày 5/5 với đoàn công tác của tỉnh, công tác giải phóng mặt bằng hiện đạt 99,21% diện tích và 99,72% chiều dài tuyến. Toàn bộ 10/10 khu tái định cư đã được bàn giao, trong đó 8 khu cơ bản hoàn thành, 2 khu còn lại tại Khánh Hồng và Khánh Hội đang điều chỉnh và dự kiến hoàn thành trong tháng 5/2026. Các công trình hoàn trả hạ tầng cũng đang được triển khai, một số hạng mục điện, viễn thông đã hoàn tất di dời.
Về tình hình thi công dự án, giá trị thực hiện dự án đạt 33,78% hợp đồng, giải ngân đạt gần 2.933 tỷ đồng. Các hạng mục chính, đặc biệt là 12 cầu, đang được triển khai đồng loạt. Đối với tuyến chính: đào đất không thích hợp, đất màu 22,7/25,3 Km; đắp cát nền đường 22,39/25,3 Km; đắp đất K95 đạt 16,89 Km/22,04 km; thi công 22/43 phân đoạn cọc xi măng đất.
Dù vậy, tiến độ vẫn bị chậm tương ứng khoảng 164,7 tỷ đồng, chủ yếu ở các hạng mục nền đường và một số cầu, nguyên nhân chính do biến động giá nhiên liệu ảnh hưởng đến chi phí và tổ chức thi công.
Về công tác giải ngân, tính từ khi khởi công đến nay, tổng giá trị giải ngân đạt 4.482,367 tỷ đồng. Riêng trong năm 2025, giá trị giải ngân đạt 4.022,841/4.925 tỷ đồng, tương đương 81,68% kế hoạch; trong đó, vốn ngân sách Trung ương đã giải ngân 3.000/3.000 tỷ đồng, đạt 100% kế hoạch.
Năm 2026, kế hoạch vốn được bố trí là 2.773,908 tỷ đồng. Tính đến nay đã giải ngân 432,367 tỷ đồng, đạt 15,58% kế hoạch năm. Từ nay đến cuối năm 2026, dự án dự kiến giải ngân khoảng 980,5 tỷ đồng.
Nhìn chung, tiến độ giải phóng mặt bằng; xây dựng các khu tái định cư dự án vẫn còn chậm, chưa đạt yêu cầu theo chỉ đạo của UBND tỉnh tại Thông báo số 40/TB-VPUBND ngày 20/3/2026 của UBND tỉnh.
Trước thực trạng này, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Ninh Bình kiến nghị tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường phối hợp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Trong đó, tập trung hoàn thiện giải phóng mặt bằng tại các vị trí còn lại; sớm phê duyệt các nội dung điều chỉnh thiết kế kỹ thuật; giải quyết tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng bằng các giải pháp khai thác tại chỗ; đồng thời đẩy nhanh thủ tục đấu nối các hạng mục như cầu Mai Sơn.
Sau khi kiểm tra thực địa tại khu vực núi Sậu (phường Yên Thắng) và vị trí đầu cầu sông Vạc (xã Khánh Nhạc), Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Cao Sơn yêu cầu các đơn vị liên quan phải quyết liệt hơn nữa trong công tác chỉ đạo, điều hành. Trọng tâm là xử lý dứt điểm các hộ dân chưa đồng thuận phương án bồi thường, hoàn thiện quy trình cưỡng chế nếu cần thiết để bàn giao mặt bằng sạch cho nhà thầu trong tháng 5/2026.
Đối với các nhà thầu, lãnh đạo tỉnh yêu cầu tăng cường thêm các mũi thi công tại những vị trí đủ điều kiện nhằm bù đắp khối lượng bị chậm. Chủ đầu tư phải chủ động triển khai ngay các hạng mục sau khi được phê duyệt điều chỉnh, đảm bảo tiến độ chung.
Đối với các vướng mắc kỹ thuật liên quan đến thi công cắm bấc thấm, chủ đầu tư cần phối hợp với đơn vị tư vấn căn cứ tình hình địa chất bổ sung thêm giải pháp phù hợp để đảm bảo thi công đạt yêu cầu thiết kế.
Sở Xây dựng và các sở, ngành liên quan sớm tham mưu phương án hạ cao độ mái đá tại khu vực Núi Sậu, thuộc địa phận phường Yên Thắng để vừa đảm bảo an toàn, vừa tận dụng nguồn đá làm cấp phối đá dăm, giải quyết tình trạng khan hiếm vật liệu hiện nay.
Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường đẩy nhanh tiến độ thẩm định hồ sơ điều chỉnh thiết kế kỹ thuật và bổ sung chỉ tiêu sử dụng đất, tạo điều kiện thuận lợi nhất để dự án hoàn thành đúng tiến độ vào cuối năm 2026.
Nhấn mạnh, đây là dự án trọng điểm quốc gia trên địa bàn tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu chủ đầu tư và các địa phương phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, coi việc đẩy nhanh tiến độ và giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, có hiệu quả.
Quá trình thi công phát sinh các khó khăn vướng mắc, các sở, ngành, địa phương cần bám sát, nắm chắc để giải quyết kịp thời đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền; các vấn đề khác cần tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh xem xét giải quyết giúp dự án triển khai thuận lợi, bảo đảm tiến độ đề ra và đáp ứng yêu cầu tiến độ giải ngân nguồn vốn đầu tư công theo kế hoạch.