Nông dân Ukraine chật vật bám ruộng giữa áp lực chiến tranh và chi phí

(CLO) Chiến sự, chi phí đầu vào tăng cao và xuất khẩu đình trệ đang buộc nông dân Ukraine thu hẹp sản xuất, đồng thời làm gia tăng bất ổn trên thị trường nông sản toàn cầu.

Nông dân giảm sản xuất, dòng tiền ngày càng căng thẳng

PrivatBank, ngân hàng lớn nhất Ukraine, cho biết đã giải ngân 1,53 tỷ hryvnia (34,2 triệu USD) vốn lưu động cho các doanh nghiệp nông nghiệp trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8, cao gấp đôi mức 718 triệu hryvnia cùng kỳ năm ngoái. Các nhà sản xuất vừa và nhỏ chiếm 70% danh mục cho vay nông nghiệp của ngân hàng.

Ông Yevhen Zaihraiev, Giám đốc phụ trách khách hàng doanh nghiệp và doanh nghiệp nhỏ và vừa tại PrivatBank, cho biết vốn của nông dân đang bị mắc kẹt trong lượng ngũ cốc tồn kho, trong khi các trang trại vẫn phải trang trải chi phí vận hành và chuẩn bị cho những vụ gieo trồng tiếp theo.

108381500-1791550795652-gettyimages-2292138896.jpg
Máy gặt đập liên hợp thu hoạch hạt mù tạt tại tỉnh Sumy, Ukraine, ngày 25/8/2026, trong bối cảnh nông dân vùng biên giới vẫn làm việc bất chấp các đợt pháo kích từ Nga. Ảnh: Getty Images.

Áp lực thanh khoản khiến nông dân phải lựa chọn giữa việc bán nông sản sớm với mức giá kém hấp dẫn hoặc tiếp tục giữ hàng chờ thị trường phục hồi. Một số chấp nhận bán sớm để duy trì dòng tiền, trong khi những đơn vị có đủ kho chứa trì hoãn giao dịch với kỳ vọng giá sẽ cải thiện.

Dù sản lượng ngũ cốc và hạt có dầu của Ukraine được dự báo tăng từ 80 triệu tấn lên 85 triệu tấn trong năm nay, lượng hàng tồn kho từ vụ trước vẫn gây sức ép lên hệ thống lưu trữ và logistics. Các cơ sở chứa nông sản, từ túi silo nhựa đặt dọc cánh đồng đến tháp chứa ngũ cốc bằng kim loại, còn đối mặt với nguy cơ bị tấn công trong chiến sự.

Trước triển vọng khó khăn, nhiều nông dân đang điều chỉnh cơ cấu cây trồng, chuyển sang các loại hạt có dầu và cây trồng ngách ít chịu ảnh hưởng của chi phí logistics. Nông dân Oleksandr Chumak cho biết ông dự định thu hẹp đáng kể diện tích canh tác, không trồng ngô và lúa mạch, thay vào đó ưu tiên những loại cây cần ít phân bón hơn.

Quyết định này phản ánh sức ép ngày càng lớn từ chi phí đầu vào, trong đó có phân bón đang chịu ảnh hưởng của tình trạng khan hiếm toàn cầu do căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran leo thang. Với những người vẫn bám trụ trên đồng ruộng, rủi ro không chỉ nằm ở hiệu quả kinh tế mà còn ở tính mạng.

“Chúng tôi đang sống và làm việc tại nơi mà bất cứ lúc nào, bản thân hoặc những người xung quanh cũng có thể bị trúng tên lửa hoặc máy bay không người lái”, ông Chumak nói với CNBC. Ông cho biết các vụ nổ đôi khi xảy ra cách nơi người dân ngủ chỉ từ 300 đến 1.000 mét.

Kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện vào đầu năm 2022, ngành nông nghiệp Ukraine phải đối mặt với tình trạng đất canh tác bị chiếm giữ, ô nhiễm bom mìn và thiếu hụt lao động. Những trở ngại này làm suy giảm năng lực sản xuất, đồng thời cản trở việc đưa nông sản ra thị trường.

Xuất khẩu đình trệ, thị trường nông sản toàn cầu thêm bất ổn

Khó khăn của Ukraine có thể tạo ra những tác động vượt xa biên giới nước này. Trước chiến tranh, Ukraine và Nga cộng lại cung cấp hơn một nửa lượng dầu hướng dương toàn cầu, gần 1/5 lượng lúa mạch và khoảng 14% lượng lúa mì, theo số liệu của Liên Hợp Quốc. Ukraine cũng là một trong những nước sản xuất ngô lớn trên thế giới, với Trung Quốc và Liên minh châu Âu là những thị trường tiêu thụ chủ lực.

Khoảng 90% lượng nông sản xuất khẩu chủ lực của Ukraine thường được vận chuyển qua Biển Đen. Tuy nhiên, trong tháng 8 năm nay, xuất khẩu ngũ cốc và các loại đậu của nước này chỉ đạt 981.000 tấn, giảm khoảng 58% so với cùng kỳ năm ngoái.

108381495-1791550486909-gettyimages-2288228561-ukrinform-harvesti260803-npend.jpg
Công nhân vận hành máy bốc xếp ngũ cốc tại kho chứa tạm thời của Công ty Nông nghiệp Gagarin, vùng Kharkiv, Ukraine, ngày 3/8/2026, trong mùa thu hoạch giữa những khó khăn do chiến sự. Ảnh: CNBC.

Các sáng kiến duy trì dòng chảy hàng hóa, trong đó có Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen trước đây và các tuyến đường đoàn kết của Liên minh châu Âu, chưa thể thay thế hiệu quả vai trò của các cảng biển. Những tuyến vận chuyển thay thế bằng đường sắt, đường bộ và đường sông đều gặp trở ngại về chi phí, năng lực vận tải và hạ tầng.

Theo ông Benoit Fayaud, quản lý cấp cao phụ trách phân tích ngũ cốc và hạt có dầu tại Expana, việc khôi phục hoạt động của các cảng Biển Đen có thể đưa lượng lớn nông sản giá rẻ trở lại thị trường, nhanh chóng đảo chiều xu hướng giá. Nếu Ukraine và Nga đạt được thỏa thuận khôi phục xuất khẩu, giá ngũ cốc từ các nguồn cung khác có thể giảm vài chục USD do áp lực từ lượng hàng tồn kho lớn của hai nước.

Giá lúa mì, lúa mạch, hạt có dầu và các sản phẩm khác của Nga và Ukraine tại thị trường nội địa đã giảm xuống mức rất thấp, thúc đẩy các nhà xuất khẩu tìm kiếm tuyến vận chuyển thay thế. Tuy nhiên, các phương án này vẫn chậm chạp và gặp nhiều hạn chế.

Ba Lan và Romania từng nhiều lần phản đối việc cho phép ngũ cốc Ukraine quá cảnh do lo ngại nguồn cung giá rẻ sẽ gây sức ép lên nông dân trong nước. Tuyến vận chuyển qua sông Danube bị ảnh hưởng bởi mực nước thấp, trong khi một cây cầu quan trọng phục vụ xuất khẩu của Ukraine đã bị hư hại. Các tuyến qua vùng Baltic hoặc Georgia vẫn có thể được sử dụng, nhưng chỉ đáp ứng một phần nhỏ so với năng lực vận chuyển thông thường.

Trong khi đó, triển vọng sản xuất tại một số khu vực khác cũng làm gia tăng sự bất định. Châu Âu được dự báo có vụ ngô kém khả quan và cần nhập khẩu nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu thức ăn chăn nuôi; Mỹ cũng đối mặt với triển vọng năng suất ngô suy giảm. Ngược lại, các vụ lúa mì và lúa mạch thuận lợi tại Canada, Australia và Argentina, cùng kết quả thu hoạch tích cực ở Trung Đông và Bắc Phi, đang giúp bù đắp một phần thiếu hụt.

Dù vậy, các tuyến vận chuyển thay thế khó có thể giải quyết bài toán xuất khẩu của Ukraine. Ông Andrii Dykun thuộc Hội đồng Nông nghiệp Ukraine nhấn mạnh rằng vận chuyển qua các cảng Biển Đen mang lại lợi nhuận cao hơn đáng kể so với xuất khẩu qua biên giới phía tây sang Liên minh châu Âu, kể cả đối với nông dân ở khu vực gần biên giới.

Khi chi phí vận chuyển bào mòn lợi nhuận, hàng tồn kho tiếp tục chiếm dụng vốn và chiến sự chưa có dấu hiệu chấm dứt, nông dân Ukraine ngày càng khó duy trì sản xuất. Nếu các tuyến xuất khẩu chủ lực chưa được khôi phục, áp lực sẽ tiếp tục đè nặng lên sinh kế của người trồng trọt, đồng thời khiến nguồn cung và giá nông sản toàn cầu khó dự đoán hơn.

Xem thêm

Chủ căn hộ đóng góp thế nào khi chung cư phải xây lại?

Chủ căn hộ đóng góp thế nào khi chung cư phải xây lại?

Chủ căn hộ tại chung cư đầu tư xây dựng sau năm 1994 thuộc diện đóng góp kinh phí khi tái định cư tại chỗ, trừ các trường hợp luật định. Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) đề xuất thay đổi căn cứ tính khoản tiền này và giữ hai cách nộp theo tiến độ dự án hoặc một lần sau khi bàn giao căn hộ.

Bất động sản nghỉ dưỡng trong chu kỳ mới: Lợi thế thuộc về những dự án có hệ sinh thái hiện hữu

Bất động sản nghỉ dưỡng trong chu kỳ mới: Lợi thế thuộc về những dự án có hệ sinh thái hiện hữu

Khi thị trường bất động sản nghỉ dưỡng ngày càng chú trọng giá trị sử dụng và hiệu quả khai thác, những dự án nằm trong quần thể du lịch đã vận hành, sở hữu hạ tầng đồng bộ và nguồn khách sẵn có đang có thêm lợi thế cạnh tranh. Tại Quy Nhơn (Gia Lai), phân khu biệt thự Capri Villa thuộc FLC Quy Nhơn là một ví dụ cho hướng phát triển này.

Vinh danh 30 tài năng trẻ, kỳ vọng những công trình khoa học đi vào cuộc sống

Vinh danh 30 tài năng trẻ, kỳ vọng những công trình khoa học đi vào cuộc sống

Lễ trao Giải thưởng Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam 2026 vừa diễn ra chiều 17/11 tại Hà Nội, ghi nhận 30 gương mặt trẻ xuất sắc. Bên cạnh việc tôn vinh thành tích, sự kiện đặt ra yêu cầu kết nối nhà khoa học với doanh nghiệp, tạo điều kiện để các nghiên cứu vượt khỏi phạm vi phòng thí nghiệm.

Mở rộng thanh toán số xuyên biên giới: Người Việt đã có thể quét mã QR thanh toán khi chi tiêu, mua sắm tại Singapore

Mở rộng thanh toán số xuyên biên giới: Người Việt đã có thể quét mã QR thanh toán khi chi tiêu, mua sắm tại Singapore

Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) và Network for Electronic Transfers (Singapore) Pte Ltd (NETS) chính thức triển khai dịch vụ thanh toán QR xuyên biên giới (VietQRGlobal) dành cho người Việt Nam tại Singapore. Thông qua kết nối giữa NAPAS và NETS, người dùng Việt Nam khi đến Singapore có thể sử dụng ứng dụng ngân hàng và ví điện tử trong nước để quét mã NETSQR thanh toán tại các điểm chấp nhận thanh toán thuộc mạng lưới NETS một cách nhanh chóng, thuận tiện và an toàn.

BVBank chào bán trái phiếu ra công chúng quy mô 1.300 tỷ đồng

BVBank chào bán trái phiếu ra công chúng quy mô 1.300 tỷ đồng

Ngày 19/11/2026, Ngân hàng TMCP Bản Việt (BVBank, mã chứng khoán: BVB) chính thức phát hành 13 triệu trái phiếu ra công chúng với tổng mệnh giá 1.300 tỷ đồng, lãi suất tham chiếu cộng biên độ 3.6% lên đến 9.5%/năm. Việc phát hành trái phiếu của BVBank nhằm mục tiêu gia tăng vốn cấp 2 và bổ sung nguồn vốn cho vay, đặc biệt trong các lĩnh vực ưu tiên.

Thương nghiệp Cà Mau (CMV) chào bán cổ phiếu giá cao hơn thị giá gần 45%, hàng tồn kho vượt 275 tỷ đồng

Thương nghiệp Cà Mau (CMV) chào bán cổ phiếu giá cao hơn thị giá gần 45%, hàng tồn kho vượt 275 tỷ đồng

(CLO) Công ty CP Thương nghiệp Cà Mau chuẩn bị chốt danh sách cổ đông thực hiện quyền mua hơn 3,63 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, cao hơn gần 45% so với thị giá. Trong khi đó, lợi nhuận 9 tháng đầu năm 2026 của doanh nghiệp tăng khoảng 46%, nhưng hàng tồn kho vẫn chiếm hơn một nửa tổng tài sản.

BIM Land khởi công khu nghỉ dưỡng InterContinental Thanh Xuan Valley Resort giữa thung lũng rừng thông

BIM Land khởi công khu nghỉ dưỡng InterContinental Thanh Xuan Valley Resort giữa thung lũng rừng thông

Ngày 17/11/2026, BIM Land, thành viên Tập đoàn BIM, khởi công InterContinental Thanh Xuan Valley Resort – khu nghỉ dưỡng trong thung lũng rừng thông đầu tiên của thương hiệu InterContinental tại Việt Nam, hiếm có trên thế giới. Dự án tiếp nối quan hệ hợp tác hơn một thập kỷ giữa BIM Land và IHG Hotels & Resorts, hướng tới trải nghiệm nghỉ dưỡng sang trọng gắn với thiên nhiên nguyên bản.

Petrolimex - Di sản tiếp nối, khát vọng vươn xa

Petrolimex - Di sản tiếp nối, khát vọng vươn xa

Kế thừa những giá trị di sản, phát huy nền tảng đã được xây dựng qua nhiều thế hệ, Petrolimex chính thức giới thiệu diện mạo thương hiệu mới với tinh thần hiện đại, năng động và hội nhập. Không chỉ là sự đổi mới về nhận diện, đây còn là dấu ấn cho hành trình chuyển mình, khẳng định khát vọng đồng hành cùng đất nước và cùng tiến xa hơn trong tương lai.

EVNNPT tạo đột phá từ khoa học công nghệ và chuyển đổi số

EVNNPT tạo đột phá từ khoa học công nghệ và chuyển đổi số

Xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hiện đại trong quản lý vận hành, đầu tư xây dựng và quản trị doanh nghiệp. Những kết quả bước đầu không chỉ góp phần nâng cao độ tin cậy của hệ thống truyền tải điện mà còn giải phóng sức lao động, tăng năng suất và tạo nền tảng hình thành mô hình quản trị thông minh, hiện đại.

Trang sức giả vàng từ kim loại công nghiệp qua mặt nhiều cửa hàng tại Nhật Bản

Trang sức giả vàng từ kim loại công nghiệp qua mặt nhiều cửa hàng tại Nhật Bản

(CLO) Nhiều cửa hàng kinh doanh kim loại quý tại Nhật Bản đã bị lừa mua trang sức giả được chế tác từ tantali - một loại kim loại công nghiệp có đặc tính vật lý gần giống vàng. Những món đồ này được phủ lớp vàng bên ngoài, khiến việc nhận diện bằng các phương pháp kiểm tra thông thường trở nên khó khăn.

Bất ngờ nguyên liệu sữa Vinamilk trong thực đơn tiệc sinh nhật nhà vua Anh

Bất ngờ nguyên liệu sữa Vinamilk trong thực đơn tiệc sinh nhật nhà vua Anh

Bánh scone, món bánh biểu tượng của văn hóa trà chiều Anh, được các đầu bếp Sofitel biến tấu với sữa chua uống Vinamilk Green Farm trong thực đơn tiệc sinh nhật Nhà vua Anh năm 2026 tại TP.HCM. Từ một nguyên liệu quen thuộc với người Việt, sản phẩm Vinamilk đã góp mặt trong những trải nghiệm mang đậm dấu ấn văn hóa Vương quốc Anh.

Cỡ chữ bài viết: