Mặt trăng là môi trường vô cùng khắc nghiệt: Không có không khí để con người hô hấp, nhiệt độ thay đổi cực đoan và bề mặt liên tục chịu bức xạ từ không gian. Vì vậy, các phi hành gia phải sử dụng bộ đồ vũ trụ và tàu có lớp bảo vệ đặc biệt.
Một nghiên cứu do các nhà khoa học NASA dẫn đầu cho thấy, một số vi sinh vật có thể sống sót trên Mặt trăng lâu hơn dự kiến. Các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm 5 loại nấm và vi khuẩn trong điều kiện mô phỏng môi trường tại ba khu vực gần cực Nam Mặt trăng.
Kết quả chỉ ra rằng, một số vi sinh vật có thể tồn tại từ vài tuần đến vài tháng, đặc biệt tại những nơi được che chắn khỏi ánh sáng Mặt trời, chẳng hạn đáy các miệng hố luôn chìm trong bóng tối.
Trong số các sinh vật được thử nghiệm, Aspergillus niger, thường được biết đến là một loại nấm mốc đen, có khả năng chống chịu tốt nhất. Một số loài nấm thuộc chi Fusarium cũng cho thấy khả năng sống sót đáng kể.
Đáng chú ý, Aspergillus không phải loài xa lạ với các chuyến bay vũ trụ. Loại nấm này từng được phát hiện bên trong Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) và đã được chứng minh có thể tồn tại bên ngoài trạm trong không gian.
Vi khuẩn khó sống sót hơn
Các nhà khoa học cũng thử nghiệm ba loại vi khuẩn gồm Deinococcus radiodurans, Staphylococcus aureus và Bacillus subtilis.
Nhìn chung, ba loại vi khuẩn có khả năng chống chịu kém hơn các loại nấm, đặc biệt trước tia cực tím. Trong nhóm này, Deinococcus có khả năng sống sót tốt nhất.
Môi trường trên Mặt trăng đặt ra nhiều thách thức đối với sự sống. Nhiệt độ ban ngày tại một số khu vực có thể lên tới khoảng 127 độ C, trong khi bề mặt còn phải chịu bức xạ mạnh và môi trường gần như chân không.
Tuy nhiên, một số khu vực có thể tạo ra "nơi trú ẩn" cho vi sinh vật. Chẳng hạn, khi bị đất đá phủ lên, chúng có thể được bảo vệ khỏi bức xạ và tránh được những thay đổi nhiệt độ quá lớn.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng, phát hiện này mới chỉ cho thấy vi sinh vật có thể sống sót, chứ chưa chứng minh chúng có thể sinh trưởng hoặc sinh sản trên Mặt trăng.
Lo ngại con người "mang sự sống" lên Mặt trăng
Phát hiện trên đặc biệt đáng chú ý khi Mỹ và Trung Quốc đang chuẩn bị đưa phi hành gia trở lại Mặt trăng và hướng tới xây dựng các cơ sở hoạt động lâu dài tại đây.
Các phi hành gia có thể vô tình mang vi sinh vật lên Mặt trăng qua hoạt động bộ đồ, thiết bị hoặc phương tiện. Đây là điều gần như không thể tránh khỏi bởi cơ thể con người vốn chứa rất nhiều vi sinh vật.
Vấn đề là những sinh vật này có thể làm nhiễm bẩn các mẫu vật và ảnh hưởng đến nghiên cứu khoa học.
Ví dụ, nếu các nhà khoa học tìm thấy một phân tử hữu cơ trong đất đá Mặt trăng, họ cần xác định liệu chất đó thực sự có nguồn gốc từ Mặt trăng hay đến từ vi sinh vật do con người mang tới.
Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý rằng, nghiên cứu hiện chưa xem xét liệu vi sinh vật có thể biến đổi trên Mặt trăng hay trở nên nguy hiểm hơn hay không.
Theo các nhà khoa học, việc theo dõi và kiểm soát những gì con người mang lên Mặt trăng sẽ ngày càng quan trọng khi các sứ mệnh có người lái được triển khai thường xuyên hơn.
