Đánh giá tác động thực chất, khách quan đối với từng chính sách
Cụ thể, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu vừa ký Văn bản số 519/TTg-PL về việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025, trong đó, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành liên quan tập trung chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, đầy đủ các quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong đó lưu ý: Chủ động rà soát, đánh giá tác động thực chất, khách quan đối với từng chính sách, đặc biệt là các chính sách mới phát sinh trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý dự án luật; khắc phục tình trạng đánh giá hình thức, đối phó.
Về đề xuất điều chỉnh Chương trình lập pháp hằng năm: Các Bộ, cơ quan ngang Bộ nghiên cứu, rà soát kỹ, bảo đảm nội dung và bố cục Tờ trình đề xuất theo đúng quy định tại khoản 2 Điều 24 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời, nội dung trong Tờ trình cần bảo đảm rõ ràng, thống nhất, phù hợp với tính chất, phạm vi điều chỉnh và kết quả nghiên cứu thực tế của từng dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết.
Thời gian trình các đề xuất điều chỉnh Chương trình lập pháp bảo đảm phù hợp với thời gian tổ chức các Phiên họp Chính phủ; việc trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần bảo đảm tập trung, thống nhất, tạo thuận lợi cho các cơ quan của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong quá trình xem xét, cho ý kiến.
Về áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 26 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật: Việc "ban hành luật, nghị quyết ngay tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra hoặc kỳ họp gần nhất" chỉ áp dụng để giải quyết vấn đề thực sự cấp bách, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn đối với trường hợp xây dựng luật, nghị quyết có hồ sơ được gửi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội sau thời hạn 45 ngày trước ngày khai mạc kỳ họp Quốc hội.
Về áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn: Chỉ áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn nếu thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 50 hoặc khoản 2 Điều 26 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, trong đó lưu ý "vấn đề cấp bách" quy định tại khoản 2 Điều 26 và "trường hợp cấp bách" quy định tại điểm b khoản 1 Điều 50 của Luật được hiểu là trường hợp cần phải ban hành ngay văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời thể chế hóa chủ trương mới của Đảng, yêu cầu, chỉ đạo mới của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật đó đã được cơ quan có thẩm quyền của Đảng đồng ý.
Hồ sơ dự án, dự thảo xây dựng, ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn phải được gửi đến các cơ quan của Quốc hội để thẩm tra chậm nhất là 7 ngày trước ngày bắt đầu phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Chủ động truyền thông chính sách, tạo đồng thuận xã hội với các dự án luật phức tạp, nhạy cảm
Về việc nghiên cứu tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật, nghị quyết: Bộ, cơ quan ngang Bộ chủ trì soạn thảo mời đại diện Thường trực cơ quan chủ trì thẩm tra, các cơ quan có liên quan tham gia cuộc họp nghiên cứu tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật, nghị quyết; các cơ quan phải cử đại diện có thẩm quyền tham gia các cuộc họp và tham gia xuyên suốt quá trình để bảo đảm việc tiếp thu, chỉnh lý được liền mạch, thống nhất.
Các ý kiến của đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan thẩm tra cần được nghiên cứu tiếp thu, giải trình đầy đủ, thấu đáo. Trường hợp còn có ý kiến khác nhau thì phải nêu rõ trong báo cáo của Chính phủ về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật, nghị quyết.
Đối với các dự án luật, nghị quyết có nội dung khó, phức tạp, nhạy cảm hoặc còn nhiều ý kiến khác nhau, các bộ phải chủ động thực hiện truyền thông chính sách rộng rãi, giải trình rõ ràng, thuyết phục các điểm mới để tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.
Trường hợp dự án được xây dựng, ban hành theo thủ tục thông thường, chậm nhất 7 ngày trước ngày Quốc hội biểu quyết thông qua, hồ sơ dự án luật, nghị quyết phải được gửi đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cơ quan thẩm tra để cho ý kiến đối với việc tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật, nghị quyết.
Phó Thủ tướng giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ đôn đốc, kiên quyết tham mưu Thủ tướng Chính phủ trả lại hồ sơ hoặc không đưa vào Chương trình Phiên họp Chính phủ đối với các dự án không bảo đảm chất lượng và tiến độ theo yêu cầu của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Văn bản số 1577/UBTVQH15-PLTP ngày 6/4/2026...
