Xã “xin” người về GPMB, vì lực lượng quá mỏng
Dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy giai đoạn 1 có quy mô 4 bến, với vốn đầu tư hơn 5.900 tỷ đồng. Hiện nay vướng mắc lớn nhất tại dự án này là công tác GPMB hơn 20 ha diện tích vũng quay tàu thuộc giai đoạn 1 bổ sung, cùng hơn 15 ha diện tích bãi chứa chất nạo vét. Việc vướng mắc GPMB tại 2 khu vực kể trên đã làm ảnh hưởng nhất định đến tiến độ đưa vào vận hành, khai thác 2 bến cảng đầu tiên thuộc giai đoạn 1 của dự án này.
Nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn” này, UBND tỉnh Quảng Trị đã yêu cầu các Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Quảng Trị sớm bố trí cán bộ có năng lực chuyên môn trong các lĩnh vực liên quan về xã Mỹ Thủy để hỗ trợ việc đẩy nhanh tiến độ GPMB, trong đó đặc biệt là tại dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy.
Vướng mắc công tác GPMB hơn 20 ha diện tích vũng quay tàu thuộc giai đoạn 1 bổ sung tại dự án cảng Mỹ Thủy - Ảnh: Viết Hảo
Chủ tịch UBND xã Mỹ Thủy - ông Cáp Xuân Tá cho biết, trên địa bàn xã có 4 dự án trọng điểm đang triển khai cùng lúc (bao gồm: dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy, dự án xây dựng Quốc lộ 15D, dự án LNG Hải Lăng giai đoạn 1 và dự án Khu tái định cư Hải An), với tổng diện tích GPMB hơn 300 ha, với hơn 1.000 hộ ảnh hưởng phải bố trí di dời, tái định cư. Trong khi đó, xã Mỹ Thủy hiện chỉ có 1 cán bộ địa chính nên áp lực công việc rất lớn.
“Vừa qua, UBND xã Mỹ Thủy đã có văn bản gửi trực tiếp cho các sở ngành liên quan, đề xuất bố trí, tăng cường 7 cán bộ có chuyên môn giỏi về xã hỗ trợ công tác GPMB, nhằm đẩy nhanh tiến độ một số dự án”, Chủ tịch xã Mỹ Thủy Cáp Xuân Tá cho biết. Cụ thể, UBND xã Mỹ Thủy cần 2 cán bộ phụ trách công tác GPMB, quản lý đất đai, tài nguyên khoáng sản, môi trường; 2 cán bộ lĩnh vực quản lý quy hoạch, trật tự xây dựng; 1 cán bộ thẩm định dự án, phương án bồi thường hỗ trợ GPMB, tái định cư; 1 cán bộ thẩm định giá đất, quản lý công sản; 1 cán bộ phụ trách giải quyết đơn thư, khiếu nại tố cáo.
Lãnh đạo UBND xã Mỹ Thủy cho biết, địa phương rất mong các sở ngành liên quan xem xét thấu đáo các đề xuất kể trên theo nguyện vọng của xã, cũng như theo tinh thần chỉ đạo của UBND tỉnh Quảng Trị, sớm bố trí cán bộ tăng cường về xã hỗ trợ công tác GPMB tại một số dự án trọng điểm, nhất là hỗ trợ giải quyết dứt điểm công tác GPMB tại dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy, tháo gỡ điểm nghẽn diện tích hơn 20 ha thuộc giai đoạn 1 bổ sung tại vũng quay tàu; 15 ha diện tích bãi chứa chất nạo vét tại dự án này.
Điều này nhằm góp phần giúp chủ đầu tư sớm đưa 2 bến cảng đầu tiên vào khai thác trong quý 2/2026.
Dự án đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đi qua khu vực có nhiều lăng mộ - Ảnh: Viết Hảo
Người dân tự nguyện phá bỏ 28 “mộ gió” là đáng biểu dương
Không riêng gì dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy, dự án đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D cũng đang vướng mắc công tác GPMB. Mặc dù lãnh đạo tỉnh Quảng Trị yêu cầu các địa phương phải hoàn tất công tác GPMB trước 30/4 nhưng đến nay tiến độ vẫn bị chậm trễ.
Với việc dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy dự kiến đưa vào khai thác 2 bến đầu tiên trong quý 2/2026 thì tiến độ GPMB, thi công Quốc lộ 15D nhận được sự quan tâm rất lớn. Bởi Quốc lộ 15D là tuyến giao thông “xương sống” trên Hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối cảng Mỹ Thủy ở phía Đông với cửa khẩu quốc tế La Lay ở phía Tây, giáp Lào. Việc cảng Mỹ Thủy khai thác hiệu quả hay không phụ thuộc rất lớn vào tuyến vận tải này.
Trước mắt, tỉnh Quảng Trị đầu tư Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ - La Sơn có chiều dài hơn 21 km, đi qua 3 xã Mỹ Thủy, Vĩnh Định, Diên Sanh. Dự án có tổng mức đầu tư 1.940 tỷ đồng, gồm 4 dự án thành phần, thời gian thực hiện từ 2025-2027.
Về tiến độ GPMB, lãnh đạo 3 xã có tuyến Quốc lộ 15D đi qua cho biết, đang huy động tổng lực cho việc vận động người dân ủng hộ dự án, sớm bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch cho nhà thầu.
Phó Chủ tịch UBND xã Mỹ Thủy - ông Lê Đắc Triều cho biết, dự án Quốc lộ 15D đoạn qua địa bàn xã có chiều dài khoảng 2,6 km, diện tích bị ảnh hưởng khoảng 4,6 ha. Đối với lăng mộ nằm trong phạm vi GPMB, có 12/14 hộ gia đình có lăng mộ bị ảnh hưởng đã đồng ý di dời, còn 2 hộ đang tuyên truyền vận động. Ngoài ra, người dân cũng tự nguyện phá bỏ, tháo dỡ 28 ngôi “mộ gió, mộ giả” trong phạm vi GPMB là rất đáng biểu dương.
“Quá trình thẩm định các ngôi mộ không có thẻ bia mất nhiều thời gian do số lượng kê khai mộ gió, mộ giả khá nhiều với 28/76 mộ đắp đất. Công tác thanh lý rừng trồng, rừng tự nhiên phải đảm bảo quy trình thủ tục đăng thầu đúng thời gian quy định. Địa phương phấn đấu trước ngày 20/5 sẽ hoàn tất công tác GPMB dự án Quốc lộ 15D đoạn qua địa bàn xã, bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch cho đơn vị thi công”, ông Lê Đắc Triều cho hay.
Trong khi đó, lãnh đạo UBND xã Vĩnh Định cho biết, dự án Quốc lộ 15D đoạn qua địa bàn xã dài hơn 5 km, phấn đấu trong tháng 5/2026 sẽ hoàn tất công tác di dời mồ mả, lăng mộ để bàn giao toàn bộ mặt bằng cho dự án. Trong khi đó, UBND xã Diên Sanh cho biết, dự án Quốc lộ 15D đoạn qua địa bàn xã dài hơn 13,2 km, diện tích GPMB hơn 61 ha.
“Do số lượng hộ có đất ở nhiều nên việc bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công được chia thành 2 giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 bàn giao khoảng 80% dự kiến trước 30/6; giai đoạn 2 sẽ bàn giao phần còn lại dự kiến trước 30/8”, đại diện UBND xã Diên Sanh cho hay.
Cán bộ xã Mỹ Thủy vận động người dân tháo dỡ các ngôi "mộ gió" nằm trong phạm vi dự án Quốc lộ 15D - Ảnh: Viết Hảo
Liên quan đến dự án này, chiều 7/5, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị Hoàng Nam cùng đoàn công tác đã thị sát thực tế, kiểm tra tiến độ GPMB dự án Quốc lộ 15D.
Theo đó, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị ghi nhận sự nỗ lực của các địa phương, tuy nhiên cũng đánh giá việc để “trượt” tiến độ GPMB là do sự phối hợp giữa các địa phương, sở ngành, đơn vị liên quan chưa khoa học. Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị yêu cầu các địa phương vận dụng tối đa các cơ chế, chính sách phù hợp khi GPMB, đảm bảo đúng pháp luật, không để người dân thiệt thòi.
Ngoài ra, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị cũng yêu cầu các địa phương cần xây dựng phương án bảo vệ thi công với các trường hợp chưa đồng thuận; huy động toàn hệ thống chính trị vào cuộc, quyết tâm hoàn thiện khối lượng công việc còn lại.
Đồng thời, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị cũng yêu cầu các nhà thầu xây dựng phương án thi công nhằm bảo đảm tiến độ, huy động máy móc, thiết bị sẵn sàng thi công ngay sau khi tiếp nhận mặt bằng.