Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) của ông Scholz đã về nhất trong cuộc bầu cử quốc gia hôm Chủ nhật (26/9), và đặt mục tiêu lãnh đạo một chính phủ lần đầu tiên kể từ năm 2005 trong một liên minh với Đảng Xanh và Đảng Dân chủ Tự do (FDP).
Ứng viên Thủ tướng Đức, lãnh đạo đảng SPD, Olaf Scholt (giữa) tại cuộc họp đảng sau cuộc bầu cử Đức vào ngày 26/9 - Ảnh: Reuters
Ứng viên thủ tướng Olaf Scholz, 63 tuổi, cho thấy cảm giác an tâm khi được hỏi liệu kết quả bầu cử gần kề và triển vọng đàm phán liên minh kéo dài có gửi thông điệp bất ổn ở Đức tới các đối tác châu Âu hay không.
"Đức luôn có các chính phủ liên minh và nó luôn ổn định", ông nói bằng tiếng Anh trôi chảy khi đứng bên bức tượng Willy Brandt, thủ tướng SPD thời Chiến tranh Lạnh được trao giải Nobel Hòa bình vì đã thúc đẩy đối thoại giữa Đông và Tây.
SPD, đảng lâu đời nhất của Đức, đã giành được 25,7% số phiếu bầu, tăng 5 điểm phần trăm so với cuộc bầu cử liên bang năm 2017, trước khối bảo thủ CDU / CSU của bà Merkel với 24,1%, kết quả tạm thời cho thấy. Đảng Xanh về thứ ba với 14,8%, trong khi đảng FDP giành được 11,5%.
Sự trở lại của SPD đánh dấu một sự hồi sinh của các đảng trung tả ở các khu vực tại châu Âu, sau cuộc bầu cử của đảng Dân chủ Mỹ đưa ông Joe Biden làm tổng thống Mỹ vào năm 2020. Đảng đối lập trung tả của Na Uy cũng đã thắng một cuộc bầu cử vào đầu tháng này.
Ông Scholz, người từng là Bộ trưởng Tài chính trong 'liên minh lớn' sắp mãn nhiệm của bà Merkel, cho biết một chính phủ do ông lãnh đạo sẽ đề nghị Mỹ tiếp tục duy trì các mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
"Quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương là bản chất đối với chúng tôi ở Đức ... Vì vậy, bạn có thể tin tưởng vào tính liên tục trong câu hỏi này", ông nói, thêm rằng điều quan trọng là các nền dân chủ phải làm việc cùng nhau trong một thế giới nguy hiểm, thậm chí cho phép xảy ra “xung đột".
Scholz nói rằng ông hy vọng sẽ đạt được một chính phủ liên minh trước Giáng sinh, "nếu có thể". Tuy nhiên, đối thủ bảo thủ của ông Armin Laschet, 60 tuổi, cho biết ông vẫn có thể cố gắng thành lập chính phủ mặc dù đã dẫn đầu khối CDU / CSU của mình giành kết quả bầu cử quốc gia tồi tệ nhất từ trước đến nay.
Chính đảng của Laschet cho thấy sự thất bại quy mô ở Đông Đức trước đây, nơi vận may của họ đã suy yếu kể từ khi bà Merkel mở cửa cho hơn một triệu người tị nạn vào năm 2015. Sự ủng hộ sụp đổ đã xảy ra trong cuộc bỏ phiếu hôm Chủ nhật (26/9).
Đảng Xanh và FDP cho biết vào cuối ngày Chủ nhật (26/9), trước tiên họ sẽ nói chuyện với nhau để tìm kiếm các lĩnh vực thỏa hiệp trước khi bắt đầu đàm phán với SPD hoặc phe bảo thủ.
"Tôi hy vọng rằng, trong vài ngày tới, sẽ có các cuộc đàm phán với tất cả các bên muốn thành lập liên minh. Sau đó, sẽ có các cuộc đàm phán thăm dò rõ ràng", Robert Habeck, đồng lãnh đạo của đảng Xanh cho biết.
Bà Merkel, người đã không tìm kiếm nhiệm kỳ thủ tướng thứ năm, sẽ tiếp tục giữ vai trò người giám sát trong các cuộc đàm phán liên minh sẽ thiết lập đường hướng tương lai của nền kinh tế lớn nhất châu Âu.
Đảng SPD tuyên bố sẽ thành lập chính phủ liên minh 3 bên gồm SPD, đảng Xảnh và FDP - Ảnh: Reuters
Niềm tin của các nhà đầu tư
Cổ phiếu Đức đã tăng vào thứ Hai (27/9), với các nhà đầu tư hài lòng rằng đảng FDP ủng hộ doanh nghiệp có vẻ sẽ tham gia chính phủ tiếp theo, trong khi đảng Cực tả không giành được đủ số phiếu bầu để được coi là một đối tác liên minh.
“Từ góc độ thị trường, sẽ là một tin tốt khi liên minh cánh tả là không thể về mặt toán học”, Jens-Oliver Niklasch, nhà kinh tế học của LBBW, nói thêm rằng các bên khác có đủ điểm chung để tìm ra một thỏa hiệp hợp tác.
Nếu ông Scholz thành công trong việc thành lập một liên minh, cựu thị trưởng của Hamburg sẽ chỉ trở thành thủ tướng SPD thứ tư sau Thế chiến thứ hai và là người đầu tiên kể từ khi bà Merkel tiếp quản vị trí thủ tướng từ ông Gerhard Schroeder vào năm 2005.
Bà Merkel đã trở nên nổi bật trên sân khấu châu Âu kể từ đó – thời điểm ông George W. Bush là tổng thống Mỹ, Jacques Chirac là nhà lãnh đạo Pháp và ông Tony Blair là thủ tướng Anh.
Tuy nhiên, các đồng minh của Berlin ở châu Âu và hơn thế nữa có lẽ sẽ phải đợi nhiều tháng trước khi họ có thể xem chính phủ mới của Đức sẽ tham gia vào các vấn đề quốc tế như thế nào.
Giả sử Scholz có thể đồng ý một thỏa thuận với đảng Xanh và FDP, đảng Xanh có thể nắm giữ vị trí Ngoại trưởng, như họ đã làm với Joschka Fischer trong liên minh hai chiều trước đây của họ với SPD, trong khi FDP để mắt đến bộ Tài chính.
Nguyễn Hoàng (Theo Reuters)
