Giải mã bài toán bảo tồn văn hóa trong nhịp sống đương đại
Văn hóa là hồn cốt của một vùng đất. Đối với xã Minh Đài, nơi hội tụ cộng đồng các dân tộc anh em cùng sinh sống, bản sắc ấy càng trở nên đa dạng và phong phú. Nhận thức rõ văn hóa không chỉ là di sản cần gìn giữ mà còn là nguồn lực nội sinh to lớn, Đảng ủy và UBND xã Minh Đài đã ban hành nhiều nghị quyết, kế hoạch chuyên đề nhằm đưa văn hóa thấm sâu vào đời sống.
Việc thông tin về việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc (Mường, Dao...) không dừng lại ở những khẩu hiệu suông mà được cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực. Đó là việc khuyến khích đồng bào mặc trang phục truyền thống trong các dịp lễ tết, khôi phục lại các làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống, và đặc biệt là việc trao truyền các kỹ năng thủ công mỹ nghệ cho thế hệ trẻ.
Sự chuyển biến trong nhận thức của người dân chính là thành công lớn nhất; họ hiểu rằng, chính những nét xù xì, mộc mạc của văn hóa bản địa lại là thứ tài sản quý giá nhất, tạo nên sự khác biệt của Minh Đài trên bản đồ du lịch vùng.
Chiến lược "biến di sản thành tài sản" thông qua du lịch trải nghiệm
Nếu chỉ dừng lại ở việc bảo tồn "đóng băng", văn hóa sẽ rất khó để tự nuôi sống chính mình. Điểm nghẽn này đã được Minh Đài tháo gỡ bằng tư duy kinh tế sắc bén: Gắn với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm (đồi chè, văn hóa ẩm thực địa phương).
Những đồi chè VietGAP xanh mướt trải dài giờ đây không chỉ đơn thuần là không gian sản xuất nông nghiệp, mà đã trở thành những phim trường thiên nhiên khổng lồ. Du khách đến đây được tự tay thu hái những búp chè non tơ, tìm hiểu quy trình sao chè thủ công và thưởng thức những chén trà đượm vị sương mai.
Cùng với đó, sức hấp dẫn từ văn hóa ẩm thực địa phương với những món ăn mang đậm hương vị núi rừng, được chế biến từ chính bàn tay tài hoa của người đồng bào, đã mang đến những trải nghiệm đa giác quan, giữ chân du khách ở lại lâu hơn.
Hơn thế nữa, bài viết phản ánh nỗ lực của xã trong việc kết nối với các tour tuyến du lịch trọng điểm của tỉnh (Vườn Quốc gia Xuân Sơn, Đồi chè Long Cốc) cho thấy một tầm nhìn quy hoạch vùng rất rõ ràng. Minh Đài không phát triển du lịch một cách đơn độc, manh mún mà chủ động tạo ra chuỗi liên kết.
Việc trở thành một điểm dừng chân chiến lược trong tam giác du lịch sinh thái của tỉnh Phú Thọ giúp địa phương tận dụng tối đa lượng khách đổ về, tạo ra hệ sinh thái dịch vụ phụ trợ như homestay, vận tải, bán lẻ nông sản, từ đó giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động tại chỗ.
Để làm rõ hơn định hướng chiến lược này, trao đổi với phóng viên, bà Cù Thị Thu Hằng, Phó Chủ tịch UBND xã Minh Đài phụ trách khối Văn hóa - Xã hội chia sẻ: “Thách thức lớn nhất của chúng tôi là làm sao phát triển kinh tế mà không đánh mất đi cội nguồn. Vì vậy, chính quyền xã xác định việc thông tin về việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc (Mường, Dao...) phải luôn song hành với các kế hoạch phát triển kinh tế. Chúng tôi đang nỗ lực tối đa để đưa các giá trị truyền thống này gắn với phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm, đặc biệt là khai thác hiệu quả cảnh quan đồi chè và văn hóa ẩm thực địa phương”.
“Không dừng lại ở việc thu hút khách đơn lẻ, xã đang khẩn trương kết nối với các tour tuyến du lịch trọng điểm của tỉnh (Vườn Quốc gia Xuân Sơn, Đồi chè Long Cốc) để định vị thương hiệu du lịch Minh Đài trên bản đồ của tỉnh. Từ nguồn lực kinh tế thu được, chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục tái đầu tư, tập trung tuyên truyền về công tác khuyến học, y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân và thực hiện tốt nhất các chính sách an sinh xã hội cho đồng bào vùng dân tộc thiểu số”, bà Cù Thị Thu Hằng, Phó Chủ tịch UBND xã Minh Đài nhấn mạnh.
Đích đến cuối cùng: Nâng tầm chất lượng sống của nhân dân
Phát triển kinh tế hay du lịch, suy cho cùng, thước đo quan trọng nhất vẫn là sự thụ hưởng của người dân. Nguồn lực kinh tế dồi dào từ sự khởi sắc của các mô hình du lịch cộng đồng đã tạo ra đòn bẩy tài chính vững chắc để Minh Đài tái đầu tư vào hệ thống an sinh xã hội.
Trong những năm qua, công tác tuyên truyền về công tác khuyến học, y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân được đặc biệt chú trọng và mang lại hiệu quả thực chất. Cơ sở vật chất trường lớp được kiên cố hóa, các quỹ khuyến học, khuyến tài hoạt động sôi nổi, kịp thời động viên những tấm gương học sinh nghèo vượt khó. Trạm y tế xã được nâng cấp cả về trang thiết bị lẫn trình độ y bác sĩ, đảm bảo khả năng sơ cấp cứu và chăm sóc sức khỏe ban đầu, giúp người dân yên tâm lao động sản xuất.
Đặc biệt, sự quan tâm của Đảng và Nhà nước được cụ thể hóa qua các chính sách an sinh xã hội cho đồng bào vùng dân tộc thiểu số. Từ các nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển kinh tế hộ gia đình, hỗ trợ xây dựng nhà đại đoàn kết, đến việc cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, tất cả đều hướng tới mục tiêu không ai bị bỏ lại phía sau trong công cuộc đổi mới.
Chia sẻ về những chuyển biến tích cực ở cơ sở, ông Hồ Sỹ Sùng, Trưởng phòng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Minh Đài phấn khởi cho biết: “Sự đồng thuận của bà con trong định hướng phát triển chung đã giúp công việc của chúng tôi thuận lợi hơn rất nhiều. Hiện nay, xã đang đẩy mạnh tuyên truyền về công tác khuyến học, y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân và ghi nhận những kết quả thực chất. Các quỹ khuyến học hoạt động sôi nổi, mạng lưới y tế cơ sở được củng cố, đảm bảo 100% người dân được chăm sóc sức khỏe ban đầu. Đặc biệt, chúng tôi luôn bám sát cơ sở để tham mưu, thực hiện kịp thời, minh bạch các chính sách an sinh xã hội cho đồng bào vùng dân tộc thiểu số. Thấy bà con vừa có thu nhập từ du lịch, văn hóa bản địa được trân trọng, vừa được đảm bảo tốt các quyền lợi về y tế, giáo dục, đó là niềm hạnh phúc lớn nhất của những người làm công tác văn hóa - xã hội”.
Nhìn lại bức tranh toàn cảnh, có thể khẳng định Minh Đài đang đi đúng hướng trên con đường phát triển bền vững. Lấy văn hóa làm nền tảng, lấy du lịch làm mũi nhọn đột phá và lấy sự ấm no, hạnh phúc của nhân dân làm thước đo thành quả.
Câu chuyện của xã Minh Đài hôm nay không chỉ là bản hùng ca về nỗ lực vượt khó của một vùng quê, mà còn là bài học kinh nghiệm quý báu cho nhiều địa phương khác trong việc giải quyết hài hòa bài toán giữa bảo tồn truyền thống và phát triển kinh tế trong thời đại mới.
