(CLO) Kể từ khi cựu thủ tướng Shinzo Abe tuyên bố từ chức vào ngày 28/8, nhiều người đã thảo luận về việc chính sách đối ngoại của Nhật Bản sẽ thế nào, liệu có theo đuổi tầm nhìn 'Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và cởi mở' (FOIP) do chính quyền Abe thúc đẩy hay không.
Nội các Nhật Bản dưới sự điều hành của tân thủ tướng Yoshihide Suga sẵn tiếp tục chính sách ngoại giao của Shinzo Abe - Ảnh: Arisa Moriyama
Các câu hỏi cũng đặt ra với chính chính quyền mới dưới sự điều hành của Yoshihide Suga tuyên thệ nhậm chức vào ngày 16 tháng 9.
Vấn đề trở nên phù hợp hơn với tình hình trong nước của Nhật Bản. Điều kiện tài chính của Nhật Bản, bao gồm cả thâm hụt lớn, đang trở nên tồi tệ hơn do chi tiêu lớn của chính phủ để chống lại tác động của đại dịch. GDP của Nhật Bản giảm kỷ lục 27,8% trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 6.
Chắc chắn, trọng tâm của chính quyền mới là phục hồi kinh tế trong nước. Tuy nhiên, có ít nhất bốn lý do tại sao chính quyền có thể sẽ thực hiện các hoạt động chính sách đối ngoại của Abe, đại diện bởi FOIP.
Đầu tiên, Thủ tướng Yoshihide Suga nhấn mạnh rõ ràng trong chiến dịch tranh cử vào vị trí lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do (LDP), rằng ông sẽ tiếp bước Abe về chính sách đối ngoại, bao gồm cả FOIP. Với tư cách là Chánh văn phòng nội các của Abe, Suga đã làm việc trong giới nội bộ của chính phủ Abe đủ lâu để nắm rõ tinh thần của chính quyền tiền nhiệm.
Sự nghiệp của Suga đã trang bị cho ông kinh nghiệm trong việc giải quyết chủ yếu các công việc nội bộ. Trước đây ông từng là thành viên Hội đồng thành phố Yokohama. Tuy nhiên, Suga vẫn chưa đưa ra bất kỳ sáng kiến chính sách đối ngoại mới nào (không giống như một ứng cử viên lãnh đạo LDP khác, Shigeru Ishiba, người đã đề xuất một ‘NATO châu Á’).
Việc thiếu kinh nghiệm về chính sách đối ngoại của ông có thể tạo thêm sức nặng cho Ban Thư ký An ninh Quốc gia và Bộ Ngoại giao - những cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện tầm nhìn FOIP - trong việc hoạch định chính sách đối ngoại.
Thứ hai, rất có khả năng chính quyền mới sẽ làm suy yếu cam kết của mình đối với tầm nhìn FOIP, đã được Hoa Kỳ và các đối tác Ấn Độ - Thái Bình Dương xác nhận. Mặc dù thường bị bỏ qua, một trong những thành tựu to lớn của chính quyền Abe là khiến chính quyền Trump nhận ra tầm quan trọng của FOIP. Người Mỹ thậm chí đã áp dụng nó như là chiến lược khu vực của Mỹ.
Điều này có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt là vào thời điểm các nước trong khu vực ngày càng lo ngại về việc liệu chính quyền Trump có cam kết tham gia với châu Á và Thái Bình Dương hay không. Ngoài Hoa Kỳ, các cường quốc khác trong khu vực như Úc và Ấn Độ cũng hoan nghênh tầm nhìn FOIP và đồng ý hợp tác để hiện thực hóa nó.
Với việc Hoa Kỳ và các nước khác tiếp tục tán thành tầm nhìn FOIP và miễn là Suga coi liên minh Hoa Kỳ - Nhật Bản là ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản, thì không có lý do gì để Nhật Bản quay lại.
Thứ ba, tầm nhìn FOIP ngày càng được thể chế hóa trong bộ máy chính sách đối ngoại của Nhật Bản. Ví dụ, Hướng dẫn Chương trình Quốc phòng Quốc gia của Nhật Bản cho năm tài chính 2019 và ngoài ra cũng nhấn mạnh rằng: 'Phù hợp với tầm nhìn của FOIP, Nhật Bản sẽ thúc đẩy chiến lược hợp tác an ninh nhiều mặt và nhiều lớp, có tính đến các đặc điểm và tình hình trong mỗi khu vực và quốc gia'.
Thủ tướng Shinzo Abe và Thủ tướng Narendra Modi nói chuyện tại Hyderabad House ở New Delhi vào tháng 12 năm 2015: Abe rất chú trọng vào việc xây dựng quan hệ với Ấn Độ - Ảnh: Reuter
Bộ Quốc phòng Nhật Bản (MoD) cũng thành lập một bộ phận Ấn Độ - Thái Bình Dương trong Cục Chính sách Quốc phòng để giải quyết các vấn đề liên quan đến ASEAN và Thái Bình Dương. Bộ Quốc phòng Nhật Bản cũng đã xuất bản một tập sách nhỏ dài sáu trang: Đạt được Tầm nhìn ‘Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)’ - thể hiện phương pháp tiếp cận của Bộ Quốc phòng Nhật Bản.
Không chắc khi nào nội các mới sẽ công bố Chiến lược An ninh Quốc gia mới của mình, phản ánh những phát triển đã xảy ra kể từ khi COVID-19 xuất hiện, tuy nhiên, có vẻ hợp lý khi giả định rằng việc theo đuổi tầm nhìn FOIP, cũng như phản ứng COVID-19 của Nhật Bản, sẽ nổi bật trong Chiến lược An ninh Quốc gia mới của Nhật Bản.
Cuối cùng, và có lẽ quan trọng nhất, tầm nhìn FOIP của Nhật Bản đã dần phát triển trong những thập kỷ qua bằng cách phản ánh thực tế địa chiến lược đang thay đổi trong khu vực. Chẳng hạn, trọng tâm chiến lược của Nhật Bản đối với cả Úc và Ấn Độ, bắt đầu ngay từ những năm 2000 khi sự hiện diện trong khu vực của Trung Quốc bắt đầu tăng nhanh.
Ngay cả chính phủ của Đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) giai đoạn 2009–2012 đã cố gắng tăng cường hợp tác an ninh của Nhật Bản với cả Úc và Ấn Độ, mặc dù có vấn đề với Hoa Kỳ về kế hoạch di dời một căn cứ quân sự của Hoa Kỳ ở Okinawa.
Cả Thỏa thuận Mua lại và Phục vụ chéo (ACSA) và Thỏa thuận Bảo mật Thông tin (ISA) giữa Nhật Bản và Australia đã được ký kết dưới sự quản lý của DPJ. Vào tháng 12 năm 2009, thủ tướng khi đó là Yukio Hatoyama (2009–10) đã đến thăm Ấn Độ và đưa ra tuyên bố chung với thủ tướng Ấn Độ vào thời điểm đó, Manmohan Singh, có tiêu đề 'Giai đoạn mới của quan hệ đối tác chiến lược và toàn cầu Nhật Bản - Ấn Độ'.
Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản và Hải quân Ấn Độ sau đó đã tổ chức cuộc tập trận hải quân song phương chung đầu tiên vào tháng 6 năm 2012.
Nhật Bản cũng hỗ trợ kết nối khu vực và phát triển cơ sở hạ tầng tốt trước khi bắt đầu chính quyền Abe thứ hai. Theo nghĩa này, FOIP - cho dù là "chiến lược" hay "tầm nhìn" - là một thứ liên kết toàn diện với các chính sách khu vực hiện có của Nhật Bản, chứ không phải là thứ gì đó nổi lên.
Dù Nhật Bản có thích hay không, Trung Quốc sẽ tiếp tục vươn lên trong những năm tới. Nhật Bản không có lựa chọn nào khác ngoài việc hợp tác với các cường quốc Ấn Độ - Thái Bình Dương như Hoa Kỳ, Ấn Độ và Úc, cũng như các nước châu Âu, để duy trì sự cân bằng quyền lực khu vực mong muốn cần thiết để quản lý mối quan hệ của Nhật Bản với Trung Quốc.
Điều này ngày càng trở nên cấp thiết khi Trung Quốc gia tăng các hoạt động quân sự trong khu vực, bao gồm cả ở các vùng biển xung quanh Nhật Bản.
Có vẻ hợp lý khi cho rằng chính quyền mới của Suga, và có lẽ cả những người kế nhiệm ông, sẽ tiếp tục thúc đẩy FOIP như tầm nhìn của Nhật Bản về một trật tự khu vực ổn định.
(CLO) Công an tỉnh Bạc Liêu vừa ra quyết định xử phạt hành chính đối với Võ Minh Trung (sinh năm 1990, trú tại xã Long Hòa, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre) vì hành vi sử dụng mạng xã hội đăng tải thông tin sai sự thật, xúc phạm uy tín khu di tích lịch sử – văn hóa Nhà công tử Bạc Liêu.
(CLO) Ngày 4/4 tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý cho Dự thảo Nghị định quy định về khuyến khích phát triển văn học Việt Nam.
(CLO) Liên minh Tự do Dân sự Mới (NCLA) - một nhóm luật sư bảo thủ tại Mỹ - đã đệ đơn kiện nhằm ngăn chặn việc Tổng thống Donald Trump áp thuế đối với hàng nhập khẩu, với lý do ông đã vượt quá thẩm quyền của mình.
(CLO) Taliban đang điều tra lời khẳng định của một cụ ông người Afghanistan rằng cụ đã… 140 tuổi. Nếu được xác minh, cụ sẽ trở thành người già nhất thế giới.
(CLO) Việt Nam vẫn chưa có chính sách bảo vệ người thuê nhà. Đa số các hợp đồng thuê ở Việt Nam đều có thời hạn ngắn (6-12 tháng) và không có ràng buộc về điều kiện và mức tăng giá.
(CLO) Dragon Capital cho rằng: Việc các mức thuế 46% có được duy trì hay không có thể phụ thuộc vào khả năng của Việt Nam trong việc giảm thiểu hiệu quả các vấn đề trung chuyển hàng hoá.
(CLO) Một YouTuber người Mỹ vừa bị bắt ở Ấn Độ vì cố tình đột nhập để quay video về nơi sinh sống của một trong những bộ tộc biệt lập nhất thế giới trên đảo Bắc Sentinel.
(CLO) Sau 90 phút thi đấu đầy kịch tính và hấp dẫn, đội tuyển U17 Việt Nam có kết quả hoà với tỷ số 1-1 trước U17 Australia ở trận ra quân tại vòng chung kết (VCK) U17 châu Á 2025.
(CLO) Dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5 năm nay nghỉ dài 5 ngày nên tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo tổ chức nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật và vui chơi giải trí phục vụ du khách tới thăm địa phương trong dịp này.
(CLO) Quang Linh Vlogs, Hằng Du Mục và 3 người khác đã bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam do có dấu hiệu tội phạm sản xuất hàng giả là thực phẩm và lừa dối khách hàng. Vậy khung hình phạt tối đa mà các đối tượng có thể đối diện là gì?
(CLO) Ngày 4/4, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã ban hành Quyết định về việc cho thôi Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa X, nhiệm kỳ 2024 - 2029 đối với ông Phạm Quang Linh (Quang Linh Vlogs), người Việt Nam ở Angola.
(CLO) Các đơn vị kinh doanh vận tải, bến xe thực hiện công khai, minh bạch và đúng quy định về giá cước vận tải; phục vụ tốt nhu cầu đi lại của người dân dịp nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương và 30/4 - 1/5.
(CLO) Liên minh Tự do Dân sự Mới (NCLA) - một nhóm luật sư bảo thủ tại Mỹ - đã đệ đơn kiện nhằm ngăn chặn việc Tổng thống Donald Trump áp thuế đối với hàng nhập khẩu, với lý do ông đã vượt quá thẩm quyền của mình.
(CLO) Taliban đang điều tra lời khẳng định của một cụ ông người Afghanistan rằng cụ đã… 140 tuổi. Nếu được xác minh, cụ sẽ trở thành người già nhất thế giới.
(CLO) Một chiến dịch truy quét tội phạm xuyên biên giới quy mô lớn đã được triển khai trên khắp 6 quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á. 435 người bị bắt giữ vì bị nghi liên quan đến hoạt động khai thác tình dục trẻ em trên mạng.
(CLO) Chỉ trong một ngày, 500 người giàu nhất thế giới đã mất tổng cộng 208 tỷ USD sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chính sách thuế nhập khẩu mới, kéo theo làn sóng bán tháo dữ dội trên các thị trường toàn cầu.
(CLO) Chính phủ Mỹ vừa ban hành lệnh cấm gây chú ý: cấm toàn bộ nhân viên chính phủ đang làm việc tại Trung Quốc có quan hệ tình cảm hoặc tình dục với công dân nước sở tại.
(CLO) Ngày 3/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố "thẻ vàng" trị giá 5 triệu USD có in hình ông, tuyên bố rằng thẻ này sẽ được phát hành trong vòng chưa đầy hai tuần nữa.
(CLO) Theo các thành viên của ủy ban tình báo Thượng viện và Hạ viện, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã sa thải Giám đốc và Phó Giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA), cơ quan tình báo mạng hùng mạnh của Mỹ.
(CLO) Hôm 4/4, Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc đã nhất trí phế truất Tổng thống Yoon Suk-yeol sau khi xem xét quá trình luận tội liên quan đến việc ông ban bố thiết quân luật vào tháng 12/2024.