Thị trường xe tự lái đang bước vào giai đoạn tăng trưởng thực sự với hàng triệu chuyến đi tự động mỗi tuần do các dịch vụ robotaxi và xe tải tự hành thương mại thực hiện, dù tỷ lệ xe cá nhân tự lái vẫn còn rất nhỏ so với tổng số phương tiện.
Thị trường xe tự lái hiện nay chủ yếu phát triển ở phân khúc thương mại cấp độ 4, bao gồm robotaxi và xe tải tự hành, trong khi xe cá nhân với hệ thống tự lái cấp độ 3 vẫn chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Các dịch vụ robotaxi đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm, với Waymo thực hiện hơn 500.000 chuyến đi tự động mỗi tuần và Apollo Go đạt đỉnh trên 350.000 chuyến, tổng cộng khoảng một triệu chuyến mỗi tuần trên toàn cầu.
Tuy nhiên, so với thị trường vận tải truyền thống, thị phần của xe tự lái vẫn rất nhỏ. Ví dụ, Uber xử lý gần 300 triệu chuyến đi mỗi tuần, trong đó xe tự lái chỉ chiếm dưới 0,5%. Điều này cho thấy tốc độ tăng trưởng nhanh nhưng bắt đầu từ quy mô rất thấp.
Mỹ và Trung Quốc có cách tiếp cận khác nhau trong phát triển xe tự lái. Mỹ có Waymo là nhà vận hành thương mại lớn nhất, còn Trung Quốc có nhiều đối thủ như Apollo Go, Pony.ai và WeRide với quy mô đội xe và doanh thu đáng kể. Các công ty Trung Quốc còn đạt được những bước tiến trong giảm chi phí phần cứng tự lái từ 50% đến 70%.
Kinh tế đội xe đang trở nên quan trọng ngang với hiệu suất lái tự động. Pony.ai cho biết một số robotaxi thế hệ thứ bảy của họ đã đạt điểm hòa vốn tại các thành phố Quảng Châu và Thâm Quyến. Trong khi đó, xe tải tự hành cũng đã vượt qua ngưỡng thương mại quan trọng khi Aurora hoàn thành hàng trăm nghìn dặm vận chuyển không người lái, dù doanh thu và số lượng xe còn nhỏ so với toàn ngành vận tải.
Phân khúc xe tự lái dành cho người tiêu dùng vẫn còn tụt hậu so với đội xe thương mại. Mercedes-Benz và BMW cung cấp hệ thống tự lái cấp độ 3 trong điều kiện giới hạn, nhưng đại đa số khách hàng vẫn sử dụng các hệ thống hỗ trợ lái nâng cao thay vì xe có thể tự vận hành hoàn toàn mà không cần giám sát.
Sự cam kết của Uber với các đối tác xe tự lái dù tỷ lệ chuyến xe tự động còn thấp cho thấy họ đang chuẩn bị cho sự chuyển dịch nguồn cung trong tương lai thay vì phản ứng với hiện trạng. Ngành công nghiệp này vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn bên ngoài, với các khoản đầu tư lớn như 16 tỷ USD của Waymo và các công ty khác vẫn đang trong giai đoạn đốt tiền để phát triển.
Quy định pháp lý không còn chỉ là rào cản mà đang quyết định nơi nào được triển khai trước. Những thị trường có quy định rõ ràng về cấp độ 3 và 4 đang thu hút các đội xe thương mại thực sự, trong khi nhiều thành phố vẫn chỉ ở giai đoạn thử nghiệm hoặc vận hành có giám sát.
Thị trường xe tự lái vẫn trong giai đoạn tăng trưởng đầu, thách thức tiếp theo là mở rộng đội xe từ vài nghìn lên hàng chục nghìn mà không làm tăng chi phí vốn và thua lỗ hoạt động như hiện nay. Việc mở rộng này đòi hỏi sự phát triển đồng bộ về sản xuất, phần mềm và vận hành.
Doanh thu từ xe tự lái đang tăng nhanh, minh chứng cho nhu cầu thương mại thực sự. Pony.ai báo cáo doanh thu robotaxi quý gần nhất đạt 12,1 triệu USD, tăng 691% so với cùng kỳ, trong khi WeRide đạt 34,2 triệu USD doanh thu quý, tăng 82%. Aurora cũng dự kiến doanh thu năm tăng gấp 5 lần so với năm trước, dù quy mô vẫn nhỏ so với ngành vận tải toàn cầu.
Một số robotaxi đã bắt đầu có thể tự trang trải chi phí vận hành trực tiếp, như Pony.ai với robotaxi thế hệ thứ bảy tại Quảng Châu và Thâm Quyến. Tuy nhiên, các công ty vẫn ghi nhận thua lỗ lớn do chi phí nghiên cứu và phát triển cao. Đây là giai đoạn chuyển tiếp từ thử nghiệm sang thương mại hóa quy mô lớn.
Việc mở rộng đội xe robotaxi đang diễn ra nhanh chóng, với Pony.ai dự kiến tăng từ gần 2.000 lên hơn 3.500 xe trong năm nay, WeRide có hơn 1.800 robotaxi và tổng cộng khoảng 3.400 xe cấp độ 4. Các thỏa thuận lớn như Uber hợp tác với Lucid triển khai 35.000 xe robotaxi trong nhiều năm tới cho thấy quy mô thị trường sẽ tiếp tục tăng mạnh.
Mở rộng địa lý cũng là xu hướng rõ nét khi Waymo chuẩn bị ra mắt dịch vụ robotaxi thương mại tại Munich, châu Âu vào năm 2027 và mở rộng sang Tokyo, London. Các công ty Trung Quốc như Apollo Go, Pony.ai và WeRide đã phủ sóng hàng chục thành phố trong và ngoài nước, tuy nhiên mức độ triển khai thực tế và quy mô dịch vụ vẫn khác nhau tùy từng nơi.
Tổng thể, thị trường xe tự lái đang trong giai đoạn đầu của sự tăng trưởng thực chất, với sự phát triển nhanh của robotaxi và xe tải tự hành thương mại, trong khi xe tự lái dành cho người tiêu dùng vẫn còn hạn chế về quy mô và tính năng.
