Sáng 17/10, tại phiên khai mạc kỳ họp thứ hai, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã báo cáo trước Quốc hội về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027.
Thủ tướng đánh giá năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, có ý nghĩa quan trọng, tạo nền tảng, tạo đà, tạo thế, tạo lực cho giai đoạn phát triển mới.
Vượt "bão" toàn cầu, dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu chủ yếu
Trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực diễn biến hết sức phức tạp, nhiều vấn đề mới phát sinh vượt dự báo, cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, xung đột gây đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, điều chỉnh chính sách của các nước đã tác động mạnh, trực tiếp làm suy giảm tăng trưởng kinh tế của các quốc gia và thương mại quốc tế, gia tăng lạm phát, đặc biệt giá xăng dầu, giá nhiều mặt hàng chiến lược tăng mạnh.
Trong bối cảnh đó, sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành, các địa phương đã tạo chuyển biến rõ nét, đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện; dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu KTXH chủ yếu.
Người đứng đầu Chính phủ sau đó dành thời gian điểm lại những kết quả quan trọng, Trong đó, tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước; GDP quý III tăng 9,95%, 9 tháng tăng 9,01%, thuộc nhóm cao của khu vực và thế giới .
Chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác được điều hành chủ động, linh hoạt. Thu NSNN cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%, trong khi đã miễn, giảm, gia hạn thuế, phí khoảng 360 nghìn tỷ đồng.
Đến hết năm 2026, nợ công khoảng 33-34% GDP; nợ Chính phủ khoảng 32-33% GDP; nợ nước ngoài quốc gia khoảng 28-29% GDP; bội chi ngân sách khoảng 4,1% GDP, trong giới hạn an toàn, tỷ giá ổn định, thanh khoản hệ thống tín dụng được cải thiện.
Ngân hàng Nhà nước thông qua các biện pháp điều hành và đã chỉ đạo, hệ thống các tổ chức tín dụng thống nhất giảm lãi suất cho vay từ 1,5% - 2% đối với sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Trung ương, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
“Lần đầu tiên thị trường chứng khoán được nâng hạng; Moody’s nâng triển vọng của Việt Nam từ mức “Ổn định” lên “Tích cực”. Các tổ chức quốc tế đánh giá cao sức chống chịu và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam”, Thủ tướng nói.
Đột phá thể chế, cắt giảm kỷ lục chi phí tuân thủ
Cũng theo người đứng đầu Chính phủ, hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực; kiến tạo thể chế phát triển, tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực thi theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW.
Chính phủ đã và đang trình Quốc hội nhiều luật, nghị quyết quan trọng với các cơ chế, chính sách đột phá hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh, nhất là: miễn, giảm thuế, nâng ngưỡng chịu thuế; cơ chế vượt trội huy động nguồn lực cho các vùng, cực tăng trưởng; chuyển từ hỗ trợ sang phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân.
Cùng với đó, xử lý triệt để, hiệu quả các vấn đề tồn đọng kéo dài, đặc biệt là các dự án về đất đai, năng lượng, y tế.
Thủ tướng cũng cho biết Chính phủ đang triển khai rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách để giảm mạnh chi phí đầu vào thông qua các biện pháp quyết liệt giảm giá bất động sản, cắt giảm tối đa khâu trung gian, góp phần thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Đặc biệt, tổng rà soát hệ thống pháp luật; tập trung xử lý các quy định chồng chéo, bất cập; khắc phục tình trạng chậm, nợ văn bản hướng dẫn. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Đây là mức cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay, theo người đứng đầu Chính phủ.
Thủ tướng cũng cho biết các chính sách xã hội, chế độ đối với thương binh, liệt sĩ, người có công và thân nhân được nâng lên, đồng thời mở rộng về diện bao phủ và hướng mạnh về cơ sở. Trợ cấp, phụ cấp đối với người có công và đối tượng bảo trợ xã hội tăng 8%. “Thu nhập người lao động tăng, từ 1/7/2026, lương cơ sở tăng 8%, phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%”, người đứng đầu Chính phủ nói.
Một trong những kết quả quan trọng khác, Thủ tướng nhắc tới việc đổi mới giáo dục đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.
Cụ thể, Chính phủ đã chỉ đạo triển khai mạnh mẽ các giải pháp đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông; sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục đào tạo các cấp gắn với bảo đảm chất lượng dạy và học… Trong đó, sử dụng thống nhất 1 bộ sách giáo khoa từ năm học 2026-2027, tiếp tục rà soát, hoàn thiện nội dung và phấn đấu miễn phí từ năm học 2028-2029…
Công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân cũng bước đầu chuyển từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh.
“Năm 2026 có khoảng 97% người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, 88,2% người dân được lập sổ sức khỏe điện tử”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Nhận diện thách thức: Áp lực lạm phát và bài toán nguồn vốn
Bên cạnh những kết quả đạt được là cơ bản, Thủ tướng đánh giá vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Trong đó, điều hành kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát tiếp tục chịu áp lực lớn; thị trường tiền tệ, tỷ giá chịu nhiều sức ép từ bên ngoài.
“Do nhu cầu vốn đầu tư lớn và sức ép lạm phát nên mặt bằng lãi suất huy động và cho vay còn cao. Huy động nguồn lực xã hội còn hạn chế. Tiếp cận đất đai, tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn khó khăn”, theo người đứng đầu Chính phủ.
Ông cũng thừa nhận còn một số hạn chế, tồn tại trong lĩnh vực y tế, giáo dục, nông nghiệp và môi trường, xây dựng, điện, thậm chí là tiêu cực, sai phạm. Đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn; tăng trưởng kinh tế chưa lan tỏa đồng đều...
Về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu những tháng cuối năm 2026, Thủ tướng nhấn mạnh việc phấn đấu đạt cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.
“Các địa phương phải phấn đấu đạt mức tăng trưởng cao nhất, đặc biệt là các cực tăng trưởng lớn”, người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh.
Mục tiêu bứt phá 2027: Tăng trưởng GDP trên 10%, kiên quyết thay thế cán bộ né tránh
Về các mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội năm 2027, Thủ tướng cho biết trong 45 chỉ tiêu phát triển KTXH, tăng trưởng GDP phấn đấu từ 10% trở lên; Tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) khoảng 4,5%; GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD…
Để đạt được các mục tiêu nói trên, Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ tạo đột phá trong huy động, phân bổ, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển. Trong đó, phấn đấu tăng thu NSNN khoảng 9,1%, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên; đa dạng hóa nguồn vốn thông qua: phát hành các loại hình trái phiếu; vay ODA; huy động nguồn vốn tín dụng, nguồn lực tư nhân…
Cùng với đó, tiếp tục điều hành lãi suất, tỷ giá phù hợp; có các giải pháp quyết liệt, hiệu quả giảm lãi suất cho vay, tập trung tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, xuất khẩu, khoa học công nghệ, doanh nghiệp nhỏ và vừa…
“Tăng cường trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp để bảo đảm an ninh năng lượng, cung ứng đủ điện, xăng dầu trong mọi tình huống gắn với triệt để tiết kiệm điện, năng lượng”, Thủ tướng nói.
Một giải pháp quan trọng khác, Thủ tướng nhấn mạnh việc tập trung hoàn thiện thể chế, pháp luật, nâng cao chất lượng, tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực thi. Trong đó, tập trung rà soát, sửa đổi, bổ sung, đồng bộ hóa hệ thống văn bản pháp luật; xử lý quy định mâu thuẫn, chồng chéo; không để chậm, nợ ban hành văn bản hướng dẫn.
Cùng với đó, tiếp tục rà soát, cắt giảm triệt để, đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; vận hành hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp theo Kết luận 76-KL/TW; hoàn thành xử lý nhà, đất dôi dư, không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí.
Người đứng đầu Chính phủ cũng nhắc tới việc đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
“Thay thế ngay cán bộ đùn đẩy, né tránh, không hoàn thành nhiệm vụ”, Thủ tướng nói.
Ông Lê Minh Hưng cũng khẳng định việc tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp tư nhân phát triển theo Nghị quyết 68-NQ/TW, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa; hỗ trợ “doanh nghiệp một người”, hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn, tiên phong, cạnh tranh quốc tế.
Chính phủ cũng đặt mục tiêu hoàn thiện mạng lưới đường bộ cao tốc, đường ven biển, các tuyến đường vành đai kết nối liên vùng… Trong đó, đẩy nhanh tiến độ các Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Gia Bình.
“Xác định rõ số dự án tồn đọng kéo dài đã xử lý, chưa xử lý, số vốn thu về, số vốn tồn đọng để xử lý dứt điểm”, Thủ tướng nói thêm.
Đặc biệt, Chính phủ lưu ý việc nâng cao năng lực tổ chức thực hiện. Để tổ chức thực hiện không còn là khâu yếu, Thủ tướng yêu cầu các cấp, các ngành, các địa phương, nhất là người đứng đầu phải đề cao trách nhiệm, tăng cường công tác phối hợp, đưa các chủ trương, chính sách của Trung ương vào thực tiễn của ngành, lĩnh vực, địa phương mình; khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm.
“Xác định rõ những việc cần làm, những nhiệm vụ trọng tâm, đột phá để thực hiện. Đồng thời, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo đảm mỗi chủ trương, chính sách khi đi vào thực tiễn phải tạo ra chuyển biến rõ nét, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của từng địa phương và đất nước”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nói.
Thủ tướng Lê Minh Hưng cho hay thời gian qua, cả hệ thống chính trị đã thực hiện đồng bộ, hiệu quả công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, từng bước vận hành thông suốt chính quyền địa phương 2 cấp theo các Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; quyết liệt xử lý khó khăn, vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Cùng với đó, tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy bên trong các Bộ, giảm 40/142 phòng thuộc Vụ (28,2%).
Đồng thời, hoàn thành sắp xếp, tinh gọn các thôn, tổ dân phố. Số lượng giảm xuống còn 48.078 đơn vị (giảm 46,33%), giải quyết chính sách đối với đối tượng tác động, dôi dư sau sắp xếp, qua đó đã giảm 103,1 nghìn người (khoảng 45,82%).
Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, đã giảm 55/678 đơn vị so với thời điểm 30/9/2025 (giảm 8,1%); các địa phương đã thành lập các Trung tâm Phục vụ hành chính công, Ban Quản lý dự án và các đơn vị cung ứng dịch vụ sự nghiệp công ở cấp xã…