Món quà được trao ngay sau khi hội nghị kết thúc, và được xem là động thái quảng bá cho ngành công nghiệp quốc phòng đang phát triển của Thổ Nhĩ Kỳ.
Mỗi nhà lãnh đạo nhận được một hộp gỗ sang trọng, bên trong là khẩu súng lục ổ quay cổ điển được khắc tên riêng của người nhận trên nòng súng. Theo những hình ảnh được công bố, đây là mẫu súng Gümüşay (nghĩa là "Trăng Bạc") cỡ nòng .357 Magnum, do nhà máy quốc phòng MKE của Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất với số lượng hạn chế.
Đi kèm khẩu súng là hộp đạn thật gồm 6 viên, bộ dụng cụ vệ sinh và một bức thư cá nhân của Tổng thống Erdogan thông báo miễn trừ các thủ tục kiểm soát xuất khẩu.
Tấm bảng gắn trên hộp súng ghi bằng cả tiếng Thổ Nhĩ Kỳ và tiếng Anh: "Gümüşay, khẩu súng lục ổ quay đầu tiên được sản xuất tại đất nước chúng tôi".
Ngoài khẩu súng, các nhà lãnh đạo còn được tặng cuốn sách Chính trị của sự dũng cảm: Erdogan và sự trỗi dậy của Thổ Nhĩ Kỳ, giới thiệu về lịch sử chính trị cũng như quá trình cải cách hiện đại của quốc gia này. Việc lựa chọn món quà được cho là thể hiện niềm tự hào của Thổ Nhĩ Kỳ, trong bối cảnh nước này đã trở thành quốc gia xuất khẩu vũ khí cá nhân lớn thứ ba thế giới giai đoạn 2019-2024 với tổng giá trị khoảng 3 tỷ USD.
Dù mang ý nghĩa ngoại giao, việc nhận một khẩu súng còn hoạt động cùng đạn thật đã khiến nhiều phái đoàn gặp khó khăn về mặt pháp lý và an ninh. Do quy định kiểm soát súng đạn nghiêm ngặt tại nhiều quốc gia, không phải nhà lãnh đạo nào cũng có thể mang món quà này lên chuyên cơ chính phủ.
Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phải để lại khẩu súng tại Ankara để chờ được vô hiệu hóa, bởi luật pháp Anh cấm nhập khẩu súng ngắn cầm tay.
Một số tình huống bất ngờ cũng xảy ra sau khi các lãnh đạo trở về nước. Thủ tướng Bỉ Bart De Wever chỉ nhận ra bản chất của món quà sau khi máy bay hạ cánh xuống Brussels. Ông lập tức bàn giao khẩu súng và số đạn đi kèm cho cảnh sát sân bay để cất giữ trong két an toàn theo đúng quy định.
Trong khi đó, một trợ lý của Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki cho biết món quà đang được làm thủ tục hải quan tại sân bay Warsaw và khẳng định: "Có một điều chắc chắn là: sẽ không có ai mang nó ra bắn".
Tùy theo quy định pháp luật của từng nước, các nhà lãnh đạo đã lựa chọn những phương án xử lý khác nhau đối với món quà đặc biệt này.
Thủ tướng Canada Mark Carney đã bàn giao khẩu súng cho Cảnh sát Hoàng gia để vô hiệu hóa, sau đó dự kiến trao tặng cho một bảo tàng thay vì giữ làm tài sản cá nhân. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Hy Lạp cũng có kế hoạch chuyển món quà tới các bảo tàng chiến tranh ở Brussels và Athens.
Trong khi đó, các phái đoàn Đức, Hà Lan và Thụy Điển lựa chọn gửi tạm khẩu súng tại đại sứ quán của mình ở Ankara để chờ hoàn tất thủ tục nhập khẩu hoặc vô hiệu hóa. Ngược lại, khẩu súng của Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đã được chuyển thẳng về trụ sở chính phủ tại Rome để lưu giữ cùng các quà tặng ngoại giao khác.
Những cách xử lý khác nhau đối với món quà này phản ánh sự khác biệt trong quy định về quản lý vũ khí giữa các nước thành viên NATO, đồng thời tạo nên một câu chuyện ngoại giao hiếm có sau hội nghị.
