Theo TS. Trương Bá Kiên, Phó Giám đốc Điều hành Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng và Khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, nguyên nhân chính của đợt nắng nóng hiện nay xuất phát từ các hình thế thời tiết quy mô lớn.
Cụ thể, từ cuối tuần trước, hình thế mưa tiểu mãn đã suy yếu và kết thúc, trong khi vùng áp thấp nóng phía Tây mở rộng mạnh sang Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, khiến nắng nóng gia tăng trên diện rộng.
Cùng thời điểm, gió mùa mùa hè hướng tây nam hoạt động rõ hơn. Khi vượt qua dãy Trường Sơn, khối khí này tạo ra hiệu ứng phơn (gió phơn), làm không khí trở nên khô nóng, đặc biệt tại khu vực Trung Bộ và Bắc Trung Bộ.
Đối với Bắc Bộ, nhất là khu vực Tây Bắc và một phần vùng núi phía Bắc, hiệu ứng phơn cũng có thể xuất hiện khi dòng khí vượt qua dãy Hoàng Liên Sơn và các dãy núi phía tây. Điều này góp phần đẩy nền nhiệt tăng cao tại nhiều nơi ở Bắc Bộ, trong đó có đồng bằng Bắc Bộ và Hà Nội.
Theo chuyên gia, việc Hà Nội ghi nhận mức nhiệt rất cao trong những ngày qua không phải hiện tượng quá bất thường bởi thành phố nằm trong khu vực đồng bằng Bắc Bộ, nơi chịu ảnh hưởng trực tiếp của đợt nắng nóng này.
Ngoài yếu tố thời tiết, khu vực nội đô Hà Nội còn chịu tác động mạnh của hiệu ứng đảo nhiệt đô thị. Mật độ bê tông, nhựa đường, nhà cao tầng, phương tiện giao thông, điều hòa và các hoạt động sử dụng năng lượng khiến nhiệt tích tụ và phát thải nhiều hơn. Vì vậy, trong cùng một hình thế thời tiết, nhiệt độ tại Hà Nội, đặc biệt ở khu vực đô thị hóa mạnh, thường cao hơn vùng ven hoặc nơi ít bê tông hóa.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong hai ngày 26 - 27/5, đợt nắng nóng gay gắt tiếp tục duy trì cường độ mạnh tại Bắc Bộ và Trung Bộ.
Tại đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có Hà Nội, Phú Thọ và khu vực từ Thanh Hóa đến Huế, nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt tiếp diễn với nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 38 - 40 độ C, cục bộ có nơi trên 40 độ C. Thời gian nắng nóng kéo dài từ 9h đến 19h, độ ẩm thấp nhất chỉ khoảng 40 - 45%.
Bên cạnh đó, TP Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Lâm Đồng cũng tiếp tục xảy ra nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ phổ biến 36 - 38 độ C, có nơi vượt 40 độ C. Thời gian nắng nóng kéo dài từ 9h đến 18h.
