Ford Mustang Boss 351 đời 1971 là một trong những mẫu xe cơ bắp có vòng đời ngắn nhất của Ford khi chỉ xuất hiện trong đúng một năm sản xuất. Sự biến mất nhanh chóng của mẫu xe này phản ánh bước ngoặt lớn của ngành ô tô Mỹ đầu thập niên 1970, khi các quy định an toàn, khí thải và chi phí bảo hiểm cùng lúc siết chặt.
Đầu thập niên 1970 đánh dấu thời điểm kỷ nguyên xe cơ bắp Mỹ đạt đỉnh rồi nhanh chóng thoái trào. Các quy định mới về an toàn và khí thải khiến những mẫu xe hiệu năng cao ngày càng khó duy trì, trong khi phí bảo hiểm xe cơ bắp tăng mạnh theo công suất động cơ, làm chi phí sở hữu trở nên đắt đỏ hơn với khách hàng.
Ford còn chịu thêm áp lực từ việc cắt giảm đáng kể hoạt động đua xe. Hãng rút xe nhà máy khỏi cả NASCAR lẫn Trans Am, hai sân chơi từng là lý do quan trọng để các phiên bản Mustang hiệu năng cao ra đời. Chính sự thay đổi này đã góp phần khiến Mustang Boss 351 không còn nền tảng để tiếp tục tồn tại sau năm 1971.
Trước đó, Ford từng giới thiệu Mustang Boss 302 và Boss 429 vào năm 1969 nhằm phục vụ các chương trình đua Trans Am và NASCAR. Khi những hoạt động này bị thu hẹp, các động cơ gắn với chúng cũng mất dần vai trò. Boss 351 vì thế được xem như người kế nhiệm tinh thần của các dòng Boss trước đó, dù ra đời trong bối cảnh bất lợi hơn nhiều.
Dù vòng đời ngắn ngủi, Boss 351 vẫn để lại dấu ấn rõ rệt về hiệu năng. Tạp chí Motor Trend từng ghi nhận mẫu xe này hoàn thành quãng đường một phần tư dặm trong 13,8 giây ở tốc độ 104 mph. Con số này thậm chí nhỉnh hơn kết quả 14,09 giây và 102,85 mph mà Car Life từng công bố với Mustang Boss 429 đời 1969.
Cái tên Boss được cho là bắt nguồn từ Larry Shinoda, nhà thiết kế ô tô nổi tiếng từng tham gia tạo nên Chevrolet Corvette Sting Ray đời 1963 với cửa kính sau chia đôi. Khi làm việc trong một dự án mới tại Ford và được hỏi đang phát triển mẫu xe nào, Shinoda trả lời đó là “xe của sếp”. Cách gọi này dần trở thành biệt danh chính thức cho cả dòng xe và động cơ Boss.
Ba động cơ V8 302, 429 và 351 mang số hiệu theo dung tích tính bằng inch khối, nhưng thực chất thuộc các họ động cơ khác nhau. Boss 351 được phát triển từ dòng Cleveland của Ford, đặt theo tên thành phố nơi động cơ này được sản xuất. Dòng Cleveland ra mắt vào năm 1970, trong khi động cơ 302 chỉ sử dụng phiên bản đầu của nắp máy Cleveland còn thân máy thuộc họ Windsor.
Động cơ nền tảng của Boss 351 có thân máy được thiết kế bằng máy tính, thành xi lanh đúc mỏng và chính xác, hệ thống van đặt nghiêng hỗn hợp giúp cải thiện khả năng nạp xả, cổ hút được làm nóng bằng khí thải để rút ngắn thời gian làm nóng máy và piston nhẹ. Để nâng cấp lên chuẩn Boss, Ford bổ sung các chi tiết hiệu năng cao như gối đỡ trục khuỷu 4 bu lông, piston nhôm rèn cùng các cải tiến ở hai đầu trục khuỷu tại vị trí nối với bộ cân bằng và bánh đà.
Nhờ đó, khối V8 Boss 351 đạt công suất 330 mã lực và mô men xoắn 370 pound feet, đủ để xe tăng tốc từ 0 lên 60 mph trong 5,8 giây. Tuy nhiên, sức mạnh này không đủ để cứu doanh số, bởi Ford chỉ sản xuất 1.806 chiếc Boss 351. Một phần nguyên nhân đến từ việc mẫu xe xuất hiện cùng đợt tái thiết kế Mustang năm 1971, vốn không được thị trường đón nhận như kỳ vọng.
So với đời 1970, Mustang 1971 dài và rộng hơn hơn 2 inch, chiều dài cơ sở tăng 1 inch và vệt bánh sau rộng thêm 2,5 inch. Thiết kế mới tạo dáng vẻ bề thế hơn nhưng cũng khiến nhiều người cho rằng Mustang đã rời xa tinh thần gọn gàng ban đầu. Car and Driver từng chê khoang lái của Boss 351 vì tầm nhìn ra ngoài kém, các nút điều khiển khó với tới và đồng hồ phụ khó quan sát.
Việc tăng kích thước cũng có lý do kỹ thuật. Bunkie Knudsen, Chủ tịch Ford trong giai đoạn mẫu xe được phát triển, muốn Mustang 1971 đủ rộng để lắp thoải mái động cơ V8 429 inch khối, vốn khá chật chội trên thiết kế trước đó. Dù vậy, các mẫu Mustang cỡ lớn chỉ tồn tại trong giai đoạn 1971 đến 1973 với tổng doanh số 410.448 xe, thấp xa so với hơn 1,75 triệu chiếc mà Mustang nguyên bản bán được trong 3,5 năm đầu tiên.
