Ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đã có bước chuyển mình mạnh mẽ, từ nhà sản xuất nội địa trở thành đối thủ cạnh tranh toàn cầu với sản lượng xuất khẩu xe hành khách tăng gần gấp bốn lần từ 2021 đến 2025. Đặc biệt, xe năng lượng mới chiếm 37% trong tổng xuất khẩu, giúp các hãng Trung Quốc mở rộng thị phần tại nhiều khu vực trên thế giới, thách thức vị thế của các thương hiệu ô tô truyền thống và Tesla.
Từ năm 2021 đến 2025, xuất khẩu xe hành khách của Trung Quốc đã tăng từ 1,6 triệu chiếc lên 6 triệu chiếc, tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng 69% trong năm 2026. Đây là sự chuyển đổi đáng kể, đưa Trung Quốc trở thành một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu ô tô điện hàng đầu thế giới.
Xe năng lượng mới (NEV) chiếm 37% tổng lượng xuất khẩu ô tô của Trung Quốc trong năm 2025, nhờ vào thị trường nội địa có tỷ lệ thâm nhập NEV vượt 50%. Tỷ lệ này cao hơn nhiều so với các nhà sản xuất ô tô truyền thống như Volkswagen, Toyota hay General Motors.
Các hãng xe Trung Quốc đã chiếm 10,7% thị phần tại các thị trường quốc tế dễ tiếp cận, bao gồm Đông Nam Á, Mỹ Latin, Trung Đông, Trung Á và châu Đại Dương. Tại các khu vực này, xe điện của Trung Quốc giữ vị thế dẫn đầu về doanh số, được hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ như trợ cấp và ưu đãi thuế từ chính phủ địa phương.
Ngoài ra, các nhà sản xuất Trung Quốc đã thiết lập hơn 168 cơ sở sản xuất ở nước ngoài, giúp giảm chi phí thuế quan và logistics, đồng thời tăng khả năng thích ứng với các quy định và nhu cầu địa phương. Điều này tạo lợi thế cạnh tranh lớn so với các đối thủ truyền thống.
Tuy nhiên, các hãng xe Trung Quốc cũng phải đối mặt với nhiều thách thức như rào cản thuế quan, quy định pháp lý khác biệt, nhận thức thương hiệu chưa đồng đều và hạ tầng sạc điện chưa phát triển đồng bộ ở nhiều khu vực.
Các nhà sản xuất ô tô truyền thống trên thế giới đang đầu tư mạnh vào điện hóa và hợp tác với các công ty Trung Quốc để bắt kịp xu hướng, nhưng vẫn gặp bất lợi về quy mô sản xuất và công nghệ so với các đối thủ Trung Quốc vốn đã có lợi thế về công nghệ và thị trường.
Dự báo đến năm 2030, thị phần của các hãng xe Trung Quốc tại các thị trường quốc tế có thể tăng lên từ 15% đến 25%, với khả năng dẫn đầu trong phân khúc xe năng lượng mới và phát triển thương hiệu cao cấp.
Sự chuyển đổi này không chỉ là chu kỳ thương mại tạm thời mà là một bước chuyển cơ cấu lâu dài, dựa trên sự dẫn đầu công nghệ, chính sách hỗ trợ đồng bộ và cam kết địa phương hóa của các nhà sản xuất Trung Quốc, qua đó tái định hình chuỗi cung ứng ô tô toàn cầu trong thập kỷ tới.
