Viện KSND tỉnh Hưng Yên vừa ra quyết định Kháng nghị toàn bộ Bản án hình sự sơ thẩm số 35/2025/HS-ST của Tòa án nhân dân khu vực 5, tỉnh Hưng Yên trong vụ án người đàn ông ở Nghệ An bị tuyên phạt 6 năm tù vì nuôi, bán gà lôi trắng được dư luận đặc biệt quan tâm.
Quyết định của Viện KSND tỉnh Hưng Yên đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên xét xử vụ án theo trình tự phúc thẩm, hủy Bản án hình sự sơ thẩm số 35/2025/HS-ST của Tòa án nhân dân khu vực 5, tỉnh Hưng Yên để điều tra lại theo quy định của pháp luật.
Viện KSND tỉnh Hưng Yên cũng đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên hủy bỏ biện pháp tạm giam đối với bị cáo Thái Khắc Thành theo quy định của pháp luật.
Theo bản án sơ thẩm, Thái Khắc Thành bị kết án 6 năm tù về tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm".
Theo hồ sơ vụ án, từ năm 2022, anh Thành tìm hiểu thông tin trên mạng xã hội, biết gà lôi trắng là động vật nguy cấp, quý, hiếm cần được bảo tồn, không được nuôi, nhốt, mua bán và có giá trị cao nên nảy sinh ý định nhân giống bán lấy tiền chi tiêu.
Hai năm sau, thông qua mạng xã hội, Thành mua một con gà lôi trống của một người không quen biết ở Cần Thơ với giá 4,5 triệu đồng.
Sau đó, qua mạng xã hội, Thành tiếp tục liên hệ với người ở huyện Diễn Châu cũ (tỉnh Nghệ An) thỏa thuận trao đổi một con chim chích chòe lửa mà mình đang nuôi lấy hai con gà lôi mái của người này, đưa về nuôi chung với con gà lôi trống đã mua trước đó.
Cơ quan truy tố cáo buộc việc mua và nuôi gà lôi tại nhà của Thành không được đăng ký với cơ quan có thẩm quyền.
Sau một thời gian, các con gà lôi mái mà Thành nuôi đẻ được 13 trứng và ấp nở ra 10 gà lôi con, 3 trứng bị hỏng.
Đến tháng 3/2025, do muốn bán gà lôi lấy tiền, Thành đã lên mạng xã hội đăng bán gà lôi con kèm theo hình ảnh đàn gà mình đang nuôi. Một tài khoản lạ không rõ tên, tuổi, địa chỉ hỏi mua 10 con gà lôi con của Thành với giá 500.000 đồng/con. Do gà con còn non, người mua đề nghị Thành nuôi thêm vài ngày và trả thêm tiền công 1 triệu đồng.
Sau đó Thành dùng tài khoản của vợ nhận 2 triệu tiền cọc từ một người có tài khoản mạng xã hội tên "Quốc Huy", số tiền còn lại 4 triệu đồng và 2,6 triệu đồng cước xe vận chuyển sẽ thanh toán nốt sau khi người mua nhận được gà, cáo trạng vụ án nêu.
Ngày 2/4/2025, khi xe do Thành thuê chở 10 con gà lôi con đi giao cho khách đến địa phận xã Song An, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình cũ (nay là phường Vũ Phúc, tỉnh Hưng Yên) thì bị tổ công tác của Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thái Bình kiểm tra, thu giữ.
Cơ quan công an khám xét khẩn cấp nơi ở của Thành và thu giữ thêm 3 con gà lôi. Sau đó Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thái Bình cũ khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, bắt tạm giam Thành về tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm.
Bốn tháng sau, Thành bị Tòa án khu vực 5, tỉnh Hưng Yên đưa ra xét xử và tuyên phạt 6 năm tù.
Trong kháng nghị, Viện kiểm sát cho rằng việc án sơ thẩm xác định 13 con gà lôi thu giữ của bị cáo Thái Khắc Thành thuộc nhóm IB và tuyên bị cáo phạm tội theo khoản 2, Điều 244 Bộ luật Hình sự “là không đúng với sự thay đổi của chính sách pháp luật”. Vì thế, cần điều tra lại xác định giá trị các cá thể gà lôi để làm căn cứ giải quyết vụ án.
Viện KSND tỉnh Hưng Yên cho rằng cấp sơ thẩm chưa áp dụng Thông tư 27/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp có hiệu lực từ ngày 1/7.
Tại phụ lục danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Thông tư 27, gà lôi trắng thuộc nhóm IIB mà không còn thuộc nhóm IB theo Nghị định 84/2021 vào thời điểm khởi tố và truy tố vụ án.
Cụ thể, thông tư số 27/2025/TT-BNNMT ngày 24/6/2025 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, quy định về quản lý loài nguy cấp, quý, hiếm; nuôi động vật rừng thông thường và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thì gà lôi trắng có tên khoa học là Lophura nycthemera, thuộc lớp chim (Aves), bộ gà (Galliformes), họ trĩ (Phasianidae) thuộc nhóm IIB (không còn thuộc nhóm IB, Nghị định số 84/2021/NĐ-CP của Chính phủ như khi khởi tố điều tra và truy tố).
Việc Bản án hình sự sơ thẩm số 35/2025/HS-ST ngày 08/8/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 5, tỉnh Hưng Yên xác định: 13 cá thể thu giữ của Thái Khắc Thành là "Gà lôi trắng, loài chim hiện được ghi nhận trong phụ lục I- nhóm IB, Nghị định số 84/2021/NĐ-CP của Chính phủ, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES)" và tuyên bố bị cáo Thái Khắc Thành phạm tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm", theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 244 Bộ luật Hình sự là không đúng với sự thay đổi của chính sách, pháp luật.
Hành vi nêu trên của Thái Khắc Thành có dấu hiệu của tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã" quy định tại Điều 234 Bộ luật Hình sự, tuy nhiên cần phải điều tra lại xác định giá trị các cá thể gà lôi thu giữ của Thái Khắc Thành để làm căn cứ giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.
Được biết, ngày 13/8, Tòa án nhân dân tỉnh Hưng Yên đã có Quyết định thay đổi biện pháp ngăn chặn đối với Thái Khắc Thành từ tạm giam thành cấm đi khỏi nơi cư trú.
