VNDIRECT tham gia cả hệ thống giao dịch của VNX và lưu ký, thanh toán của VSDC
VNDIRECT thông báo đã được VSDC chấp thuận làm thành viên lưu ký và thanh toán giao dịch carbon theo Công văn số 7411/VSDC-LKCK.NV ngày 15/6/2026. Hai ngày sau, VNDIRECT tiếp tục được VNX chấp thuận tham gia hệ thống giao dịch theo Quyết định số 31/QĐ-SGDVN ngày 17/6/2026.
Với hai chấp thuận này, VNDIRECT cho biết công ty đã hiện diện ở cả hai hệ thống nền tảng của thị trường carbon trong nước. Điều này đồng nghĩa công ty có thể tham gia vào chuỗi dịch vụ từ kết nối giao dịch mua, bán hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon, đến lưu ký, quản lý tài sản và thanh toán sau giao dịch.
Thị trường carbon là nơi mua bán, trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Trong đó, hạn ngạch phát thải là lượng phát thải mà cơ sở được phép phát ra trong một giai đoạn nhất định; còn tín chỉ carbon thường gắn với lượng khí nhà kính được cắt giảm, hấp thụ hoặc loại bỏ từ các chương trình, dự án đủ điều kiện.
Cơ chế này vận hành theo nguyên tắc cơ sở phát thải vượt hạn ngạch phải mua bổ sung, trong khi cơ sở phát thải thấp hơn hạn ngạch có thể bán phần còn dư. Với doanh nghiệp, thị trường carbon không chỉ là công cụ tuân thủ yêu cầu giảm phát thải, mà còn mở ra một lớp tài sản mới gắn với quá trình chuyển đổi xanh.
Nhờ hiện diện ở cả hệ thống giao dịch và hệ thống lưu ký, thanh toán, VNDIRECT đặt mục tiêu cung cấp dịch vụ theo chuỗi khép kín hơn cho doanh nghiệp. Thay vì chỉ hỗ trợ một khâu đơn lẻ, công ty có thể tham gia từ tư vấn thủ tục, kết nối giao dịch, đến lưu ký và thanh toán minh bạch cho các giao dịch carbon.
Từ chứng khoán truyền thống sang lớp tài sản xanh
Việc VNDIRECT sớm tham gia hạ tầng thị trường carbon diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon theo Quyết định số 232/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, ban hành ngày 24/1/2025. Đây là đề án đặt nền móng cho việc hình thành thị trường carbon trong nước, với giai đoạn thí điểm trước khi vận hành chính thức.
Theo lộ trình được công bố, sàn giao dịch carbon trong nước được vận hành thí điểm từ năm 2025 đến hết năm 2028 và dự kiến vận hành chính thức từ năm 2029. Việc tham gia ngay trong giai đoạn đầu giúp các tổ chức trung gian như công ty chứng khoán có thời gian tích lũy kinh nghiệm, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ và hoàn thiện hạ tầng dữ liệu trước khi thị trường mở rộng quy mô.
Với VNDIRECT, bước đi này nằm trong chiến lược chuyển đổi VNDNEXT, mở rộng vai trò trung gian từ mảng chứng khoán truyền thống sang các sản phẩm tài chính mới gắn với hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon. Để vận hành lớp tài sản này, công ty cho biết đã chuẩn bị hạ tầng công nghệ lõi và quy trình nghiệp vụ kết nối trực tiếp với VSDC và VNX.
Sự xuất hiện của công ty chứng khoán trong thị trường carbon cũng cho thấy vai trò của các định chế tài chính đang mở rộng ra ngoài cổ phiếu, trái phiếu hay chứng chỉ quỹ. Khi hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon được đưa vào giao dịch tập trung, các yêu cầu về đặt lệnh, lưu ký, bù trừ, thanh toán và quản trị rủi ro sẽ cần tới hạ tầng tương tự một thị trường tài sản có tổ chức.
Bối cảnh này cũng gắn với quá trình nâng chuẩn của thị trường tài chính Việt Nam. FTSE Russell đã xác nhận việc phân loại lại Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ phiên mở cửa ngày 21/9/2026. Theo FTSE Russell, việc nâng hạng phản ánh tiến triển của Việt Nam trong hạ tầng thị trường, bao gồm mô hình không yêu cầu ký quỹ trước đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài và quy trình xử lý giao dịch thất bại.
Trong bức tranh đó, thị trường carbon không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp phát thải, mà còn là một phần của hạ tầng tài chính xanh đang được hình thành. Với VNDIRECT, việc có mặt sớm trên cả hệ thống giao dịch và lưu ký, thanh toán carbon mới là bước khởi đầu. Phần còn lại sẽ phụ thuộc vào tốc độ mở rộng của thị trường, nhu cầu tuân thủ của doanh nghiệp và khả năng biến hạ tầng đã đăng ký thành dịch vụ thực sự khi lớp tài sản xanh này đi vào vận hành rộng hơn.
