Trao đổi nghiệp vụ giữa Báo Hải Dương và Báo Quảng Ngãi
(CLO) Chiều 2/4, nhân kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng tỉnh Quảng Ngãi (1975 - 2025), đoàn công tác của Báo Hải Dương đã tới thăm và có buổi trao đổi nghiệp vụ với Báo Quảng Ngãi.
Theo dõi báo trên:
Báo chí trước sức ép khổng lồ của Big Tech Tương lai báo chí và truyền thông ngày càng nguy cấp sau khi các công ty công nghệ lớn (Big Tech) còn đang lợi dụng thêm trí tuệ nhân tạo (AI) để xâm phạm các tác phẩm có bản quyền của báo chí. Không còn cách nào khác, báo chí cần phải đứng lên chống lại hay ít nhất gây sức ép buộc họ ngừng sử dụng AI và các “vũ khí công nghệ” khác để chiếm đoạt công sức của mình. |
Báo chí thế giới đang đấu tranh mạnh mẽ để đòi lại những gì đã mất từ tay các Big Tech. Ảnh minh họa: GI
Chỉ chưa đầy một năm từ khi trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ với “phát súng hiệu lệnh” của ChatGPT vào cuối năm 2022, xã hội nói chung và giới báo chí nói riêng có cảm giác như vừa trải qua cả một thập kỷ do quá nhiều sự thay đổi đã diễn ra. Trí tuệ nhân tạo hiện đã “xâm nhập” vào mọi ngóc ngách của đời sống con người.
Sự bùng nổ AI được khẳng định sẽ thúc đẩy mạnh mẽ cuộc cách mạng 4.0 vì sự tiến bộ của con người, giúp nhiều lĩnh vực đời sống phát triển theo chiều hướng tốt đẹp hơn. Trong bối cảnh rộng lớn của lịch sử đó, giới báo chí và truyền thông dường như quá nhỏ bé, giống như một cồn cát nhỏ trước dòng sông cuồn cuộn của thời đại.
Nói cách khác, báo chí không thể là vật cản, và càng không nên tìm cách để trở thành vật cản ngăn bánh xe lịch sử trong hành trình vươn tới nền văn minh tiếp theo của nhân loại. Thực ra, một trong những sứ mệnh cao cả của báo chí còn là song hành và cổ vũ sự tiến bộ của con người.
Với AI, các Big Tech như Google và Facebook sẽ ngày càng tinh vi hơn trong việc chiếm đoạt nội dung báo chí để giành lợi nhuận. Ảnh: FT
Nhưng, đến lúc này có cảm giác rằng thế giới báo chí đang đứng ở bên kia chiến tuyến để đối đầu với công nghệ nói chung, trí tuệ nhân tạo nói riêng? Không, báo chí cũng như nhiều ngành nghề bị ảnh hưởng khác đang không chống lại AI, mà chỉ là chống lại những “gã khổng lồ tham lam” đang muốn lợi dụng AI để trục lợi cho riêng mình, muốn đẩy báo chí tiếp tục vào bước đường cùng sau khi đã vùi dập báo chí bằng những “vũ khí công nghệ” tinh vi khác - như mạng xã hội, công cụ chia sẻ hay công cụ tìm kiếm.
Trong những ngày cuối năm 2023 vừa rồi, một trong những tờ báo thành công nhất thế giới về cả nội dung lẫn kinh tế là New York Times của Mỹ đã chính thức kiện OpenAI và cả ông lớn công nghệ Microsoft về việc sử dụng trái phép các bài báo của họ để đào tạo các mô hình AI như ChatGPT hay Bing, đồng thời đòi bồi thường tới “hàng tỷ đô la”.
Đó chỉ là trận chiến mới nhất. Cuộc chiến đã diễn ra rầm rộ, không chỉ trong báo chí và truyền thông, mà còn trong các lĩnh vực sáng tạo khác như văn học, điện ảnh... Trong năm qua, các nghệ sĩ, nhà biên kịch, tiểu thuyết gia và các tác giả khác đã đâm đơn kiện các Big Tech và yêu cầu bồi thường do sử dụng trái phép các tác phẩm của họ để đào tạo mô hình AI, để kiếm lời và không có ý định trả phí.
Hồi tháng 5/2023, tại hội nghị truyền thông INMA, CEO Robert Thomson của tập đoàn News Corp, đã nêu ra sự phẫn nộ của ngành báo chí và truyền thông với AI rằng: “Tài sản tập thể của phương tiện truyền thông đang bị đe dọa và chúng ta nên đấu tranh mạnh mẽ để được bồi thường... AI đang được thiết kế để người đọc sẽ không bao giờ truy cập một trang web báo chí nào, do đó làm suy yếu nghiêm trọng hoạt động báo chí”.
Trong khi đó, Báo Financial Times cho biết: “Bản quyền là một vấn đề sống còn đối với tất cả các nhà xuất bản”. Còn Mathias Döpfner - CEO của Tập đoàn truyền thông Axel Springer, chủ sở hữu của Politico, Bild hay Die Welt, tuyên bố: “Chúng ta cần một giải pháp cho toàn ngành báo chí và truyền thông. Chúng ta phải đoàn kết và làm việc cùng nhau về vấn đề này”.
Những lời kêu gọi đó đã rất cấp thiết, không hề mang tính hô hào. Thực tế, tương lai báo chí thế giới đang đứng trước nguy cơ sụp đổ, nếu những người làm báo cứ khoanh tay đứng nhìn các Big Tech mặc nhiên sử dụng thuật toán, chiêu trò, mánh khóe và giờ dùng cả “vũ khí AI” để “chiếm đoạt” công sức và chất xám của mình.
Như đã biết, trong kỷ nguyên internet và mạng xã hội, các Big Tech ban đầu “lôi kéo” báo chí đưa tin tức lên các nền tảng công nghệ ưu việt của họ, để giành giật độc giả và tăng doanh thu. Sự “ngây thơ” đó của báo chí ban đầu đã sớm khiến cả một nền báo in có truyền thống đầy tự hào hàng trăm năm sụp đổ.
Sau khi giải quyết được “báo in”, các ông lớn công nghệ, gồm Microsoft, Meta và cả Google, tiếp tục vùi dập nốt “báo điện tử”, khiến hầu hết sản phẩm báo chí trở thành miễn phí hoặc giá rẻ; các nhà báo trở thành những người làm công không lương cho chính các MXH như Facebook, TikTok, Twitter (X)... hay các nền tảng công nghệ của Google và Microsoft.
Các thống kê ở hầu hết thị trường báo chí trên thế giới đều chỉ ra rằng ngoài việc gần như không còn lợi nhuận từ báo in, nguồn thu quảng cáo trực tuyến của báo chí cũng sụt giảm tới 70 đến 80%, phần lớn số tiền này đã chảy vào túi tiền của các Big Tech. Trong bối cảnh đó, không chỉ những tờ báo nhỏ lụi bại, những trang báo đình đám từng phụ thuộc vào các mạng xã hội đều sụp đổ hoặc sống lay lắt, như trường hợp của BuzzFeed News và Vice.
Sau khi lôi kéo người dùng đến các nền tảng của mình, gồm phần lớn độc giả truyền thống của báo chí, các Big Tech còn có động thái “hất cẳng” báo chí, khi không còn hỗ trợ tin tức, đặc biệt “vơ vét” hầu hết nguồn tài trợ quảng cáo. Chính Google và Facebook gần đây đã “phủi tay” nói rằng tin tức không còn nhiều giá trị đối với họ trong các vụ kiện trả tiền cho báo chí ở Úc và Canada. Thậm chí Facebook và Google dọa hoặc đã thử nghiệm chặn tin tức ở hai quốc gia này!
Đến lúc này, hầu hết các MXH đều không còn nhiều tin tức báo chí thuần túy, cũng như báo chí nói chung không còn hưởng lợi từ lượng truy cập trên các nền tảng công nghệ, bởi thuật toán hạn chế tiếp cận đường link liên kết hoặc hạn chế các yếu tố khuyến khích người dùng đọc báo khác. Nếu bằng cách nào đó mà các trang báo vẫn “hút view” được từ các nền tảng công nghệ, thì số tiền mà họ nhận được từ các lượt truy cập cũng rất bèo bọt.
Một thống kê cho thấy người Mỹ đang xem tin tức nhiều hơn bao giờ hết, với các tổ chức tin tức tiếp cận hơn 135 triệu người Mỹ trưởng thành mỗi tuần. Nhưng bất chấp lượng độc giả kỷ lục, doanh thu của các nhà xuất bản tin tức ở Mỹ vẫn giảm hơn 50% trong những năm gần đây. Hiển nhiên, đó cũng là tình trạng chung của hầu hết các quốc gia, gồm cả Việt Nam. Đơn giản, các bài báo như đã nói đã bị các Big Tech biến thành sản phẩm miễn phí trong nhiều năm qua!
Thế giới báo chí cần tiếp tục đấu tranh với nhóm công nghệ lớn vì quyền lợi và tương lai của mình. Ảnh minh họa: FT
Trước sự “bóp nghẹt” của các Big Tech, nhiều tờ báo lớn đã vùng dậy và tìm ra được một con đường mới, thay vì kiếm những đồng bạc lẻ từ quảng cáo Google hay Facebook, họ đang tìm đường trở lại giá trị cũ. Đó chính là “bán báo”, chỉ khác thay vì bán báo in như trước thì giờ theo hình thức đăng ký trả tiền hoặc tường phí trên báo điện tử.
Hầu hết các tờ báo lớn trên thế giới đã đi theo mô hình này và phần nào thành công, đã có thể tự sống bằng chính tiền đọc báo của độc giả, gần như không còn phụ thuộc vào Facebook hay Google, như New York Times, Reuters, Washington Post... Các tác phẩm báo chí chất lượng và chân chính một lần nữa lại trở thành một sản phẩm phải mất tiền mua - điều vốn dĩ là hiển nhiên trong hàng thế kỷ trước sự xuất hiện của Big Tech.
Tuy nhiên, niềm hy vọng của báo chí vừa lóe lên thì một hiểm họa mới đã ập đến: Sự xuất hiện của AI!
Như đã nói, không thể phủ nhận AI là một công nghệ có thể giúp loài người vươn tới nền văn minh tiếp theo, có giá trị vô song với mọi mặt của đời sống. Nhưng thật đáng tiếc, các Big Tech lại muốn lợi dụng nó để lấy đi nốt chút hy vọng còn lại của báo chí. Nhờ Mô hình Ngôn ngữ lớn (LLM), Học máy (ML) hay Học sâu (DL), các công cụ AI hiện đang “lục lọi” mọi ngõ ngách trên internet, để lấy đi tất cả kiến thức, sách vở và tin tức có bản quyền làm tài sản cho riêng mình và đang thu về những nguồn lợi kếch xù từ điều này, đồng thời không muốn trả phí.
Có nghĩa, các Big Tech đang muốn đánh sập tiếp mô hình kinh doanh mà báo chí vừa gây dựng. Với khả năng siêu việt, AI sẽ dễ dàng “đánh cắp” hoặc chỉ phải trả một khoản phí rất nhỏ như một người dùng bình thường để lấy đi tất cả nội dung bản quyền của các tờ báo chỉ trong nháy mắt, sau đó đem ra huấn luyện các mô hình AI hoặc lấy nội dung đó cung cấp cho người dùng thông qua các chatbot. Đó là hành vi vi phạm bản quyền trắng trợn!
Vậy, cụ thể các chatbot và các mô hình AI khác đang đánh cắp chất xám của các tòa báo, các nhà báo và các tác giả khác như thế nào?
Về cơ bản, nó sẽ lấy nguyên nội dung của báo chí hoặc “xào xáo” lại để phản hồi cho các truy vấn của người dùng. Chính New York Times trong vụ kiện hồi cuối tháng 12 vừa rồi đã trích dẫn một số ví dụ về việc ChatGPT đưa ra các phản hồi gần giống với các bài báo của họ, đặc biệt nếu thông tin nào đó bị phát hiện sai thì nó lại sẽ quy trách nhiệm cho nguồn tin báo chí. Tức là ChatGPT không phải chi một đồng nào cho nội dung hoặc phải chịu trách nhiệm gì về nội dung, chỉ việc giành lợi nhuận! Đó là sự bất công không thể lớn hơn!
Thậm chí, ChatGPT đã tung cả một trình duyệt internet riêng của mình vào tháng 9 vừa rồi để kinh doanh tin tức, qua đó sẽ tiếp tục lấy thông tin báo chí để kiếm lợi cho bản thân, đồng thời chưa bao giờ tự ngỏ ý trả tiền cho báo chí. Trong khi đó, các công cụ tìm kiếm Google hay Bing cũng đã áp dụng và chắc chắn tăng cường tích hợp các chatbot AI để trực tiếp trả lời mọi câu hỏi cho người dùng, khiến độc giả chẳng còn lý do nào để vào nguồn tin gốc báo chí.
Chưa hết, các Big Tech còn muốn tiến xa hơn, tinh vi hơn nhờ AI tới đây. Đó là việc sử dụng các công nghệ Ngôn ngữ tự nhiên (NLP) để viết lại các bài báo, qua đó sẽ khiến báo chí sẽ khó lên án và khó kiện cáo hơn. Cụ thể, vào tháng 7 năm 2023, Google đã thử nghiệm một sản phẩm AI tự tạo ra tin tức dựa trên nội dung báo chí hoặc các nguồn tin khác. Ban đầu, họ đã giới thiệu công cụ này tới các tổ chức báo chí lớn như New York Times, Washington Post và Wall Street Journal, ngỏ ý về một sự “hợp tác”. Nhưng tất cả đã thận trọng hơn, bởi báo chí vẫn chưa quên sự “hợp tác” với Google trong giai đoạn đầu kỷ nguyên internet sẽ dẫn đến điều gì!
Như vậy, có thể khẳng định, nếu không có một sự thay đổi toàn diện, tất cả những gì đã nói ở trên sẽ dẫn đến một ngày nào đó độc giả quên hẳn từng có một nền báo chí, ít nhất từng có các trang báo chí cung cấp thông tin cho mọi người - giống cách báo in hiện đã gần như “tuyệt chủng”.
Trong bối cảnh đó, một bộ phận không nhỏ thế giới báo chí đã bước vào cuộc chiến “sống còn” này, thông qua những vụ kiện, những thỏa thuận buộc các Big Tech phải trả tiền cho tin tức và các sản phẩm bản quyền khác, như vụ kiện của New York Times hay việc các quốc gia đã và sắp ban hành các đạo luật buộc Big Tech phải thỏa thuận thương mại với báo chí, như Úc và Canada đã làm được.
Nếu có sự đoàn kết và sự trợ giúp của nhà hoạch định chính sách ở từng quốc gia, báo chí thực ra vẫn có thể chiến thắng trong cuộc đối đầu với những gã khổng lồ công nghệ, để có thể tiếp tục tồn tại và thực hiện các sứ mệnh của mình!
Hoàng Hải
(CLO) Chiều 2/4, nhân kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng tỉnh Quảng Ngãi (1975 - 2025), đoàn công tác của Báo Hải Dương đã tới thăm và có buổi trao đổi nghiệp vụ với Báo Quảng Ngãi.
(CLO) Ngày 2/4, Tạp chí Trẻ em Việt Nam chính thức phát động cuộc thi vẽ tranh “Ngôi nhà mơ ước” năm 2025 với chủ đề “Đô thị xanh hạnh phúc”. Tổng giá trị giải thưởng lên tới hơn 300 triệu đồng.
(CLO) UBND TP Hà Nội quyết định thành lập Tổ công tác đánh giá Hồ sơ đăng ký thực hiện 02 Dự án đầu tư xây dựng Khu nhà ở xã hội (NƠXH) Tiên Dương 1 và xây dựng Khu nhà ở xã hội Tiên Dương 2, xã Tiên Dương, huyện Đông Anh.
(CLO) Phó Thủ tướng Mai Văn Chính mong muốn Khu công nghiệp Dốc Đá Trắng (tỉnh Khánh Hòa) ra đời phải là khu công nghiệp thông minh, hiện đại và bền vững, hình thành các hệ sinh thái công nghiệp - đổi mới sáng tạo - đô thị - dịch vụ - công nghệ cao; đảm bảo phát triển hài hòa với cộng đồng, hạ tầng cơ sở và phát triển kinh tế tri thức cho địa phương.
(CLO) Về thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đề nghị Quảng Ninh tiếp tục chủ động triển khai các nhiệm vụ theo chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương trên tinh thần "vừa chạy vừa xếp hàng" trong công tác tinh gọn, sắp xếp bộ máy.
(CLO) Ngày 2/4, theo thông tin từ UBND thành phố Hải Dương, bài đánh giá năng lực vào lớp 6 trường THCS trọng điểm năm học 2025 - 2026 sẽ có thêm môn tiếng Anh.
(CLO) Ngày 2/4, thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Dương, Sở này vừa ban hành thông báo công khai kế hoạch, danh mục các khu đất thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất năm 2025 (đợt 1) trên địa bàn tỉnh.
(CLO) Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn, ngày 3/4, Bắc Bộ tăng nhiệt nhẹ, sáng sớm sương mù, trưa chiều giảm mây trời nắng. Khu vực Nam Bộ nắng nóng, có nơi trên 35 độ, chiều tối có mưa rào và dông vài nơi.
(CLO) Ngày 2/4, triển lãm “Nghe vải kể chuyện” đã diễn ra tại Bảo Tàng Mỹ Thuật Việt Nam. Đây là triển lãm cá nhân lần thứ ba của họa sĩ Trần Thanh Thục, người đã dành 45 năm theo đuổi nghệ thuật hội họa trên vải cắt dán - một thể loại hiếm gặp.
(CLO) Trưng bày “Hội ngộ gốm Nam Bộ xưa - Tiền Giang 2025” giới thiệu hơn 200 hiện vật, trải đều trên các dòng gốm.
(CLO) Dù hiện nay Thông tư ban hành quy chuẩn kỹ thuật về trụ sạc xe điện mới chỉ đang là dự thảo, tuy nhiên dự kiến có hiệu lực từ 15/6, tức là khoảng hơn 2 tháng nữa. Nhiều ý kiến cho rằng thời gian áp dụng tương đối ngắn.
(CLO) Chỉ từ 30.000 đồng, bạn đã có thể sở hữu một chiếc mũ bảo hiểm bắt mắt trên vỉa hè Hà Nội. Nhưng đằng sau mức giá “hạt dẻ” ấy là những chiếc mũ mỏng manh, sẵn sàng vỡ tan khi va chạm,
(CLO) Tin từ Cục Đường sắt (Bộ Xây dựng), dự kiến sẽ có 9 dự án đường sắt quốc gia trên toàn mạng lưới được khởi công xây dựng trong giai đoạn từ nay đến năm 2030.
(CLO) Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) thông báo hệ thống công nghệ thông tin KRX dự kiến sẽ được đưa vào vận hành chính thức từ ngày 5/5/2025. Để đảm bảo quá trình chuyển đổi hệ thống diễn ra an toàn, một số bộ chỉ số chứng khoán sẽ được điều chỉnh thời điểm hiệu lực sang ngày 28/4.
(CLO) Bốn dự án thành phần thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021–2025 được lên kế hoạch đưa vào khai thác trong dịp lễ 30/4/2025. Tuy nhiên, khối lượng thi công còn nhiều, thời tiết bất lợi đang đặt ra thách thức lớn cho các ban quản lý dự án trong việc hoàn thành đúng tiến độ.
(CLO) Sáng 02/04/2025 (ngày 5/3 âm lịch), tại Di tích quốc gia đặc biệt chùa Tây Phương, UBND huyện Thạch Thất đã long trọng tổ chức Lễ công bố Quyết định ghi danh “Hội chùa Tây Phương” vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; đồng thời kỷ niệm 10 năm 34 pho tượng được công nhận Bảo vật quốc gia và khai hội chùa Tây Phương năm 2025.
(CLO) Báo chí trên mạng xã hội không chỉ là xu hướng mà đã trở thành điều tất yếu, đòi hỏi cách đưa tin ngắn gọn, trực quan và phù hợp với thói quen người dùng.
(CLO) Cơn sốt tạo ảnh nghệ thuật theo phong cách Ghibli bằng công cụ tạo ảnh của ChatGPT đã dẫn đến sự gia tăng kỷ lục số lượng người dùng chatbot của OpenAI vào tuần trước, gây áp lực lên máy chủ và làm dấy lên quan ngại về vi phạm bản quyền.
(CLO) Công nghệ AI của OpenAI đang tạo ra cơn sốt hình ảnh theo phong cách Ghibli, nhưng đồng thời cũng đe dọa ngành công nghiệp sáng tạo.
(CLO) ChatGPT vừa qua đã ra mắt công cụ tạo ảnh mới tích hợp trong mô hình GPT-4o, với khả năng tạo chữ trong ảnh vượt trội.
(CLO) Microsoft đã quyết định thay đổi thiết kế của "Màn hình xanh chết chóc" (Blue Screen of Death - BSOD) huyền thoại trên hệ điều hành Windows, chuyển từ màu xanh truyền thống sang màu đen.
(CLO) Ở các vùng quê rộng lớn của Trung Quốc, AI đang dần trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho nông dân, cung cấp lời khuyên về mọi thứ, từ chăn nuôi lợn đến kiểm soát sâu bệnh.
(CLO) Hôm 25/3, OpenAI ra mắt GPT-4o, một mô hình AI có khả năng tạo ra hình ảnh chính xác, chân thực và mang phong cách nghệ thuật đặc trưng.
(CLO) Trong một thông báo mới vào ngày 29/3, Microsoft đã chính thức loại bỏ script bypassnro.cmd - công cụ được nhiều người dùng ưa chuộng để bỏ qua yêu cầu đăng nhập tài khoản Microsoft khi cài đặt Windows 11.
(CLO) Tối 28/3, Elon Musk thông báo đã bán mạng xã hội X cho công ty trí tuệ nhân tạo xAI của chính mình với giá 45 tỷ USD.
(CLO) Tiền điện tử ngày càng trở thành mục tiêu của tội phạm mạng, với những vụ trộm trị giá hàng tỷ USD. Để truy vết tài sản bị đánh cắp, các nhà báo cần đến sự hỗ trợ của các công cụ phân tích blockchain mạnh mẽ.