Đây là mục tiêu được đưa ra tại hội nghị công bố và triển khai “Kế hoạch hành động tái hoang dã Vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2050” tổ chức ngày 20/3.
Theo kế hoạch, mục tiêu tổng thể là phục hồi các loài hoang dã chủ chốt, loài bản địa; tái lập các mắt xích sinh thái quan trọng và khôi phục các quá trình sinh thái tự nhiên. Cúc Phương được định hướng trở thành một hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi toàn vẹn, có khả năng tự vận hành và thích ứng tốt với biến đổi khí hậu, dựa trên nguyên tắc “thiên nhiên dẫn dắt, con người hỗ trợ”.
Trong giai đoạn 2026-2035, Vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam sẽ tập trung vào 4 trụ cột chính gồm nghiên cứu khoa học và phục hồi sinh cảnh; triển khai các chương trình tái thả ưu tiên; thiết lập hệ thống giám sát sau tái thả và xây dựng cơ chế “Một sức khỏe” (One Health), nhằm kết nối sức khỏe hệ sinh thái, động vật và con người, đồng thời phòng ngừa nguy cơ dịch bệnh lây từ động vật sang người.
Tầm nhìn đến năm 2050, Cúc Phương hướng tới việc trở thành một hệ sinh thái rừng đặc dụng hoàn thiện, nơi các chuỗi thức ăn và tương tác sinh học được phục hồi hoàn toàn. Các hoạt động tái hoang dã tại Cúc Phương không chỉ giới hạn trong 22.400ha của vườn quốc gia, mà còn kết nối hành lang sinh thái liên tỉnh (Ninh Bình, Thanh Hóa, Phú Thọ) với diện tích khoảng hơn 50.000ha, tạo không gian sống rộng lớn cho động vật hoang dã và đảm bảo dòng chảy di truyền giữa các quần thể. Trên cơ sở đó, Vườn Quốc gia Cúc Phương sẽ đóng vai trò là “ngân hàng gen” tự nhiên, cung cấp nguồn giống động vật hoang dã cho các khu bảo tồn khác trên toàn quốc.
Điểm đặc biệt của kế hoạch tái hoang dã là chiến dịch “Cúc Phương không bẫy dây” với mục tiêu loại bỏ trên 95% bẫy dây tại các khu vực tái thả trước khi đưa động vật trở lại môi trường tự nhiên. Đồng thời duy trì các hoạt động tuần tra, giám sát thường xuyên để đảm bảo môi trường sống an toàn cho động vật hoang dã.
Với vị thế là vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam, đồng thời nhiều năm liền được vinh danh là “Vườn quốc gia hàng đầu châu Á”, kế hoạch hành động tái hoang dã giai đoạn 2026-2035 được kỳ vọng sẽ góp phần phục hồi các loài động vật hoang dã, đồng thời tái lập hệ sinh thái rừng bền vững trong dài hạn.
