Thương mại toàn cầu đang trong giai đoạn bất ổn, đặc biệt là sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố loạt thuế quan đối ứng hồi đầu tháng 4. Một phần trong số này đã được tạm hoãn 90 ngày kể từ 9/4, nhưng tác động tâm lý và kinh tế vẫn lan rộng.
Sự phụ thuộc vào xuất khẩu khiến nhiều nền kinh tế dễ tổn thương trước những cú sốc từ chủ nghĩa bảo hộ.
Một số nền kinh tế phụ thuộc rất nhiều vào thị trường toàn cầu để duy trì tăng trưởng, trong khi những nền kinh tế khác, như Mỹ, lại phụ thuộc nhiều hơn vào tiêu dùng trong nước.
Dưới đây là bảng phân tích về mức độ đóng góp của xuất khẩu hàng hóa vào GDP quốc gia ở một số nền kinh tế lớn, theo dữ liệu từ UN Comtrade do JP Morgan Asset Management vào năm 2023.
Hàn Quốc là quốc gia phụ thuộc nhiều nhất vào xuất khẩu với tỷ lệ lên đến 38% GDP, chủ yếu đến từ các ngành bán dẫn, ô tô và năng lượng. Liên minh châu Âu đứng thứ hai với 37%, do hoạt động thương mại nội khối mạnh mẽ và xuất khẩu ra bên ngoài.
Mexico và Canada lần lượt có tỷ lệ xuất khẩu so với GDP là 33% và 26%, với Mỹ là thị trường tiêu thụ chính, chiếm hơn 70% hàng xuất khẩu của cả hai nước.
Trong khi đó, Trung Quốc và Mỹ lại có tỷ lệ phụ thuộc vào xuất khẩu thấp hơn, dù vẫn là hai nước xuất khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới. Năm 2023, Mỹ là điểm đến của gần 13% tổng giá trị xuất khẩu của Trung Quốc, tương đương 436 tỷ USD.
Các nền kinh tế định hướng xuất khẩu đang đối mặt với rủi ro lớn khi chính quyền ông Trump siết chặt thuế quan. Dù việc tạm dừng áp thuế trong 90 ngày tạo ra khoảng nghỉ ngắn, tình hình chung vẫn rất mong manh.
Xu hướng gia tăng chủ nghĩa bảo hộ và căng thẳng địa chính trị đang buộc các nước phải tìm cách điều chỉnh chiến lược thương mại và đa dạng hóa đối tác để giảm thiểu tổn thất.
