Ngày 22/8 tại Hà Nội, Bệnh viện đa khoa Phương Đông đã chức hội thảo khoa học quốc tế “Precision Oncology 2026 - Đột phá trong Y học hạt nhân và Xạ trị định vị”, quy tụ các chuyên gia đến từ Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện K, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Trung tâm Ung bướu HealthCare Global (HCG), Ấn Độ.
Hội thảo tập trung vào những tiến bộ mới trong chẩn đoán và điều trị ung thư, đặc biệt là vai trò của y học hạt nhân và xạ trị chính xác trong toàn bộ hành trình điều trị, từ phát hiện tổn thương, xác định đặc điểm bệnh, lựa chọn phương pháp đến đánh giá đáp ứng.
Từ “thấy đúng đích” đến chọn đúng liệu pháp
Mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca mắc mới và hơn 120.000 trường hợp tử vong do ung thư. Trong bối cảnh đó, bài toán của y học hiện nay không chỉ dừng ở phát hiện bệnh sớm, mà còn phải trả lời chính xác hơn: Khối u nằm ở đâu, có đặc điểm gì, lan rộng đến mức nào và liệu pháp nào phù hợp nhất với người bệnh?
Đây cũng là hướng tiếp cận của ung thư học chính xác.
Thay vì áp dụng một phác đồ tương tự cho nhiều người bệnh, các phương pháp hiện đại hướng tới xây dựng chiến lược điều trị dựa trên đặc điểm sinh học của khối u và tình trạng cụ thể của từng người.
Trong đó, Theranostics đang nổi lên như một hướng phát triển đáng chú ý của y học hạt nhân. Với nguyên lý “thấy đúng đích - chọn đúng liệu pháp”, kỹ thuật này sử dụng các tác nhân phóng xạ hướng đích để xác định sự hiện diện, phân bố của đích phân tử, đồng thời đưa tác nhân điều trị tới các tế bào ung thư có biểu hiện đích.
Cùng với Theranostics, PET/CT và SPECT/CT ngày càng đóng vai trò quan trọng trong ung thư học chính xác.
PET/CT kết hợp thông tin về chuyển hóa với hình ảnh giải phẫu, hỗ trợ phát hiện tổn thương, đánh giá mức độ lan rộng của bệnh và theo dõi đáp ứng điều trị. SPECT/CT giúp định vị chính xác những bất thường về chức năng trên nền hình ảnh giải phẫu, qua đó cung cấp thêm dữ liệu cho quyết định lâm sàng.
Ở lĩnh vực xạ trị, xạ trị thích ứng là hướng phát triển nhằm điều chỉnh kế hoạch điều trị theo những thay đổi về giải phẫu và kích thước khối u trong quá trình điều trị. Mục tiêu là tối ưu hóa liều chiếu vào tổn thương, đồng thời hạn chế ảnh hưởng tới các mô lành xung quanh.
Công nghệ không chỉ để “nhìn thấy” khối u
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Duy Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân quốc tế, Bệnh viện đa khoa Phương Đông, cho rằng sự kết hợp giữa các công nghệ này đang góp phần chuyển dịch điều trị ung thư từ mô hình “một phác đồ cho nhiều người bệnh” sang lựa chọn chiến lược phù hợp hơn với từng trường hợp.
Ung thư học chính xác không đơn thuần là tìm một loại thuốc phù hợp. Quan trọng hơn là xác định bệnh đang ở đâu, đặc điểm sinh học như thế nào, người bệnh đáp ứng ra sao và liệu pháp nào có khả năng tác động tốt nhất vào tổn thương đích.
“Giá trị của một kỹ thuật không chỉ nằm ở việc công nghệ có thể làm được gì, mà quan trọng hơn là công nghệ đó giúp bác sĩ đưa ra quyết định tốt hơn cho người bệnh như thế nào”, bác sĩ Duy Anh nhấn mạnh.
Từ góc nhìn này, công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đặt đúng vị trí trong quy trình điều trị, để mỗi kết quả chẩn đoán không dừng lại ở một hình ảnh hay một con số, mà trở thành cơ sở cho một quyết định lâm sàng cụ thể.
Ghép các mảnh ghép công nghệ thành một chuỗi điều trị
Hội thảo có 6 báo cáo chuyên sâu với sự tham gia của 6 chuyên gia trong lĩnh vực ung bướu, y học hạt nhân và xạ trị, gồm 4 chuyên gia Việt Nam và 2 chuyên gia đến từ Ấn Độ.
Dưới sự điều phối của Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Mai Trọng Khoa, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, nguyên Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, các chuyên gia tập trung trao đổi về vai trò của PET/CT trong chẩn đoán và đánh giá đáp ứng miễn dịch; những tiến bộ của Theranostics; định hướng phát triển Theranostics tại Việt Nam; vai trò của SPECT/CT và PET/CT trong ung thư học chính xác; xạ trị thích ứng trong ung thư vùng đầu cổ và những tiến bộ mới trong xạ trị ung thư.
Các chuyên gia trong nước tập trung chia sẻ thực tiễn ứng dụng tại Việt Nam, từ lựa chọn dược chất phóng xạ, ứng dụng hình ảnh trong chẩn đoán đến triển khai xạ trị thích ứng. Trong khi đó, các chuyên gia quốc tế từ Ấn Độ cập nhật những tiến bộ trong Theranostics và xạ trị ung thư.
Sự phát triển của y học hạt nhân đang mở rộng vai trò từ chẩn đoán hình ảnh sang điều trị bằng các dược chất phóng xạ hướng đích. Xạ trị cũng ngày càng tiến tới khả năng điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến của khối u và đặc điểm giải phẫu từng người bệnh.
Khi các công nghệ này được kết nối, một chuỗi tiếp cận liên tục được hình thành: xác định tổn thương đánh giá đặc điểm sinh học lựa chọn điều trị theo dõi đáp ứng điều chỉnh chiến lược.
Đây được xem là nền tảng quan trọng để thúc đẩy cá thể hóa điều trị ung thư, thay vì chỉ dựa vào vị trí hoặc giai đoạn khối u để lựa chọn một phác đồ chung.
Thông qua kết nối chuyên gia trong nước và quốc tế, “Precision Oncology 2026” hướng tới tăng cường trao đổi học thuật, hợp tác chuyên môn và chia sẻ kinh nghiệm trong y học hạt nhân, Theranostics và xạ trị chính xác, góp phần đưa những tiến bộ công nghệ vào thực hành lâm sàng theo hướng đúng người, đúng đích và đúng liệu pháp.
