Đắk Nông có nhiều lợi thế về tài nguyên du lịch, là nơi hội tụ các giá trị về địa chất địa mạo, khảo cổ, văn hóa và đa dạng sinh học mang tầm cỡ quốc tế và khu vực.
Một trong những yếu tố đặc trưng tạo nên “thương hiệu” của du lịch Đắk Nông là công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông, sở hữu hơn 100 hang động lớn nhỏ, với quy mô dài và rộng bậc nhất Đông Nam Á, phân bố chủ yếu ở khu vực Krông Nô, phát hiện từ năm 2007 và được Hiệp hội hang động núi lửa Nhật Bản xác lập kỷ lục Đông Nam Á về cả quy mô, độ dài và tính độc đáo.
Tính đến nay, các nhà khoa học đã xác định nơi đây có hàng trăm hang động lớn nhỏ. Trong các hang động còn ẩn chứa nhiều bí mật về cơ chế thành tạo, các tổ hợp khoáng vật, đa dạng sinh học và di chỉ khảo cổ. Ngoài ra, trong khu vực còn có các di sản kiểu cổ sinh như các hóa thạch cúc đá, các khuôn cây trong đá bazan, các hồ nước đầy thơ mộng, các miệng núi lửa độc đáo đặc trưng như Nâm Blang, Nâm Kar, Băng Mo và hệ thống thác nước đẹp hùng vĩ...
Núi lửa Nâm Kar - Đắk Nông
Mặt khác, với địa hình đa dạng và phong phú xen kẽ giữa các thung lũng, cao nguyên và núi cao, Đắk Nông có nhiều cảnh quan thiên nhiên độc đáo, hùng vĩ như thác Đắk G'lun, thác Đắk Búk So, thác Đ'ray Sáp, thác Gia Long, thác Trinh Nữ, hồ Trúc, hồ Tây. Đặc biệt, Vườn Quốc gia Tà Đùng nằm trong công viên địa chất toàn cầu UNESCO là một trong những địa điểm hấp dẫn có thể khai thác nhiều loại hình du lịch.
Điểm nhấn của Vườn Quốc gia Tà Đùng chính là hồ Tà Đùng, được ví như “Vịnh Hạ Long trên cao nguyên” với diện tích gần 5.000 ha mặt nước và hơn 40 hòn đảo, bán đảo lớn nhỏ tạo nên cảnh quan thiên nhiên vô cùng độc đáo, nhất là giữ được vẻ đẹp nguyên sơ, quyến rũ.
Khu bảo tồn thiên nhiên Nâm Nung, Vườn Quốc gia Tà Đùng, Rừng đặc dụng cảnh quan Đ'ray Sáp và một phần phía Nam của Vườn Quốc gia Yok Đôn (Đắk Lắk) là nơi lưu giữ những giá trị đặc trưng về đa dạng sinh học của công viên địa chất UNESCO Đắk Nông.
Với hệ thống động thực vật vô cùng phong phú, đa dạng với nhiều loài quý hiếm có tên trong sách đỏ của Việt Nam và thế giới như voi, hổ, bò rừng và nhiều loài linh trưởng (voọc đen má trắng, chà vá chân đen, chim hồng hoàng, gà tiền mặt đỏ...).
Đi đôi với đó, với hơn 40 dân tộc anh em cùng nhau sinh sống, mỗi dân tộc đều có nét văn hóa và hoạt động lễ hội truyền thống độc đáo mang đậm bản sắc. Nền văn hóa nghệ thuật phong phú, đa dạng và sinh động đang được bảo tồn như cồng chiêng, đàn đá và những nhạc cụ thô sơ làm từ chất liệu tre nứa như Mló, M’buốt, Goong reng… Ngoài ra, Đắk Nông hiện có 12 di tích được Nhà nước xếp hạng, trong đó, 1 di tích quốc gia đặc biệt, 8 di tích quốc gia và 3 di tích cấp tỉnh.
Để thu hút khách đến tham quan, nhiều cá nhân, gia đình đã đầu tư kinh phí xây dựng homestay với đầy đủ các loại hình dịch vụ để phục vụ du khách trong và ngoài tỉnh. Hoạt động quảng bá và kết nối du lịch tiếp tục được duy trì, vận hành hiệu quả, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa, con người Đắk Nông đến với bạn bè trong và ngoài nước. Theo thống kê, chỉ tính riêng trong dịp lễ 2/9/2022 đã có 46.250 lượt khách đến các điểm du lịch của tỉnh Đắk Nông, tăng 655% so với cùng kỳ năm 2019 (năm 2020-2021 du lịch bị đóng băng bởi dịch Covid-19).
Hệ thống hang động độc đáo tại Công viên địa chất toàn cầu Đắk Nông
Mặc dù số lượng khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm tại Đắk Nông ngày một tăng nhưng theo đánh giá của ngành chức năng việc phát triển sản phẩm du lịch chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có.
Để ngành du lịch phát triển, Quy hoạch tỉnh Đắk Nông thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định du lịch là một trong 3 trụ cột phát triển kinh tế của tỉnh bên cạnh công nghiệp và nông nghiệp bền vững. Cụ thể, đến năm 2025, hình thành một số điểm du lịch trọng tâm gắn với cảnh quan thiên nhiên và di sản văn hóa của Đắk Nông; hoàn thành sớm quy hoạch các khu du lịch trọng điểm (Tà Đùng, Công viên địa chất...); phát triển một số sản phẩm và mô hình du lịch mang tính đặc thù của Đắk Nông. Năm 2030, hình thành các tuyến du lịch gắn với Công viên địa chất Đắk Nông; hỗ trợ đầu tư có trọng điểm các điểm đến theo từng tuyến; hoàn thành đầu tư các khu du lịch trọng điểm.
Tầm nhìn 2050, phát triển các tuyến du lịch của công viên địa chất Đắk Nông tạo thành một hệ thống liên hoàn, đa dạng về cảnh quan thiên nhiên và di sản văn hóa; trở thành trung tâm du lịch mang tầm vóc quốc gia. Trong đó, Đắk Nông xác định phát triển du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế động lực của tỉnh, góp phần xóa đói, giảm nghèo và chuyển dịch cơ cấu kinh tế - xã hội của tỉnh.
Xây dựng du lịch phát triển bền vững, theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả, đa dạng hóa sản phẩm du lịch. Trong đó, chú trọng phát triển du lịch gắn với công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông, khu bảo tồn thiên nhiên Tà Đùng; du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp công nghệ cao và bảo tồn, phát huy các giá trị di sản và bản sắc văn hóa của các dân tộc tỉnh Đắk Nông. Đặc biệt, việc phát huy giá trị công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông chính là “đòn bẩy” để khôi phục, bảo tồn và khai thác các giá trị di sản phục vụ cho mục tiêu phát triển du lịch một cách bền vững.
