Bản Bắc Hoa thuộc xã Tân Sơn, huyện Lục Ngạn (tỉnh Bắc Giang) - nơi có những nếp nhà nhỏ trình tường đất với lô xô những mái ngói âm dương xinh xắn bên những triền đồi xanh mát là sở hữu của những người dân tộc Nùng.
Bắc Hoa đẹp như một cô gái miền sơn cước, mộc mạc, bình dị mà nên thơ…hai bên đường đi là những đồi cây xanh mát, những ngôi nhà ẩn hiện trong những đồi vải điệp trùng. Nổi bật trên những vạt đồi vải xanh mướt mát là chòm những ngôi nhà mái ngói âm dương lô xô để lại nhiều ấn tượng cho những người có dịp đặt chân đến Bắc Hoa.
Theo ghi nhận, ngay bên đường chính vào thôn một chòm xóm những ngôi nhà cổ trình tường nằm san sát khiến ai qua cũng muốn dừng chân. Đây là một xóm gồm 17 hộ gia định, chủ yếu là anh em dòng tốc sống quây quần hầu như ko có sự ngăn cách, từ sân nhà nọ có thể bước luôn sang nhà kia, hoặc chỉ phân chia ranh giới bằng các lối đi chung, những hàng rào cây, đá xếp chồng lên nhau hoặc những vạt hoa dại…
Đặc biệt, cả 17 hộ đều còn giữ được nếp nhà truyền thống trình tường đất và mái ngói âm dương khơi gợi sự kết nối giữa hiện tại và quá khứ.
Những ngôi nhà trình tường truyền thống của người dân tộc Nùng tại bản Bắc Hoa, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang.
Thôn Bắc Hoa có hơn 160 hộ gia đình, 100% là người Nùng. Họ di cư tới bản Bắc Hoa từ vài trăm năm về trước và bắt đầu thích nghi với cuộc sống mới. Hầu hết các hộ dân sống rải rác bên những triền đồi bằng cách canh tác nông nghiệp, trồng cây ăn quả và một ít diện tích lúa, cây rau màu ngắn ngày.
Cuộc sống của người dân trong thôn từng bước khá lên qua các năm và vì thế văn hoá truyền thống đã mai một đi ít nhiều. Những năm gần đây ý thức về giữ gìn văn hoá truyền thống được quan tâm. Thôn đã có câu lạc bộ hát Slong hao, việc truyền dạy dân ca được bà con có ý thức hơn. Bởi vậy mà vào những ngày hội xuân, bóng những chiếc áo tràm, khăn tràm xuống chợ tạo nên những nét độc đáo của chợ phiên vùng cao. Hay những ngôi nhà mái ngói âm dương cũng được bà con trong thôn gìn giữ.
Ông Lăng Quốc Kỳ - phó chủ nhiệm CLB cho biết, CLB vẫn có những buổi sinh hoạt, giao lưu và hằng năm vào dịp giêng hai, những thành viên CLB lại xúng xính khăn áo xuống chợ phiên Tân Sơn để tham gia hội hát, gìn giữ nét văn hoá của cha ông.
Bên nếp nhà trình tường, cụ bà Vi Thị Thêm–người phụ nữ 80 tuổi của bản vẫn ngày ngày ngồi bên khung cửu dệt những tấm khăn tràm để bán cho người dân tộc mình dùng trong mỗi dịp hội xuân…là hình ảnh khiến người ta liên tưởng đến sự vĩnh hằng của những nét văn hoá truyền thống sẽ trường tồn theo thời gian.
Trao đổi với phóng viên, ông Trương Văn Năm, Phó Chủ tịch UBND huyện Lục Ngạn cho biết: Để bảo tồn giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa lịch sử của bản Bắc Hoa và bản sắc văn hóa của người dân tộc Nùng, UBND huyện đã có những phương án để tu sửa, bảo quản những nếp nhà trình tường và thành lập câu lạc bộ hát Sloong hao. Bên cạnh đó, tỉnh Bắc Giang cũng đã đưa những ngôi nhà trình tường của bản Bắc Hoa vào chương trình bảo tồn, phát huy di sản văn hóa các dân tộc thiểu số giai đoạn 2020 – 2030.
Bản Bắc Hoa là một địa điểm du lịch khá lý tưởng dành cho những người yêu cái đẹp, muốn đắm chìm vào cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ nơi miền sơn cước.
Hình ảnh người dân bản Bắc Hoa trong cuộc sống hàng ngày dưới đây.
