Ngày 17/11, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo tham vấn về việc triển khai thí điểm chế định luật sư công, nhằm đánh giá kết quả bước đầu, nhận diện khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện mô hình mới này.
5 lĩnh vực "nóng"
Phát biểu tại Hội thảo, bà Đoàn Thị Hồng Nhung, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Bắc Ninh, cho biết thành phố đã có 5 trường hợp được Bộ trưởng Bộ Tư pháp cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư theo Quyết định số 2307/QĐ-BTP ngày 23/10/2026. Đây là những cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức tốt, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm và bản lĩnh nghề nghiệp.
Theo bà Nhung, 5 luật sư công dự kiến được bố trí tại Thanh tra thành phố, Sở Tư pháp, Sở Nội vụ, Văn phòng UBND thành phố và Ban Tiếp công dân thành phố. UBND thành phố đồng thời chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, lựa chọn người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện để tạo nguồn phát triển đội ngũ trong thời gian tới.
Đáng chú ý, qua rà soát nhu cầu sử dụng, Bắc Ninh xác định các lĩnh vực cần có sự tham gia của luật sư công chủ yếu liên quan đến đất đai, xây dựng, đầu tư, tài chính, ngân sách. Đây đều là những lĩnh vực có tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều quy định pháp luật chuyên ngành.
Bên cạnh đó, địa phương cũng dự kiến sử dụng luật sư công trong các vụ kiện hành chính, khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, đông người; các dự án đầu tư công, dự án phát triển kinh tế - xã hội và những vụ việc có yếu tố nước ngoài, tranh chấp thương mại quốc tế.
Bà Đoàn Thị Hồng Nhung cho hay việc sử dụng luật sư công không chỉ nhằm tham gia giải quyết các tranh chấp đã phát sinh mà còn hướng đến tư vấn pháp lý cho các dự án, hoạt động quản lý nhà nước để bảo đảm an toàn pháp lý, phòng ngừa rủi ro.
Để bảo đảm sử dụng đúng mục đích, UBND thành phố đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương thống kê, rà soát các vụ việc pháp lý, vụ kiện hành chính, khiếu nại, tố cáo phức tạp thuộc chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị. Trên cơ sở đó, Sở Tư pháp tổng hợp, báo cáo Chủ tịch UBND thành phố xem xét, phân công nhiệm vụ cho luật sư công.
Tại báo cáo chuyên đề Triển khai thực hiện chế định luật sư công – những yêu cầu, nhiệm vụ và giải pháp cần thực hiện, bà Trần Thị Nga, đại diện Cục Bổ trợ Tư pháp (Bộ Tư pháp), cho biết đến nay Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư cho 41 trường hợp theo đề nghị 18 cơ quan thực hiện thí điểm.
Áp lực kiêm nhiệm
Từ thực tiễn triển khai, đại diện Sở Tư pháp Bắc Ninh chỉ ra một số khó khăn đáng chú ý. Trong đó, thời gian thí điểm 24 tháng (từ ngày 1/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028) được đánh giá là khá ngắn, trong khi việc đào tạo, tập sự hành nghề luật sư cần nhiều thời gian.
Nguồn nhân lực đủ tiêu chuẩn, điều kiện để trở thành luật sư công còn hạn chế. Đặc biệt, việc kiêm nhiệm tạo áp lực khi các luật sư công vừa phải hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn, quản lý, điều hành tại cơ quan, vừa thực hiện trách nhiệm và nghĩa vụ nghề nghiệp của luật sư.
"Sở Tư pháp Bắc Ninh kiến nghị Bộ Tư pháp sớm ban hành hướng dẫn thi hành, xây dựng tiêu chí đánh giá hoạt động luật sư công; đồng thời tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với từng nhóm đối tượng và lĩnh vực chuyên môn"- bà Đoàn Thị Hồng Nhung nói.
Theo bà Trần Thị Nga, để luật sư công phát huy hiệu quả, các bộ, địa phương cần tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho đội ngũ này hoạt động. Căn cứ tình hình thực tiễn, các cơ quan có thể xác định những vụ việc cần luật sư công tham gia ngay từ đầu nhằm phòng ngừa rủi ro pháp lý, thay vì chỉ xử lý khi tranh chấp phát sinh.
Trường hợp vụ việc có tính chất phức tạp, đòi hỏi chuyên môn chuyên sâu hoặc vượt quá khả năng đáp ứng của đội ngũ luật sư công, cơ quan thực hiện thí điểm có thể xem xét lựa chọn, ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với tổ chức hành nghề luật sư để phối hợp giải quyết.
Luật sư công là chế định mới chưa từng có tiền lệ, do vậy để bảo đảm triển khai hiệu quả cần có sự quyết tâm cao của các cơ quan, tổ chức, nhất là các cơ quan được lựa chọn thực hiện thí điểm trong việc tổ chức thực hiện.