Tại chương trình “Vinh danh – Tri ân – Kết nối” do Hội Doanh nghiệp Tài chính và Bất động sản TP. Hồ Chí Minh (FREA-HCM) diễn ra hôm qua (ngày 22/10), TS Đinh Thế Hiển – Chủ tịch Hội đồng Chuyên gia FREA-HCM, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tin học và Kinh tế ứng dụng - đã chia sẻ nhiều bài học thực tiễn về quản trị tài chính, tái cấu trúc doanh nghiệp và những thách thức đặt ra đối với thị trường bất động sản.
Cái giá của việc "đánh cược" vào vốn vay
Dẫn chứng từ thực tế tư vấn, TS Đinh Thế Hiển kể về một thương vụ mua dự án bất động sản trị giá hơn 30 triệu USD vào năm 2022. Doanh nghiệp này đã xuống tiền đặt cọc 3 triệu USD, đinh ninh sẽ vay được ngân hàng để hoàn tất phần còn lại.
Dù thời điểm đó, môi trường tài chính vĩ mô đã phát đi những tín hiệu bất lợi cho việc dùng đòn bẩy lớn, doanh nghiệp vẫn phớt lờ cảnh báo. Khi ngân hàng từ chối cấp tín dụng, thay vì dừng lại để "cắt lỗ" và đánh giá lại năng lực, họ tiếp tục lao theo bằng cách đặt cọc thêm 2 triệu USD nhằm gia hạn thêm 3 tháng để chạy vạy nguồn vốn. Kết cục, thương vụ đổ bể, doanh nghiệp mất trắng toàn bộ 5 triệu USD (hơn 120 tỷ đồng) tiền cọc.
Bài học lớn nhất ở đây không nằm ở khâu lựa chọn dự án, mà là sự yếu kém trong đánh giá dòng tiền, dự báo kinh tế và kiểm soát rủi ro. Một dự án tiềm năng không có nghĩa là doanh nghiệp đủ sức triển khai nó. Việc đặt cược quyết định đầu tư vào nguồn vốn vay chưa chắc chắn là một nước đi có thể khiến doanh nghiệp trả giá đắt, TS Hiển phân tích.
Cơ hội sinh tồn từ tái cấu trúc
Ở một thái cực khác, ông Hiển chia sẻ câu chuyện về một doanh nghiệp bột mì lấn sân sang bất động sản nhưng sa lầy, đứng trước nguy cơ bị ngân hàng siết tài sản thế chấp.
Tuy nhiên, thay vì buông xuôi, doanh nghiệp này đã nhờ đến sự can thiệp của nhóm chuyên gia tư vấn tái cấu trúc. Kết quả, tòa án đã chấp thuận phương án khoanh nợ trong 5 năm, miễn toàn bộ lãi trong giai đoạn này. Quyết định mang tính bước ngoặt này đã tạo ra một khoảng "thở" quý giá, giúp doanh nghiệp dần phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh và có những chuyển biến tích cực để trả nợ.
Từ hai bức tranh đối lập trên, TS Đinh Thế Hiển nhấn mạnh: "Khi đối mặt với khủng hoảng, doanh nghiệp cần nhìn nhận đa chiều. Việc tìm được giải pháp tái cấu trúc đúng đắn hoàn toàn có thể lật ngược thế cờ. Ngược lại, sự bảo thủ, chậm nhận diện rủi ro hay đưa ra quyết định dựa trên những kỳ vọng mù quáng sẽ chỉ đào hố sâu thêm".
Giải bài toán nguồn lực bằng mạng lưới chuyên gia
Phân tích bức tranh tổng thể, Chủ tịch Hội đồng Chuyên gia FREA-HCM nhận định các doanh nghiệp bất động sản nhỏ và vừa đang đứng trước "vòng vây" của ba yếu tố: Sự dịch chuyển dòng vốn quốc tế, sự siết chặt của môi trường pháp lý (đề cao minh bạch, chuẩn hóa) và tốc độ số hóa.
Những kinh nghiệm cũ từng mang lại thành công nay có thể trở thành rào cản. Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ lại không đủ tiềm lực tài chính để duy trì đội ngũ chuyên gia giỏi ở tất cả các lĩnh vực như pháp chế, công nghệ, quản trị rủi ro...
"Doanh nghiệp không nhất thiết phải tự xây dựng mọi nguồn lực, nhưng phải biết cách tìm kiếm sự hỗ trợ đúng người, đúng thời điểm", ông Hiển gợi mở.
Với tư cách là Chủ tịch Hội đồng Chuyên gia FREA-HCM, TS Đinh Thế Hiển kỳ vọng tổ chức sẽ trở thành cầu nối vững chắc, giúp doanh nghiệp "mượn lực" từ mạng lưới các nhà chuyên môn.
Trong thời gian tới, Hội đồng Chuyên gia dự kiến triển khai các bản tin vĩ mô định kỳ, tổ chức hội thảo chuyên đề về lãi suất, nguồn vốn. Đặc biệt, FREA-HCM sẽ khởi động "chương trình tư vấn cuối tuần" - nơi các doanh nghiệp có thể trực tiếp mang những "bài toán sống còn" của mình đến để cùng các chuyên gia mổ xẻ và tìm kiếm giải pháp thực chiến nhất.