Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng - Thủy văn Quốc gia, điều kiện rét đậm, rét hại kéo dài đã tạo nhiệt độ thấp, thuận lợi cho băng giá hình thành ở các vùng núi trên 1.500 m, điển hình là tại đỉnh Phia Oắc (Cao Bằng) và các điểm núi cao như Mẫu Sơn (Lạng Sơn), Y Tý (Lào Cai).
Tại đỉnh Phia Oắc cao 1.931 m, băng giá đã xuất hiện từ khoảng 8 giờ sáng ngày 6/1, khi nhiệt độ đo được ở mức âm 0,5°C, khiến lớp băng phủ trắng trên cành cây, thảm cỏ và mọi bề mặt vùng núi đồi. Không khí gió lạnh mạnh khiến băng ngày càng dày và duy trì suốt buổi trưa.
Trước đó, tại Mẫu Sơn (Lạng Sơn) - một trong những điểm thường xuyên ghi nhận nhiệt độ thấp khi không khí lạnh tăng cường- nhiệt độ đo được đã xuống thấp đến 2,4°C, tạo điều kiện thuận lợi cho băng giá xuất hiện trên các độ cao nhất định của khu vực này.
Cùng với đó, các nguồn dự báo và ghi nhận thời tiết chỉ ra rằng những ngày sau đó, các điểm núi cao vùng Bắc Bộ như Y Tý (Lào Cai), Fansipan và những địa hình cao khác tiếp tục có nguy cơ xuất hiện băng giá và sương muối trong thời tiết lạnh kéo dài.
Hiện tượng băng giá đã và đang thu hút số lượng lớn du khách, nhiếp ảnh gia và người yêu thiên nhiên đổ về các khu vực này để săn ảnh, trải nghiệm.
Theo các chuyên gia và cơ quan chức năng, đằng sau vẻ đẹp của băng giá là hàng loạt rủi ro về sức khỏe và an toàn, nhất là với những người chưa có kinh nghiệm di chuyển trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Nguy cơ đầu tiên là hạ thân nhiệt khi nhiệt độ xuống quá thấp. Việc đứng lâu ngoài trời lạnh, mặc không đủ ấm hoặc bị ướt mưa, sương có thể khiến cơ thể run rẩy liên tục, tay chân tê cứng, nói chậm, giảm tập trung. Nếu không được xử trí kịp thời, hạ thân nhiệt có thể dẫn đến rối loạn ý thức, suy hô hấp và đe dọa tính mạng, đặc biệt với người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có bệnh nền tim mạch, hô hấp.
Bên cạnh đó, tai nạn giao thông trong mùa băng giá là rủi ro thường bị xem nhẹ. Băng bám trên mặt đường, sương mù dày và tầm nhìn hạn chế khiến việc di chuyển trên các tuyến đèo núi trở nên nguy hiểm hơn. Xe máy dễ trượt bánh, ô tô có nguy cơ mất lái, nhất là tại các đoạn cua gấp hoặc dốc cao. Thực tế đã ghi nhận nhiều vụ tai nạn xảy ra do chủ quan, di chuyển nhanh hoặc không lường trước tình trạng băng trơn.
Một nguy cơ khác đến từ việc sử dụng thiết bị sưởi ấm không an toàn tại các cơ sở lưu trú, homestay. Trong thời tiết giá lạnh, một số du khách dùng bếp than, lò sưởi than củi hoặc đốt củi trong phòng kín để giữ ấm, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc khí CO, có thể gây đau đầu, buồn nôn, chóng mặt và thậm chí tử vong nếu không được phát hiện kịp thời.
Để hạn chế rủi ro, du khách được khuyến cáo cần theo dõi sát dự báo thời tiết, đặc biệt là các cảnh báo rét đậm, rét hại và băng giá. Trang phục nên đủ ấm, nhiều lớp, có khả năng chống gió, chống nước; ưu tiên mũ, găng tay, khăn, tất giữ nhiệt và giày dép có độ bám tốt.
Việc uống rượu để “chống rét” không được khuyến khích, bởi rượu có thể gây giãn mạch, làm cơ thể mất nhiệt nhanh hơn và che lấp các dấu hiệu nguy hiểm của hạ thân nhiệt. Khi di chuyển, du khách nên lái xe chậm, giữ khoảng cách an toàn, tránh đi đêm hoặc sáng sớm khi băng giá chưa tan. Những người không quen đường đèo núi hoặc gặp thời tiết xấu cần cân nhắc hạn chế di chuyển hoặc lựa chọn dịch vụ có kinh nghiệm địa phương.
