Tuổi tác thường đi kèm với những thay đổi về thể chất và nhận thức, khiến nhiều hoạt động vốn quen thuộc trở nên khó khăn hơn. Lái xe - một kỹ năng tưởng chừng đơn giản cũng không ngoại lệ.
Không phải ai bước vào tuổi xế chiều cũng cần từ bỏ vô lăng, nhưng thực tế cho thấy nguy cơ tai nạn ở nhóm tài xế lớn tuổi đang là vấn đề đáng quan tâm.
Theo các chuyên gia, không có một mốc tuổi cố định buộc mọi người phải ngừng lái xe. Thay vào đó, việc này nên dựa trên tình trạng sức khỏe và khả năng phản xạ của từng cá nhân.
Kaiser Permanente khuyến cáo người cao tuổi nên trao đổi với bác sĩ về những vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến việc điều khiển xe, đồng thời theo dõi các dấu hiệu cảnh báo như suy giảm thị lực, phản ứng chậm hoặc khó tập trung.
Thống kê cho thấy, phần lớn người cao tuổi thường tiếp tục lái xe thêm 7-10 năm so với khả năng thực tế của họ. Đáng chú ý, nhóm tài xế từ 70 tuổi trở lên có nguy cơ gây tai nạn cao hơn bất kỳ nhóm nào, ngoại trừ nhóm dưới 25 tuổi. Vì vậy, tuổi 70 được xem là thời điểm thích hợp để bắt đầu cân nhắc việc hạn chế hoặc ngừng lái xe.
Harvard Health cũng đưa ra những chỉ báo quan trọng để đánh giá khả năng lái xe an toàn, chẳng hạn như thường xuyên bị xe khác bấm còi, người thân từ chối đi cùng hoặc xuất hiện những vết trầy xước không rõ nguyên nhân trên xe.
Ngoài ra, số liệu từ Viện Bảo hiểm An toàn Đường bộ (IIHS) cho thấy tỷ lệ tai nạn ở nhóm trên 80 tuổi thuộc hàng cao nhất, đây là một ngưỡng cảnh báo rõ rệt.
Quy định về tài xế lớn tuổi tại Mỹ
Khảo sát của Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ cho thấy hơn 40% người từ 65 đến 74 tuổi tin rằng họ sẽ tiếp tục lái xe thêm ít nhất 20 năm nữa. Tuy nhiên, thực tế nhiều bang đã áp dụng quy định riêng cho nhóm tài xế cao tuổi.
Một số bang không đặt ra độ tuổi cụ thể, trong khi những nơi khác yêu cầu kiểm tra thị lực hoặc khám sức khỏe định kỳ.
Chẳng hạn, Florida yêu cầu kiểm tra thị lực khi tài xế bước sang tuổi 80, còn Louisiana đòi hỏi người từ 60 tuổi trở lên phải có giấy chứng nhận sức khỏe khi xin cấp bằng lái mới.
Vì sao vấn đề này ngày càng nóng?
Dự báo đến năm 2030, toàn bộ thế hệ Baby Boomer tại Mỹ sẽ bước qua tuổi 65, tương đương khoảng 73 triệu người.
Theo Cục An toàn Giao thông Quốc gia (NHTSA), hơn 20% số người có giấy phép lái xe sẽ thuộc nhóm trên 65 tuổi. Điều này đồng nghĩa với việc số lượng tài xế lớn tuổi tham gia giao thông sẽ tăng mạnh.
Nguyên nhân khiến nhiều người cao tuổi vẫn bám vô lăng là nhu cầu duy trì sự độc lập trong di chuyển, cộng với hạn chế về phương tiện công cộng.
Một nghiên cứu cho thấy gần 79% người cao tuổi sống ở khu vực phụ thuộc vào ô tô, trong đó 58% sống một mình và thiếu dịch vụ vận tải công cộng. Điều này khiến việc từ bỏ xe cá nhân trở nên khó khăn hơn, đặc biệt khi không có sự hỗ trợ từ gia đình hoặc bạn bè.
Thực tế, một số quy định về kiểm tra sức khỏe và thị lực cho tài xế lớn tuổi đã được áp dụng nhằm đảm bảo an toàn giao thông. Tuy nhiên, giải pháp không thể chỉ dựa vào luật.
Việc phát triển hệ thống giao thông công cộng và hỗ trợ di chuyển cho người cao tuổi là yếu tố then chốt, giúp họ duy trì cuộc sống chủ động mà vẫn đảm bảo an toàn cho cộng đồng.
