Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đường bộ thể hiện nhiều điểm mới đáng chú ý so với Nghị định số 100/2019/NĐ-CP, đặc biệt là sau khi Luật Đường bộ được Quốc hội thông qua.
Đánh giá của Cục Đường bộ Việt Nam, các điểm mới này tập trung vào việc cụ thể hóa hành vi vi phạm hành chính, tăng mức xử phạt, bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả và điều chỉnh thẩm quyền xử phạt, thủ tục xử phạt.
Đặc biệt tăng nặng mức phạt đối với các hành vi sử dụng xe không đúng loại hình kinh doanh, sử dụng lái xe/nhân viên không có hợp đồng, không bố trí người điều hành, bến xe không xác nhận lệnh vận chuyển, gom khách/bán vé/thu tiền ngoài hợp đồng.
Không thực hiện báo cáo, không xây dựng/thực hiện nhiệm vụ đảm bảo an toàn giao thông, không kê khai/niêm yết giá dịch vụ, không công bố tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ vận tải.
Không mua bảo hiểm cho hành khách, sử dụng xe giường nằm hai tầng trên đường cấp V, VI miền núi, sử dụng xe cứu hộ để kinh doanh vận tải hàng hóa trái quy định.
Dự thảo Nghị định đã phân định thẩm quyền xử phạt rõ ràng hơn, phù hợp với việc tổ chức chính quyền hai cấp, phù hợp với quy định về tổ chức hoạt động của Thanh tra như: phân định cụ thể thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND các cấp, Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động, Trưởng Công an cấp xã, Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, Giám đốc Sở Xây dựng... đối với từng hành vi vi phạm.
Mức phạt tiền tối đa trong thẩm quyền của các chức danh đã được điều chỉnh tăng lên đáng kể, phù hợp với mức phạt tiền mới của các hành vi vi phạm. Ví dụ, Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 60.000.000 đồng (Điều 18), Chiến sĩ Công an nhân dân đến 7.500.000 đồng (Điều 19).
Cụ thể hóa quy trình xử lý vi phạm phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ bao gồm việc gửi thông báo, nghĩa vụ hợp tác của chủ phương tiện.
Gửi thông báo cho cơ quan đăng kiểm, cơ quan đăng ký xe, cơ quan cấp giấy phép lái xe khi quá thời hạn giải quyết vụ việc hoặc chấp hành quyết định xử phạt. Gửi quyết định xử phạt, quyết định tạm giữ tang vật, giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thể thực hiện thông qua tài khoản đã đăng ký trên Cổng dịch vụ công Quốc gia.
Làm rõ các loại giấy phép trong lĩnh vực đường bộ có thể bị tước quyền sử dụng; làm rõ các trường hợp có thể tạm giữ phương tiện, giấy tờ liên quan.
Về phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng, mở rộng đối tượng áp dụng theo hướng ngoài cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm; Dự thảo đã cụ thể hóa các loại hình tổ chức áp dụng bao gồm cơ quan nhà nước (nếu hành vi không thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao), đơn vị sự nghiệp công lập.
Tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức kinh tế (doanh nghiệp tư nhân, công ty, hợp tác xã), các tổ chức khác được thành lập theo quy định của pháp luật, và cơ quan, tổ chức nước ngoài được phép hoạt động tại Việt Nam; hộ kinh doanh, hộ gia đình bị xử phạt như cá nhân.
Các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu; buộc phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng không có giấy phép hoặc không đúng giấy phép; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.
Buộc phá dỡ vật che khuất biển báo hiệu, đèn tín hiệu hoặc di dời cây trồng không đúng quy định; buộc thu dọn rác, chất phế thải, phương tiện, vật tư, vật liệu, hàng hóa, máy móc, thiết bị, biển hiệu, biển quảng cáo, đinh, vật sắc nhọn, dây, các loại vật dụng, vật cản khác;...
