Khẳng định đây là yêu cầu mang tính chuyên môn, Bộ trưởng nhấn mạnh việc đào tạo nhằm bảo đảm quyền lợi, tăng cường kiến thức và đạo đức nghề nghiệp cho người làm báo, tuyệt đối không phải hình thức “giấy phép con” như một số ý kiến lo ngại.
Không mở rộng điều chỉnh đối với cá nhân đưa tin trên mạng
Làm rõ thêm về phạm vi điều chỉnh của luật, Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng cho biết dự thảo không mở rộng quản lý đối với các cá nhân đăng tải nội dung trên không gian mạng. Các hành vi vi phạm, phát tán thông tin xấu độc hay xâm phạm bản quyền báo chí vốn đã được điều chỉnh bởi Luật An ninh mạng và các nghị định hiện hành.
“Luật Báo chí chỉ tập trung vào việc quy định tổ chức, hoạt động của cơ quan báo chí và trách nhiệm của những chủ thể tham gia vào hoạt động báo chí”, Bộ trưởng cho hay.
Sẽ tổng kết quy hoạch, định hướng mới cho hệ thống cơ quan báo chí
Liên quan đến đề xuất hỗ trợ sự phát triển của báo chí địa phương, người đứng đầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết Quyết định 362 của Thủ tướng hiện xác định 6 cơ quan truyền thông chủ lực đa phương tiện. Tuy nhiên, Ban Bí thư đã chỉ đạo cần tạo điều kiện để các cơ quan báo chí ở mọi cấp tiếp tục phát triển bền vững, không để phát sinh cơ chế “xin – cho” trong tổ chức báo chí. Bộ sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan để sớm tổng kết quy hoạch, xây dựng chiến lược phát triển báo chí mới trình Chính phủ.
Đề cập đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động báo chí, Bộ trưởng khẳng định AI có thể hỗ trợ tác nghiệp nhưng không thể thay thế trách nhiệm của nhà báo và cơ quan báo chí đối với sản phẩm thông tin. “Dù là con người hay AI hỗ trợ tạo ra, khi đăng tải, cơ quan báo chí và tác giả vẫn phải chịu trách nhiệm về nội dung”, ông nhấn mạnh.
Vì sao cần lớp bồi dưỡng trước khi cấp thẻ nhà báo?
Theo thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cả nước hiện có khoảng 21.000 nhà báo được cấp thẻ, nhưng chỉ hơn 31% tốt nghiệp chuyên ngành báo chí. Số còn lại đến từ nhiều lĩnh vực khác và chỉ được đào tạo nghiệp vụ trong quá trình làm nghề.
Vì vậy, Bộ đề xuất duy trì lớp bồi dưỡng nghiệp vụ khi cấp thẻ lần đầu nhằm đạt hai mục tiêu: Bảo vệ uy tín nghề báo, trang bị kiến thức nền tảng, tránh để phóng viên mới vào nghề vi phạm các chuẩn mực; Bổ sung hành trang tác nghiệp, giúp phóng viên đủ bản lĩnh làm việc trong môi trường thông tin ngày càng phức tạp.
Bộ trưởng ví von: “Như cử nhân luật muốn hành nghề luật sư hay công chứng đều phải qua đào tạo nghiệp vụ. Báo chí cũng cần tiêu chuẩn như vậy”.
Hằng năm, Việt Nam cấp mới khoảng 200–300 thẻ nhà báo, và những người lần đầu nhận thẻ sẽ được tham gia lớp bồi dưỡng này. “Đây là quyền lợi của phóng viên chứ không phải tạo thêm thủ tục”, Bộ trưởng nói.
Hoàn thiện dự luật, siết chặt kinh tế báo chí
Về kinh tế báo chí, Bộ trưởng cho biết nghị định hướng dẫn sắp ban hành sẽ làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan báo chí, đồng thời ngăn chặn tình trạng tư nhân lợi dụng sản phẩm báo chí để trục lợi.
Ông khẳng định Bộ sẽ tiếp thu tối đa ý kiến đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự án Luật Báo chí (sửa đổi), trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trong thời gian tới.
