Thành tích ấn tượng này không chỉ đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình âm nhạc của cô gái trẻ sinh năm 2005, mà còn là câu chuyện đầy cảm hứng về nghị lực, đam mê và lòng biết ơn từ những sân khấu chùa làng đến giấc mơ chinh phục nghệ thuật chuyên nghiệp.
Hành trình từ làng quê đến sân khấu quốc tế
Trần Thị Vân Anh sinh ra và lớn lên tại xã Nghi Xuân, Hà Tĩnh - vùng đất ven biển giàu truyền thống văn hóa, gần quê hương đại thi hào Nguyễn Du. Từ nhỏ, cô đã được nuôi dưỡng trong không gian âm nhạc dân gian mộc mạc, nơi tiếng hát như một phần tự nhiên của đời sống.
Âm nhạc đến với Vân Anh không phải qua những lớp học bài bản từ sớm, mà bắt đầu từ những buổi hát ở chùa làng, những chương trình từ thiện vào dịp lễ Vu Lan, Phật đản. Ngay từ khi còn học lớp 3, cô đã đứng trên sân khấu trước đông người, dần hình thành niềm yêu thích biểu diễn và sự tự tin hiếm có.
Tuy nhiên, từ nền tảng dân ca bước sang môi trường âm nhạc hàn lâm, đặc biệt là opera, một thể loại đòi hỏi kỹ thuật thanh nhạc cao và bản lĩnh sân khấu là thử thách không nhỏ. Vân Anh thừa nhận từng có thời điểm thiếu tự tin khi rời khỏi “vùng an toàn” của mình.
Bước ngoặt đến khi cô gặp NSƯT Lan Anh - người thầy đã nhìn thấy tiềm năng và đồng hành cùng cô trên con đường chuyên nghiệp. Chính NSƯT Lan Anh là người lựa chọn "Song to the Moon" cho Vân Anh dự thi, bởi sự phù hợp với chất giọng và khả năng biểu đạt cảm xúc. “Đây là một tác phẩm rất đẹp, nổi tiếng thế giới. Nội dung nói về một nàng tiên cá gửi gắm tình yêu đến người mình yêu nhưng không thể đến với nhau. Em thực sự xúc động mỗi khi hát, vì giai điệu cứ vang lên trong đầu kể cả sau khi biểu diễn xong”, Vân Anh chia sẻ.
Để có được phần trình diễn chỉ kéo dài vài phút trên sân khấu quốc tế, Vân Anh và cô giáo đã trải qua hơn hai tháng tập luyện liên tục. Từng chi tiết nhỏ trong cách lấy hơi, xử lý âm thanh, phát âm tiếng nước ngoài hay biểu cảm sân khấu đều được chỉnh sửa kỹ lưỡng.
Ngay cả trong quá trình học thường ngày, việc rèn luyện cũng được duy trì gần như hằng tuần. Với Vân Anh, mỗi tiết mục là kết quả của một quá trình lao động nghiêm túc, bền bỉ và đầy kỷ luật. Sự đồng hành của người thầy đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ hướng dẫn chuyên môn, NSƯT Lan Anh còn giúp học trò xây dựng tâm lý vững vàng trước khi bước ra sân chơi quốc tế. “Cô luôn kiên trì sửa từng lỗi nhỏ, giúp em cảm thấy yên tâm hơn khi biểu diễn”, Vân Anh nói.
Khoảnh khắc được xướng tên nhận giải là điều cô không thể quên. “Em chỉ mong có giải đồng để về khoe với gia đình và cô giáo. Nhưng khi nghe tên mình được xướng lên, em thực sự không nói nên lời”. Niềm vui ấy được cô chia sẻ ngay với mẹ và người thầy. Điều khiến Vân Anh xúc động nhất không chỉ là giải thưởng, mà là niềm hạnh phúc của cô giáo, người đã đồng hành với cô từ những ngày đầu chập chững.
Tuổi thơ thiếu thốn và thủ khoa đầu vào đầy "ly kỳ"
Đằng sau ánh đèn hào quang sân khấu là một tuổi thơ đầy thiếu thốn, vất vả của cô gái trẻ. Vân Anh kể, bố mất khi cô mới 4 tuổi, mẹ một mình nuôi ba anh em khôn lớn mà không đi thêm bước nữa. Để mưu sinh, mẹ cô làm đủ nghề: từ làm nước mắm, trông trẻ, bán đậu hũ, bán thịt đến đan lưới. Gia đình từng thuộc diện hộ nghèo trong nhiều năm, mãi đến khi Vân Anh học lớp 7 mới chuyển sang cận nghèo.
Trong hoàn cảnh khó khăn ấy, điều đáng quý là mẹ cô chưa bao giờ từ bỏ việc học của con. Có những năm, bà đưa đón con quãng đường 30 km mỗi ngày chỉ để Vân Anh được đến lớp. Không chỉ mẹ, hai người anh của cô cũng sớm gác lại con đường học tập để đi lao động ở nước ngoài, góp phần giảm bớt gánh nặng gia đình. Những hy sinh ấy trở thành động lực để Vân Anh nỗ lực hơn trên con đường mình đã chọn.
Trước khi trở thành sinh viên của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Vân Anh từng có một năm học tại Trường Văn hóa Nghệ thuật TP Vinh. Trong kỳ thi tuyển vào học viện, cô không may bị loại khi thi trực tuyến giữa thời điểm dịch bệnh. Tưởng như cánh cửa đã khép lại, nhưng cơ hội bất ngờ đến khi một người quen gửi video phần biểu diễn của cô cho NSƯT Lan Anh.
Nhận ra tố chất của học trò tương lai, nữ nghệ sĩ đã chủ động liên hệ và hỗ trợ Vân Anh làm đơn phúc khảo. Nhớ lại khoảnh khắc ấy, cô gái trẻ vẫn không giấu được xúc động khi nhắc đến những giọt nước mắt rơi trên lá đơn.
Kết quả phúc khảo mang tính bước ngoặt: Vân Anh đạt 9,7 điểm và trở thành thủ khoa đầu vào. Đó không chỉ là thành quả cá nhân, mà còn là “cánh cửa thứ hai” giúp cô bước vào con đường nghệ thuật chuyên nghiệp.
Người thầy và 'hạt mầm' cần được nâng đỡ
Theo NSƯT Lan Anh, điều quan trọng nhất trong đào tạo không phải là thành tích, mà là xây dựng nền tảng vững chắc và tinh thần nghiêm túc với nghề.
Bà cho biết, khi mới bắt đầu học, Vân Anh từng bật khóc trong lớp vì chưa đáp ứng được yêu cầu chuyên môn. Nhưng thay vì tạo áp lực, bà chọn cách kiên nhẫn đồng hành, giúp học trò tiến bộ từng bước. “Vân Anh không chỉ có năng khiếu mà còn có khả năng tiếp thu nhanh và thái độ học tập nghiêm túc”, NSƯT Lan Anh nhận xét.
Chính sự kết hợp giữa tố chất và tinh thần học hỏi đã giúp Vân Anh từng bước khẳng định mình, không chỉ ở dòng nhạc dân gian mà còn trong môi trường thính phòng chuyên nghiệp. Hiện theo đuổi dòng nhạc dân gian nhưng được đào tạo bài bản về thính phòng, Vân Anh đang dần định hình phong cách riêng.
Theo cô, kỹ thuật thính phòng giúp kiểm soát hơi thở, âm thanh và mở rộng quãng giọng, trong khi chất dân gian mang lại sự tự nhiên, giàu cảm xúc như một phần “ngấm vào máu”. Sự kết hợp này không chỉ giúp cô linh hoạt trong biểu diễn, mà còn tạo nên màu sắc riêng, yếu tố quan trọng để phát triển bền vững trong nghệ thuật.
Ra Hà Nội học tập cũng là một hành trình đầy thử thách. Những ngày đầu, Vân Anh phải tự nuôi sống bản thân bằng chính giọng hát của mình. Ngoài giờ học, cô livestream ca hát để kiếm thêm thu nhập. Từ những buổi phát trực tiếp, cô dần có thêm khán giả, nhận được lời mời biểu diễn và từng bước mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Sau khi giành danh hiệu tại các cuộc thi trong nước và quốc tế, Vân Anh được mời tham gia nhiều chương trình truyền hình, biểu diễn tại các sân khấu lớn nhỏ. Tuy nhiên, điều cô nghĩ đến nhiều nhất không phải là sự nổi tiếng, mà là gia đình. “Ít nhất vào những dịp lễ, em có thể mua cho mẹ một món quà nhỏ. Đó là điều khiến em trân trọng hành trình của mình”, cô chia sẻ.
Ở tuổi 21, Vân Anh đã có những dấu mốc đáng nhớ, nhưng cô vẫn giữ được sự mộc mạc và tỉnh táo. Với cô, những thành công hiện tại chỉ là bước khởi đầu. Điều khiến câu chuyện của Vân Anh chạm đến người nghe không chỉ nằm ở giải thưởng hay thành tích, mà ở cách cô bước đi trên hành trình của mình bằng sự biết ơn đối với gia đình, thầy cô và những cơ hội đã đến với chính mình.
Trần Thị Vân Anh (sinh năm 2005) tại xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, trở thành Quán quân Tiếng hát Hà Nội 2023. Cô hiện đang là sinh viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam và là học trò do ca sĩ - giảng viên, NSƯT Lan Anh trực tiếp giảng dạy.