2 mẫu robot khử khuẩn với nhiều ưu điểm
Như vừa qua, nhóm nghiên cứu Robotics của trường ĐH Tôn Đức Thắng (TPHCM) đã cho ra đời 2 mẫu robot khử khuẩn để phục vụ công tác phòng chống dịch Covid-19. Chúng được biết đến với tên gọi Robot khử khuẩn CD 1.0 và DR 1.0.
Trong đó, Robot khử khuẩn CD 1.0 được điều khiển từ xa với khoảng cách tối đa 2.000 m.
Nhờ sở hữu một cánh tay được thiết kế như vòi phun, mẫu robot này được dùng để phun xịt thuốc khử khuẩn cho khu vực cách ly và phòng điều trị bệnh. Robot này có thể làm việc liên tục trong khoảng 6 giờ. Bên cạnh việc phun thuốc khử khuẩn, trong tương tai, CD 1.0 còn có thể ứng dụng vào việc phòng cháy chữa cháy và công tác cứu hộ, cứu nạn trong các tình huống khẩn cấp.
Robot khử khuẩn CD 1.0 có thể điều khiển được từ khoảng cách tối đa 2.000m để phun xịt thuốc khử khuẩn (ảnh TL)
Còn Robot khử khuẩn DR 1.0 là một dạng robot tự hành với khả năng ghi nhớ không gian làm việc, lặp lại hành trình và tự động di chuyển theo quỹ đạo. Ngoài khả năng mang vác, DR 1.0 có thể tiêu diệt vi khuẩn bằng cách chiếu tia cực tím nhằm phá hủy cấu trúc DNA của vi khuẩn. Ưu điểm của phương pháp này là không sử dụng đến các chất hóa học, do đó nó rất thân thiện với con người.
Robot biết tự khử khuẩn
Nhóm nghiên cứu “Vườn ươm sáng tạo” thuộc Trung tâm công nghệ thông tin của Bệnh viện quân dân y miền Đông (TP.HCM) cũng đã cho ra đời một mẫu robot khử khuẩn theo đơn đặt hàng của Sở Y tế TP.HCM.
Robot phun xịt thuốc khử khuẩn, lau sàn nhà sau khi phun xong và có khả năng tự khử khuẩn bản thân (Ảnh TL)
Robot này có 2 chức năng chính là phun xịt thuốc khử khuẩn và lau sàn nhà sau khi phun xong. Ngoài ra, robot còn biết tự khử khuẩn mình trước khi ra khỏi phòng cách ly. Được thiết kế để điều khiển từ xa, nhân viên y tế có thể ngồi ở khu hành chánh để điều khiển robot này thông qua kết nối 4G hoặc mạng Internet. Nhờ vậy, sự xuất hiện của mẫu robot trên giúp nhân viên y tế giảm tối đa việc tiếp xúc với nguồn bệnh. Sở Y tế TP.HCM cho biết, trong thời gian tới, đơn vị này sẽ trang bị robot khử khuẩn cho tất cả bệnh viện chuyên tiếp nhận điều trị người nhiễm Covid-19.
Robot vận chuyển trong các khu vực cách ly
Cùng với các robot khử khuẩn được các nhóm nghiên cứu trên cả nước nghiên cứu, phát triển, mới đây, nhóm nghiên cứu thuộc Học viện Kỹ thuật Quân sự (Bộ Quốc Phòng) đã nghiên cứu và chế tạo thành công hệ thống robot vận chuyển trong các khu vực cách ly, với các tính năng hiện đại, giúp hỗ trợ, thay thế nhân viên y tế các công việc như phục vụ, chăm sóc bệnh nhân.
Đây là kết quả của đề tài nghiên cứu "Chế tạo robot vận chuyển trong các khu vực cách ly có nguy cơ lây nhiễm cao (Vibot-1a)" được Bộ Khoa học và công nghệ đã phê duyệt, giao Học viện Kỹ thuật Quân sự chủ trì. Điều đáng nói là chỉ sau 2 tuần nghiên cứu, những robot đầu tiên đã được đưa vào thử nghiệm, giúp thay thế và hỗ trợ nhân viên y tế các công việc phục vụ, chăm sóc bệnh nhân và người nghi nhiễm trong các khu vực cách ly.
Hiệu quả bước đầu khi đưa robot Vibot-1a vào thử nghiệm thực tế
Có mặt tại Bệnh viện Bắc Thăng Long (Hà Nội)- nơi được quy hoạch để cách ly, điều trị các bệnh nhân Covid-19 khi dịch bùng phát, robot Vibot-1a đang được lắp đặt và thử nghiệm làm các công việc vận chuyển thức ăn, thuốc men, nhu yếu phẩm…
Robot tự di chuyển từ bên ngoài vào các buồng bệnh; vận chuyển rác thải sinh hoạt, rác thải y tế, đồ giặt…rồi lại từ buồng bệnh ra khu tập kết và hỗ trợ giao tiếp từ xa giữa nhân viên y tế và bệnh nhân. Robot có khả năng phát hiện và tránh va chạm vật cản nhờ cảm biến gắn ở phía trước và sau.
Vibot-1a không chỉ được thiết kế đa chức năng, linh hoạt đáp ứng nhu cầu chuyên biệt của từng khu vực cách ly, mà còn có thể vận chuyển nhiều loại hàng hóa khác nhau với tải trọng lên đến 100kg. Quá trình vận chuyển, robot có thể phát nhạc, phát bản tin giải trí. Sự dụng cảm biến thông minh, Vibot còn có thể giao tiếp với các câu thoại "xin tránh đường", "xin cảm ơn", "tạm biệt".
Đặc biệt nữa, các bác sỹ còn có thể tương tác với bệnh nhân thông qua hệ thống đường truyền được thiết lập riêng, có camera gắn trực tiếp trên robot, có chất lượng hình ảnh, âm thanh cao. Nhờ đó hạn chế tiếp xúc trực tiếp, hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo.
Robot Vibot-1a của Học viện Kỹ thuật Quân sự đang được thử nghiệm (Ảnh TL)
Bác sĩ Đỗ Quang Thuần- Giám đốc Bệnh viện Bắc Thăng Long cho biết, thực hiện các nhiệm vụ y tế trong khu vực cách ly, ngoài các phương tiện phòng hộ đảm bảo thì ứng dụng robot có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Theo đó, qua thử nghiệm, đơn vị nhận thấy robot đáp ứng được các nhu cầu của đơn vị như vận chuyển nhu yếu phẩm, rác thải, rồi có những giao tiếp nhỏ giữa nhân viên y tế với người bệnh…Qua đó giúp giảm tối đa thời gian tiếp xúc, giúp tránh phơi nhiễm. Theo tính toán, mỗi robot Vibot-1a có thể thay thế từ 3-5 nhân viên y tế.
GS.TS Nguyễn Văn Kính – Chủ tịch Hội truyền nhiễm Việt Nam nhận định, sản phẩm đã đáp ứng được bước đầu nhu cầu hỗ trợ điều trị COVID-19, giúp giảm tải công việc cho đội ngũ y bác sỹ, giảm tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm bệnh, người nghi nhiễm bệnh, qua đó giảm lây nhiễm chéo.
Nhóm nghiên cứu của Học viện Kỹ thuật Quân sự cho biết, phiên bản Vibot-1a sử dụng kỹ thuật dẫn đường bằng vạch từ và định vị bằng thẻ nhận dạng tuy đơn giản nhưng có độ tin cậy cao, cho phép robot tự di chuyển trong khu vực cách ly để thực hiện các nhiệm vụ. Vibot-1a có thể làm việc liên tục 12 giờ và tự động tìm về trạm để sạc khi cạn nguồn. Mọi hoạt động của Hệ thống robot được giám sát, điều khiển bởi Trung tâm điều hành, tạo điều kiện cho việc mở rộng phạm vi hoạt động của robot hoặc bổ sung số lượng robot vào hệ thống khi cần thiết.
GS.TS Đào Văn Hiệp- Chủ tịch Hội đồng khoa học đề tài nghiên cứu "Chế tạo robot vận chuyển trong các khu vực cách ly có nguy cơ lây nhiễm cao (Vibot-1a)” cho biết, giai đoạn đầu làm robot đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trước mắt, phục vụ cho khu vực cách ly. Giai đoạn 2 thì tiếp cận trình độ cao hơn, robot thông minh, việc di chuyển không phụ thuộc vào chỉ dẫn… hoạt động linh hoạt hơn, rồi không chỉ giới hạn 1 vài con mà sẽ là hệ thống các robot có thể tương tác với nhau, tương tác được với cả nhân viên y tế…
Khoa học và Công nghệ của Việt Nam đã giải quyết được những vấn đề đặt ra từ cuộc sống
Theo các chuyên gia, việc trong vòng chưa đầy 2 tuần, các nhà khoa học tại Học viện Kỹ thuật Quân sự (Bộ Quốc Phòng) đã nghiên cứu và chế tạo thành công robot vận chuyển trong các khu cách ly- Vibot-1a, mang ý nghĩa quan trọng trong lúc dịch bệnh đang diễn biến hết sức phức tạp trên toàn thế giới và tại Việt Nam. Điều này cũng khẳng định trình độ của các nhà khoa học Việt Nam, cũng như sự vào cuộc kịp thời của cả hệ thống chính trị nói chung, của Bộ Khoa học và công nghệ và các đơn vị nghiên cứu nói riêng trước những vấn đề đặt ra từ cuộc sống.
Hội đồng khoa học nghiệm thu đề tài của Bộ Khoa học và công nghệ đã kiến nghị Bộ Y tế xem xét cho phép sử dụng mẫu robot Vibot-1a tại các cơ sở cách ly. Đơn vị nghiên cứu cũng cho biết, đã lên phương án chuẩn bị sẵn sàng đầy đủ các điều kiện cho việc sản xuất robot với số lượng lớn, đáp ứng kịp thời các bệnh viện, khu vực cách ly khi có yêu cầu.
Theo đánh giá của Bộ Khoa học và công nghệ, những thành công trong việc nhanh chóng chế tạo robot phục vụ hỗ trợ trong các khu cách ly, hay những thành công trong việc chế tạo kit chẩn đoán COVID-19 trước đó…là nhờ sự tham vấn chính xác của các nhà khoa học ở nhiều lĩnh vực, sự đặt hàng kịp thời của nhà nước đối với các đơn vị nghiên cứu, sản xuất và sự phối hợp chặt chẽ, khẩn trương giữa các đơn vị triển khai để có được nguồn lực tổng hợp cho nhiệm vụ cấp bách chống dịch.
Bên cạnh đó, nhiều hướng nghiên cứu khác cũng đang được các nhà khoa học trong nước tiến hành nghiên cứu như: nghiên cứu vắc xin phòng Covid-19, nghiên cứu các hoạt chất sinh học trong việc điều trị bệnh…Có thể nói, các nhu cầu cấp bách trong phòng, chống dịch Covid-19 ở nước ta đã được đề ra khá bài bản, khoa học, trên cơ sở cân nhắc các điều kiện và tính khả thi. Đây cũng là một bước chuẩn bị trước để đề phòng các kịch bản xấu hơn, khi Việt Nam luôn có sớm các giải pháp hỗ trợ phòng và điều trị bệnh.
Gia Hân
