Các trường đại học đua nhau mở ngành, đóng ngành: Giáo dục chạy theo thị hiếu nhất thời sẽ thất bại!

Dừng đào tạo, tuyển sinh vì không có sinh viên

Hiện nay, để thu hút tuyển sinh, nhiều trường đại học đua nhau mở ngành mới tạo nên sự cạnh tranh khốc liệt trong tuyển sinh đầu vào giữa các trường đại học. Việc mở ngành nhiều, ưu điểm sẽ tạo nhiều cơ hội lựa chọn cho sinh viên lựa chọn ngành nghề để theo học. Tuy nhiên, bên cạnh mặt tích cực, việc mở ngành quá nhiều đặc biệt chạy theo thị hiếu dẫn đến tình trạng thừa thãi, không tuyển sinh được nên ngành vừa mở thì phải đóng cửa do không tuyển sinh hoặc tuyển sinh quá ít.

Câu chuyện xảy ra tại Trường Đại học Hoa Sen, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng và Trường Đại học Thủ Dầu Một… là một trong những minh chứng cho tình trạng mở ngành tràn lan, thiếu kiểm soát. Theo đó, Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ ra nhiều thiếu sót, sai phạm trong việc mở ngành, đào tạo tại các trường đại học này. Trong đó, nhiều ngành khi mở, các trường đã không khảo sát nhu cầu xã hội đầy đủ dẫn đến khó tuyển sinh, số lượng nhập học rất thấp, thậm chí không tuyển được sinh viên.

Tại Trường Đại học Hoa Sen, nhà trường đã không tuyển sinh được sinh viên các ngành Quản lý tài nguyên môi trường, Mạng máy tính và truyền thông dữ liệu, Công nghệ thực phẩm, Quản trị văn phòng, Hoa Kỳ học, Bảo hiểm trong năm 2021 và năm 2022. Ngành Nhật Bản học cũng chung số phận, khi trong năm 2022 – 2023 không tuyển sinh được đành phải dừng. Trường cũng dừng tuyển sinh các ngành Luật quốc tế, Bất động sản và Hệ thống thông tin quản lý.

cac truong dai hoc dua nhau mo nganh dong nganh giao duc chay theo thi hieu nhat thoi se that bai hinh 1

Giáo dục đại học cần xác định mục tiêu là đào tạo nguồn nhân lực cao cho xã hội, tránh chạy theo thị hiếu một cách thiếu kiểm soát.

Khi chiếu vào các ngành không tuyển được sinh viên buộc phải dừng tuyển sinh của Trường Đại học Hoa Sen nhiều người bình luận đây là kết quả của việc mở ngành chạy theo thị hiếu, theo phong trào mà ít quan tâm đến nhu cầu thực. Anh Trần Quốc Toản ở Đống Đa, Hà Nội bình luận, việc Trường Đại học Hoa Sen dừng tuyển sinh ngành Nhật Bản học không hề gây bất ngờ với anh. Bởi, ngành học Nhật Bản học đã trở thành truyền thống, thương hiệu của nhiều trường đại học lớn. Đầu vào tỷ lệ chọi của ngành Nhật Bản Học rất cao, dẫn đến tuyển sinh điểm luôn xấp xỉ gần 30 điểm như tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội).

“Việc Trường Đại học Hoa Sen mở ngành trong thời điểm nhu cầu xã hội đã bão hòa, ngành học không còn tính mới và không thể cạnh tranh được với những trường đã có truyền thống, có uy tín trong đào tạo ở mảng này nên việc dừng tuyển sinh là điều có thể hiểu được” – anh Trần Quốc Toản chia sẻ. Ngoài ra, anh Trần Quốc Toản cho rằng, các ngành như Bất động sản hay Hoa Kỳ học là những tên ngành nghề thì rất kêu, rất thị hiếu nhưng bản chất của những chuyên ngành này còn quá mới, chưa tạo nên được sự yên tâm của thí sinh khi đăng ký theo học.

Cũng chung số phận phải dừng tuyển sinh nhiều ngành đào tạo, Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng đã ngừng tuyển sinh 7 ngành đào tạo trình độ đại học gồm: Giáo dục thể chất, Thiết kế thời trang, Quản lý công nghiệp, Kỹ thuật xây dựng, Trung Quốc học, Hàn Quốc học, Nhật Bản học.

Tuy nhiên, bàn về kỷ lục đóng ngành phải kể đến Trường Đại học Thủ Dầu Một. Năm 2022, trường có 11 ngành phải dừng tuyển sinh (Lịch sử, Văn học, Văn hóa học, Toán kinh tế, Chính trị học, Địa lý học, Quốc tế học, Sinh học ứng dụng, Vật lý học, Đảm bảo chất lượng và An toàn thực phẩm, Quản lý đô thị). Năm 2023, trường đã ngừng tuyển sinh thêm 2 ngành (Quản lý văn hóa và Quản lý công). Trong số 13 ngành ngừng tuyển sinh, hiện có 4 ngành không có sinh viên theo học (Quản lý Văn hóa, Quản lý công, Toán kinh tế và Quản lý đô thị).

Cần giám sát chặt chẽ

Thực trạng mở ngành và dừng tuyển sinh nhanh chóng chỉ sau một vài năm tại Trường Đại học Hoa Sen, Trường Đại học Hồng Bàng, Trường Đại học Thủ Dầu Một… nhiều ý kiến cho rằng đây chỉ là phần nổi của tảng băng chìm trong mở ngành tràn lan rồi sau đó vài năm lại dừng tuyển sinh vì không có sinh viên theo học.

cac truong dai hoc dua nhau mo nganh dong nganh giao duc chay theo thi hieu nhat thoi se that bai hinh 2

Chị Nguyễn Thu Thủy ở quận Nam Từ Liêm bình luận, chị lo ngại về chất lượng đào tạo đại học. “Một năm có trường mở ra một lúc nhiều ngành mới thì lấy đâu ra chất lượng. Thậm chí, những ngành mở ra không liên quan gì đến lĩnh vực có truyền thống đào tạo trước đây” – chị Nguyễn Thu Thủy chia sẻ. Theo chị Nguyễn Thu Thủy, cơ quan quản lý cần siết chặt hơn trong quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo đại học. Tránh trường hợp mở ngành ra không tuyển sinh được nên phải dừng quá nhiều.

“Việc đào tạo đại học không phải là chuyện thử sai. Giáo dục không được phép thử sai chính vì vậy cần siết chặt khâu mở ngành, đào tạo. Tránh việc mở ngành theo trào lưu, theo thị hiếu thiếu đi cơ sở khoa học, thực tiễn. Tình trạng này nếu không quản lý tốt, dẫn đến tình trạng nhiễu loạn tuyển sinh, khiến thí sinh và phụ huynh như rơi vào ma trận khó biết chọn ngành, chọn nghề, chọn trường nào theo học để có tương lai” – chị Nguyễn Thu Thủy nêu.

Bàn về vấn đề này, phóng viên Báo Nhà báo & Công luận đã có trao đổi với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Xuân Nhĩ - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Các trường đại học, cao đẳng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo. Theo ông Trần Xuân Nhĩ, một trường đại học muốn mở ngành cũng cần điều kiện, không tự nhiên nhà trường được mở để tuyển sinh, đào tạo.

“Trường đại học muốn mở ngành phải chứng minh điều kiện cơ sở vật chất, giảng viên, chương trình và nhu cầu của xã hội cần ngành đó như nào. Khi mở ngành phải điều tra khảo sát kỹ lưỡng. Còn không làm khảo sát mà làm theo cảm tính, nghĩ bừa ra nhiều ngành để thu hút nhiều sinh viên. Những suy nghĩ như vậy mới dẫn tới làm không đúng và hệ lụy không có sinh viên theo học, đành phải dừng tuyển sinh” – ông Trần Xuân Nhĩ phân tích.

Cũng theo vị này, làm giáo dục cần thực chất, chính đáng. Giáo dục đại học trước hết vì đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng để phục vụ cho xã hội. Cái tâm của các nhà trường phải thế thì mới làm giáo dục đại học được. “Nếu chỉ chạy theo cơ chế thị trường, thương mại hóa giáo dục đại học cuối cùng sẽ gặp chuyện thất bại” – ông Trần Xuân Nhĩ nhấn mạnh.

Trong vấn đề quản lý, theo ông Trần Xuân Nhĩ, Nhà nước có đưa ra điều kiện mới được mở ngành. Mặc dù có điều kiện nhưng Bộ GD&ĐT cũng cần thể hiện sự hiểu biết của mình. Xem các ngành trường dự định mở đã có trường nào đào tạo chưa, nhu cầu xã hội thế nào, cơ quan quản lý phải có sự hiểu biết để định hướng cho các trường.

“Nhà trường và Bộ GD&ĐT cần có trách nhiệm trong việc mở ngành đào tạo. Nếu buông thả làm không đúng chắc chắn ảnh hưởng đến thanh danh. Nhà trường cứ mở ngành rồi đóng ngành liên tục, chắc chắn sẽ rất khó phát triển” – ông Trần Xuân Nhĩ bình luận.

Như vậy, qua ý kiến của chuyên gia cho thấy giáo dục đại học cần phát triển theo chiều sâu, vì cái tâm đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao để phục vụ xã hội. Còn nếu chỉ chăm chăm vào thị hiếu, mở ngành tràn lan để thu hút thí sinh thì chỉ là nhất thời, không thể phát triển bền vững, lâu dài.

Trinh Phúc

Xem thêm

Nhà thiết kế Vũ Việt Hà: 'Khi AI phát triển, tôi vẫn yêu cầu sinh viên cầm bút chì!'

Nhà thiết kế Vũ Việt Hà: 'Khi AI phát triển, tôi vẫn yêu cầu sinh viên cầm bút chì!'

(CLO) Giữa thời đại trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra hàng nghìn mẫu thiết kế chỉ trong vài phút, nhà thiết kế, giảng viên Vũ Việt Hà vẫn yêu cầu sinh viên phải phác thảo bằng bút chì, giấy và màu vẽ. Với anh, công nghệ có thể hỗ trợ sáng tạo nhưng không thể thay thế tư duy, cảm xúc và vốn văn hóa của người làm nghề.

Tài năng để phụng sự, năng lực để cống hiến: Sứ mệnh giáo dục trong kỷ nguyên mới

Tài năng để phụng sự, năng lực để cống hiến: Sứ mệnh giáo dục trong kỷ nguyên mới

(NB&CL) Giá trị của một nền giáo dục không chỉ được đo bằng những tấm huy chương, thứ hạng hay số lượng bằng cấp, mà còn ở chất lượng con người được đào tạo và những giá trị họ tạo ra cho xã hội. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, giáo dục Việt Nam cần hướng tới mục tiêu cao hơn: Nuôi dưỡng tài năng để phụng sự, rèn luyện năng lực để cống hiến, gắn thành công của mỗi cá nhân với sự phát triển của đất nước.

Nhà giáo, nhà báo chung con đường, chung khát vọng

Nhà giáo, nhà báo chung con đường, chung khát vọng

(CLO) Tôi cứ băn khoăn khi đặt đầu đề (tít bài) cho bài viết này là Nhà giáo và Nhà báo bởi có thể nghe thoáng qua, bạn đọc nào đó sẽ cho rằng tác giả đang “té nước theo mưa” giữa những ngày cả nước sôi nổi các hoạt động kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Cảnh báo sự đứt gãy trong giao tiếp giữa cha mẹ và con cái

Cảnh báo sự đứt gãy trong giao tiếp giữa cha mẹ và con cái

(CLO) Sự đứt gãy trong giao tiếp giữa cha mẹ và con cái đang khiến việc thấu hiểu, hỗ trợ học sinh trở nên khó khăn hơn. Bên cạnh kiến thức, nhà trường cần trang bị cho học sinh năng lực nhận diện, làm chủ cảm xúc và xây dựng các mối quan hệ tích cực.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng: Thầy cô cần được thấu hiểu, sẻ chia hơn bao giờ hết

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng: Thầy cô cần được thấu hiểu, sẻ chia hơn bao giờ hết

(CLO) Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho rằng, trong kỷ nguyên số, khi học sinh có thể tiếp cận tri thức nhanh và rộng hơn, vai trò của người thầy không những không giảm đi mà càng trở nên quan trọng trong việc định hướng tư duy, bồi đắp nhân cách và giúp người học lựa chọn những giá trị đúng đắn.

Bị nghi ngại đàn ông chăm trẻ gái, thầy giáo có màn 'lội ngược dòng'

Bị nghi ngại đàn ông chăm trẻ gái, thầy giáo có màn 'lội ngược dòng'

(CLO) Thầy Nguyễn Thanh Bách, giáo viên Trường Mầm non Na Sầm (xã Na Sầm, tỉnh Lạng Sơn) đã có 8 năm gắn bó với nghề giáo. Là nam giới theo đuổi công việc vốn được mặc định phù hợp với phụ nữ, thầy từng đối diện không ít ánh nhìn hoài nghi, thậm chí có phụ huynh đề nghị chuyển lớp cho con vì lo ngại những vấn đề nhạy cảm trong quá trình chăm sóc trẻ.

Quản trị thông minh và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên số vì sự phát triển bền vững

Quản trị thông minh và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên số vì sự phát triển bền vững

(CLO) Chuyển đổi số hay chuyển đổi xanh sẽ chỉ là những khẩu hiệu rỗng nếu quản trị không đổi mới thực chất và con người không đứng ở vị trí trung tâm. Đó là lời cảnh tỉnh thẳng thắn nổi lên từ Hội thảo khoa học quốc tế ICFBA-2026 do Trường Đại học Công đoàn tổ chức ngày 19/11/2026 tại Hà Nội.

Thầy giỏi, trò tài nhưng trường tư vẫn cần cơ chế mở đường

Thầy giỏi, trò tài nhưng trường tư vẫn cần cơ chế mở đường

(CLO) Đổi mới giáo dục, hội nhập quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang đặt ra những yêu cầu mới đối với các nhà trường. Từ thực tiễn xây dựng mô hình song ngữ, song bằng, Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu (Hà Nội) Nguyễn Thị Minh Thúy chỉ ra những nút thắt về đội ngũ giáo viên, năng lực số và cơ chế phát triển giáo dục ngoài công lập cần sớm được tháo gỡ.

Từng nghe tiếng Anh như vịt nghe sấm, cô giáo người Mông đạt IELTS 8.0 trở về bản dạy ngoại ngữ cho cả trường

Từng nghe tiếng Anh như vịt nghe sấm, cô giáo người Mông đạt IELTS 8.0 trở về bản dạy ngoại ngữ cho cả trường

(CLO) Ở tuổi 25, Lầu Thị Dợ, người dân tộc Mông, đang là giáo viên tiếng Anh duy nhất tại Trường THCS Pắc Ngà, xã Pắc Ngà, tỉnh Sơn La. Mỗi ngày, cô vượt khoảng 27 km từ nơi ở đến trường, đứng lớp giảng dạy học sinh từ lớp 6 đến lớp 9. Hơn 400 em, phần lớn là người dân tộc thiểu số, đều được cô phụ trách môn học này.

Nhà giáo tiêu biểu Bùi Thị Tú: ‘Không ai bắt đầu đã xuất sắc’

Nhà giáo tiêu biểu Bùi Thị Tú: ‘Không ai bắt đầu đã xuất sắc’

(CLO) 18 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Bùi Thị Tú (Tổ trưởng Tổ Ngoại ngữ, Trường THPT Như Thanh, Thanh Hóa) luôn mang trong mình tinh thần cầu thị, chủ động đổi mới phương pháp dạy học và nhiệt huyết lan tỏa kinh nghiệm tới đồng nghiệp. Năm 2026, những nỗ lực bền bỉ ấy đã được ghi nhận khi cô vinh dự được Bộ Giáo dục và Đào tạo tôn vinh là Nhà giáo tiêu biểu.

Giao quyền tự chủ bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư: Các trường đại học thôi cảnh ‘chờ đợt’ hút người tài

Giao quyền tự chủ bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư: Các trường đại học thôi cảnh ‘chờ đợt’ hút người tài

(CLO) Theo dự thảo thông tư mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học sẽ được chủ động bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư trong năm thay vì chờ xét duyệt chung. Trao đổi với Báo Nhà báo và Công luận, GS.TSKH.BS Dương Quý Sỹ đánh giá đây là bước đột phá để hút nhân tài, song cần đi kèm cơ chế giám sát minh bạch để tránh tình trạng chạy đua số lượng, bỏ quên chất lượng học thuật.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan: 'Công nghệ không thể thay thế trái tim nhân hậu của người thầy thuốc'

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan: 'Công nghệ không thể thay thế trái tim nhân hậu của người thầy thuốc'

(CLO) Nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan gửi thư tri ân đội ngũ giảng viên, cán bộ và người lao động tại các cơ sở đào tạo nhân lực y tế, nhấn mạnh công nghệ không thể thay thế lòng nhân ái, sự tận tâm và trách nhiệm của người thầy thuốc.

Sáu thập kỷ bền bỉ gieo chữ, THPT Hoài Đức A đón phần thưởng cao quý Huân chương Lao động hạng Ba

Sáu thập kỷ bền bỉ gieo chữ, THPT Hoài Đức A đón phần thưởng cao quý Huân chương Lao động hạng Ba

(CLO) Từ những lớp học tranh tre, nứa lá trong những năm tháng chiến tranh, Trường THPT Hoài Đức A (Hà Nội) đã trải qua 60 năm xây dựng, trưởng thành, trở thành một trong những cơ sở giáo dục có nhiều đóng góp cho sự nghiệp giáo dục địa phương. Nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập, nhà trường vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba.

Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí được lựa chọn để triển khai đề án xây dựng thí điểm mô hình “Bệnh viện xã hội chủ nghĩa”.

Quảng Ninh tiên phong thí điểm mô hình trường học và bệnh viện xã hội chủ nghĩa

(CLO) Thành phố Quảng Ninh chính thức phê duyệt các đề án mô hình trường học và bệnh viện xã hội chủ nghĩa vì sự phát triển toàn diện của Nhân dân. Đây là các đề án mang tính chiến lược nhằm cụ thể hóa quan điểm lấy con người làm trung tâm trong các lĩnh vực thiết yếu là giáo dục và y tế.

Vinh danh 335 nhà giáo tiêu biểu năm 2026

Vinh danh 335 nhà giáo tiêu biểu năm 2026

(CLO) Năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) xét chọn, tôn vinh 335 nhà giáo tiêu biểu, gồm 207 nữ, 128 nam; trong đó có 21 nhà giáo là người dân tộc thiểu số.

Hà Nội: Học sinh được trang bị kỹ năng tiêu dùng an toàn trên không gian số

Hà Nội: Học sinh được trang bị kỹ năng tiêu dùng an toàn trên không gian số

(CLO) Ngày 16/11, tại Hà Nội, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) phối hợp với Báo VnExpress tổ chức chương trình “Check 360 - Tập huấn kỹ năng tiêu dùng an toàn” dành cho học sinh Trường THPT Phan Đình Phùng, nhằm nâng cao khả năng nhận diện rủi ro và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong môi trường số.

Cỡ chữ bài viết: