Đá và hóa thạch được tìm thấy ở khu vực Naashoibito Member cho thấy nơi đây từng tồn tại một hệ sinh thái đa dạng với nhiều loài khủng long, ngay trước khi chúng biến mất cách đây khoảng 66 triệu năm.
Trong nhiều thập kỷ, giới khoa học vẫn tranh cãi liệu khủng long bị xóa sổ đột ngột khi một tiểu hành tinh đường kính khoảng 10 km đâm vào bán đảo Yucatán ở Mexico, hay chúng đã suy yếu dần trong những hệ sinh thái đang tàn lụi trước thảm họa đó.
Để trả lời câu hỏi này, các nhà cổ sinh vật học cần xác định niên đại chính xác của hóa thạch và lớp đá bao quanh. Một điểm nghiên cứu quan trọng đối với các nhà cổ sinh vật học là Thành hệ Hell Creek và Fort Union, đã được khảo sát kỹ lưỡng tại khu vực ngày nay thuộc Montana, Wyoming và bang Dakota.
Tuy nhiên, việc xác định niên đại của các tầng đá chứa hóa thạch lại phức tạp hơn. “Các lớp đá có chứa hóa thạch từ 400.000 năm cuối của kỷ Phấn trắng rất hiếm, và việc xác định niên đại của chúng có thể mất nhiều năm”, Tiến sĩ Andrew Flynn nói.
Theo tiến sĩ Lindsay Zanno, hồ sơ hóa thạch thường không đầy đủ vì nhiều loài có thể đã tồn tại nhưng chưa được phát hiện hoặc thiếu thông tin về tuổi địa chất.
Bởi vậy, nhóm nghiên cứu đã sử dụng phương pháp xác định niên đại của các tầng đá bằng cách so sánh hướng từ trường Trái đất được lưu giữ trong đá. Từ trường hành tinh đảo chiều theo chu kỳ, và bằng cách đo hướng của từ trường trong các lớp đá, các nhà khoa học có thể thu hẹp khung thời gian hình thành của chúng.
Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng sử dụng phương pháp định tuổi phóng xạ, dựa trên sự phân rã của các nguyên tố trong hạt cát thuộc lớp sa thạch Naashoibito.
Kết quả cho thấy các hóa thạch khủng long ở Naashoibito có niên đại khoảng 380.000 năm trước sự kiện tuyệt chủng hàng loạt, trong khi động vật có vú xuất hiện trở lại khoảng 350.000 năm sau đó.
Phát hiện này củng cố bằng chứng rằng vào những ngày cuối cùng của kỷ Phấn trắng, khủng long vẫn sống mạnh mẽ, cho đến khi tiểu hành tinh va chạm Trái đất.
Tiến sĩ Flynn kết luận: “Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy khủng long không hề suy giảm trước sự kiện tuyệt chủng hàng loạt. Chúng vẫn đang phát triển mạnh mẽ, và vụ va chạm tiểu hành tinh chính là cú đánh chí mạng khiến chúng biến mất. Điều này bác bỏ giả thuyết rằng sự suy giảm lâu dài đã khiến khủng long trở nên dễ tổn thương hơn”.
