Ngày 26/3, phiên tòa xét xử bị cáo Nguyễn Thị Bình (cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình) và Phạm Thị Minh Nguyệt (cựu Kế toán trưởng) về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” khép lại phần tranh tụng, Hội đồng xét xử bước vào Nghị án.
Tuy nhiên, tâm điểm phiên tòa không chỉ dừng ở con số hơn 1 tỷ đồng bị cho là thiệt hại, mà còn xoáy sâu vào những tranh luận gay gắt về chứng cứ và quy trình tố tụng.
Theo hồ sơ, cơ quan điều tra đã đăng báo nhiều kỳ để tìm bị hại nhưng không có phụ huynh nào khiếu nại hay yêu cầu bồi thường. Trong các buổi làm việc, phụ huynh đều xác nhận con em có học thêm và không có ý kiến về mức thu.
Tại phiên tòa, nhiều phụ huynh được triệu tập với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã từ chối tư cách “bị hại”, khẳng định họ tự nguyện thỏa thuận và hài lòng với chất lượng dạy học.
Thậm chí, một số phụ huynh còn trực tiếp tranh luận tại tòa, cho rằng việc truy tố là “không cần thiết”.
Theo Luật sư Phùng Thị Huyền, người bào chữa cho bị cáo Bình, trong quá trình điều tra, bị cáo Nguyễn Thị Bình đã giao nộp 27 tài liệu gốc mang tính chất gỡ tội, gồm kế hoạch năm học 2013–2014, biên bản họp phụ huynh của 32 lớp cùng nhiều hồ sơ liên quan đến hoạt động dạy thêm, học thêm.
Đây được xem là những tài liệu “then chốt”, có thể chứng minh việc thu 15.000 đồng/tiết là kết quả của sự thỏa thuận, đồng thuận giữa nhà trường và phụ huynh.
Tuy nhiên, đáng chú ý, toàn bộ số tài liệu này không được trích dẫn, phân tích hay đối chiếu trong kết luận điều tra cũng như cáo trạng.
Luật sư cho rằng việc “bỏ qua” nguồn chứng cứ quan trọng như vậy là thiếu sót nghiêm trọng, làm ảnh hưởng trực tiếp đến việc làm sáng tỏ sự thật khách quan của vụ án.
Một điểm gây tranh luận khác là việc cơ quan tố tụng sử dụng cuốn “sổ thu tăng cường” làm căn cứ xác định số tiền thu vượt hơn 1 tỷ đồng.
Theo lời khai, cuốn sổ này từng bị thủ quỹ vứt bỏ, sau đó được một giáo viên “nhặt lại” và giao nộp. Tài liệu có dấu hiệu tẩy xóa, chỉnh sửa, số liệu không đồng nhất và chính người lập cũng không lý giải được.
Luật sư Huyền nhấn mạnh, đây là tài liệu không đảm bảo tính nguyên vẹn, không được bảo quản theo đúng quy định, do đó không đủ giá trị pháp lý để làm căn cứ buộc tội. Việc sử dụng chứng cứ này, theo quan điểm bào chữa, có dấu hiệu vi phạm quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
Nói lời sau cùng, bị cáo Nguyễn Thị Bình nghẹn ngào: "Điều khiến tôi đau lòng nhất không chỉ là bị truy tố, mà là nhìn lại cả một đời làm giáo dục… Tôi không điều hành nhà trường với mục đích trục lợi".
Bị cáo Bình thừa nhận có thể tồn tại thiếu sót trong quản lý, nhưng khẳng định không cố ý vi phạm pháp luật, đồng thời mong Hội đồng xét xử phân định rõ ranh giới giữa sai sót hành chính và hành vi phạm tội.
“Gia đình tôi đặt trọn niềm tin vào công lý”, bị cáo Bình nói.
Trước đó, Viện Kiểm sát đề nghị mức án 4–5 năm tù đối với bị cáo Nguyễn Thị Bình và 36 tháng tù cho hưởng án treo đối với bị cáo Phạm Thị Minh Nguyệt.
Hội đồng xét xử dự kiến tuyên án vào chiều 27/3.
