Một ngày lịch sử
Tiếp đón đối thủ đang đứng cuối bảng Eswatini trong trận hạ màn bảng D vòng loại World Cup 2026 khu vực châu Phi hôm thứ Hai vừa qua, Cape Verde nhận được sự động viên vô cùng đặc biệt. Chính phủ nước này đã cho toàn dân nghỉ làm để cổ vũ ĐTQG còn Tổng thống Cape Verde, ông Jose Maria Neves thì đích thân tới dự khán.
Sở dĩ có sự đặc biệt ấy bởi đội tuyển quốc đảo Tây Phi này đang đứng trước thời cơ lịch sử. Chiến thắng 1-0 trên sân nhà trước Cameroon hồi tháng 9 đã đưa Cape Verde lên vị trí dẫn đầu bảng D với 2 điểm nhiều hơn chính bại tướng mà họ vừa đánh bại. Chỉ cần giành chiến thắng trong hai trận đấu còn lại là Cape Verde sẽ giành được một suất tại Canada, Mexico và Mỹ.
Cape Verde đã bỏ lỡ cơ hội đầu tiên để giành quyền đi tiếp vào thứ Tư tuần trước, trong trận gặp Libya khi họ hòa 3-3. Đó là một trận đấu hết sức khó khăn nhưng cũng vô cùng đáng khen ngợi. Cape Verde lội ngược dòng thành công trong tình cảnh bị dẫn trước hai bàn trước khi bị từ chối bàn thắng gần như chắc chắn ở phút bù giờ do một quyết định việt vị gây tranh cãi.
Nhưng trận đấu hôm thứ Hai, mọi thứ thuận lợi hơn. Cape Verde chỉ phải gặp một Eswatini chưa giành được chiến thắng nào và đang đứng bét bảng D, lại được đá trên sân nhà trước sự cổ vũ của người đứng đầu đất nước.
Dù vậy, áp lực của cánh cửa lịch sử vẫn khiến Cape Verde trải qua hiệp đấu đầu tiên căng thẳng, trong đó tiền đạo Dailon Livramento thực hiện một cú sút chệch khung thành và một nỗ lực dứt điểm khác của tiền vệ Jamiro Monteiro bị thủ môn Eswatini Khanyakwezwe Shabalala cản phá đáng tiếc.
Tâm lý nặng nề bắt đầu len lỏi trên những khán đài. Nhưng may thay, BHL của Cape Verde đã kịp thời có những điều chỉnh trong giờ nghỉ, để rồi mọi lo lắng của các CĐV tan biến ngay khi hiệp 2 bắt đầu được 3 phút, với bàn phá vỡ thế bế tắc của Livramento.
15.000 khán giả trên SVĐ Quốc gia tại thủ đô Praia ăn mừng điên loạn. Và họ càng “phát cuồng” hơn bởi chỉ 6 phút sau, Willy Semedo tung cú vô lê ghi bàn thắng thứ 2 trước khi hậu vệ kỳ cựu Stopira ghi thêm bàn thắng thứ 3 trong thời gian bù giờ để ấn định thắng lợi 3-0 cho đội chủ nhà.
Kết quả này giúp Cape Verde trở thành đội tuyển châu Phi thứ 6 đoạt vé tới vòng chung kết World Cup 2026. Một chiến tích lịch sử vì đây mới là lần đầu tiên, đội tuyển đến từ quốc đảo Tây Phi này giành quyền tham dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Họ cũng trở thành đội tuyển đến từ quốc gia có dân số nhỏ thứ nhì trong lịch sử đoạt vé tới một vòng chung kết World Cup, sau Iceland năm 2018.
Một hành trình cổ tích
Hành trình lịch sử của Cape Verde tới vòng chung kết ở Bắc Mỹ diễn ra sau khởi đầu đáng thất vọng trong chiến dịch 10 trận của họ, hòa 0-0 trên sân nhà với Angola và thua thảm 4-1 tại Cameroon sau khi giành chiến thắng trên sân khách trước Eswatini.
Xen giữa hành trình đó, đội tuyển quốc đảo này cũng có một trải nghiệm tồi tệ ở vòng loại Cúp bóng đá châu Phi 2025, khi chỉ thắng 1 trong 6 trận và không giành được suất tham dự giải đấu mà họ đã hai lần lọt vào tứ kết vào năm 2013 và 2023.
Dù thất bại, các quan chức của LĐBĐ Cape Verde vẫn giữ niềm tin vào người thuyền trưởng lâu năm của đội, HLV Pedro Leitao Brito. Nhà cầm quân có biệt danh "Bubista" này đã đền đáp lại niềm tin ấy theo cách không thể hoàn hảo hơn.
Bản thân là một cựu tuyển thủ quốc gia, HLV Brito có đủ trải nghiệm về những thất bại của đội tuyển nhỏ bé này trong quá khứ. Vì thế, ông tiếp tục kiên định với triết lý bóng đá thực dụng, xây dựng một đội bóng có lối chơi kỷ luật, với hàng phòng ngự chắc chắn, các tiền vệ giàu tính chiến đấu cùng những tiền đạo dám mạo hiểm chớp thời cơ.
Bằng cách tiếp cận ấy, Cape Verde dần tiến bộ. Họ giành 5 chiến thắng liên tiếp tại vòng loại World Cup 2026, bao gồm những chiến thắng quan trọng với cách biệt một bàn trên sân khách trước Angola và trên sân nhà trước Cameroon, gã khổng lồ đã 5 lần vô địch châu Phi và 8 lần dự World Cup.
Và như đã đề cập, sau khi không thể giành vé vào chung kết trong trận hòa kịch tính 3-3 tại Libya tuần trước, thầy trò HLV Pedro Leitao Brito đã hoàn thành nhiệm vụ trước 15.000 người hâm mộ nước nhà cũng như trước sự chứng kiến của Tổng thống Jose Maria Neves vào thứ Hai.
Trong thông điệp chúc mừng gửi tới toàn quốc, Tổng thống Neves mô tả đây là “một khoảnh khắc trọng đại nữa cho quốc gia toàn cầu Cabo Verde” và là biểu tượng mạnh mẽ cho chặng đường đất nước đã đi được kể từ khi giành độc lập vào năm 1975.
“Mỗi ngày, chúng tôi đang xây dựng nền độc lập”, ông nói. “Bằng việc giành được một suất tham dự World Cup, chúng tôi đã chứng minh rằng Cabo Verde là một đất nước của những tiềm năng - một dân tộc tin tưởng vào bản thân và luôn hy vọng”.
Ông gọi vòng loại này là "một sự độc lập mới" và bày tỏ lòng biết ơn tới LĐBĐ Cape Verde (FCF), Chủ tịch FCF Mario Semedo, HLV trưởng Bubista và các cầu thủ vì niềm tin của họ.
Ông cũng cảm ơn người dân Cabo Verde ở quê nhà và trên khắp thế giới vì sự ủng hộ không ngừng nghỉ của họ, đồng thời lưu ý rằng các nhà lãnh đạo thế giới và công dân trên khắp các châu lục đã gửi lời chúc mừng. “Cabo Verde thật rộng lớn! Cùng nhau, chúng ta sẽ đi xa. Chúng ta là bất khả chiến bại”, Tổng thống Neves phấn khích nói.
Những người hùng ít tên tuổi
Cape Verde là một quốc đảo gồm gồm 10 đảo núi lửa lớn và 8 đảo nhỏ, nằm cách bờ biển Tây Phi khoảng 570 km trên Đại Tây Dương. Với diện tích chỉ 4.033 km2 và dân số khoảng 593.000 người, Cape Verde chỉ rộng bằng một nửa tỉnh Thái Nguyên và có số dân gấp đôi lần so với… phường Rạch Giá (tỉnh An Giang).
Đất nước này không có nhiều nguồn thu ngoài lượng kiều hối từ khoảng 700.000 “Cape Verde kiều” trên khắp thế giới và từ ngành du lịch đang phát triển khá nhanh.
Quốc đảo Tây Phi này cũng hiếm khi được đưa tin về các thành tích thể thao, ngoại trừ sự kiện nam võ sĩ David de Pina giành huy chương đồng quyền Anh hạng ruồi ở Olympic Paris 2024.
Nhưng bây giờ, cả thế giới đang phải nói về Cape Verde. Chiến tích lịch sử ở vòng loại World Cup 2026 đã đưa họ hiên ngang bước chân lên bản đồ thể thao thế giới, vượt xa những quốc gia có dân số khổng lồ và nguồn lực kinh tế gần như không giới hạn.
Một trong những yếu tố quan trọng làm nên thành công ấy của Cape Verde là chiến lược tận dụng nguồn lực kiều bào. Đã có làn sóng di cư rộng rãi từ các đảo quốc vào những năm 1960 và 1970, trước khi họ giành được độc lập, nghĩa là có những góc nhỏ của Cape Verde trên khắp thế giới. Chính từ những góc nhỏ này mà một đội bóng đã ra đời.
Đội hình tham dự trận đấu với Eswatini có sự góp mặt của các cầu thủ sinh ra tại Bồ Đào Nha, Pháp, Ireland và Hà Lan, cũng như Cape Verde. Danh sách triệu tập 25 cầu thủ của HLV Pedro Leitao Brito gồm những gương mặt đang thi đấu ở 15 quốc gia khác nhau, từ Moreira ở Mỹ đến Ailson Tavares ở Israel và Lopes ở Ireland.
Việc hậu vệ Lopes của Shamrock Rovers nhận được lệnh triệu tập đầu tiên thông qua… trang LinkedIn cho thấy cách tiếp cận độc đáo của quốc gia này trong việc tìm kiếm những cầu thủ tiềm năng. Họ mời tất cả những ai có thể mời, bằng bất cứ cách nào, miễn là đủ sức tạo nên một đội tuyển có thể cạnh tranh tấm vé tới những giải đấu lớn.
Sau chiến công lịch sử hôm thứ Hai, Lopes cũng như các đồng đội và hàng trăm nghìn CĐV Cape Verde đang rất háo hức mong đợi lễ bốc thăm World Cup 2026 tại Washington vào ngày 4/12 và mơ ước được đối đầu với một số đội bóng hàng đầu thế giới. Nhưng trước khi biết được đối thủ sắp tới là ai, người Cape Verde có thể nghĩ đến việc dùng cú hích World Cup để làm bàn đạp nâng tầm bóng đá nước nhà.
“Chúng tôi đã thay đổi rất nhiều”, Giám đốc kỹ thuật của Cape Verde, Rui Costa, tự hào chia sẻ với tờ The Athletic. “Đội U17 đang thi đấu tốt, đội tuyển nữ có thể giành quyền dự giải vô địch châu Phi. Chúng tôi hiện đã có triết lý bóng đá. Bước tiếp theo là phát triển các cầu thủ trẻ. Giờ đây, ai cũng muốn chơi cho Cape Verde”.
