Theo chương trình, hôm nay, 2/11, Quốc hội sẽ thảo luận về dự Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).
Trước đó, tại dự thảo trình Quốc hội ngày 21/10, Chính phủ đề xuất mở rộng nguồn hiến gắn với kiểm soát chặt chẽ điều kiện người hiến với điểm mới đáng chú ý là người dưới 18 tuổi được đăng ký hiến và được hiến bộ phận cơ thể sau khi chết não, chết tuần hoàn.
Điều kiện là đã đăng ký hiến, hoặc có nguyện vọng trước khi chết và được người đại diện đồng ý.
Dự luật quy định người dưới 18 tuổi được hiến mô tái sinh khi còn sống, gồm:
Người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi hiến cho người là thành viên gia đình; người dưới 15 tuổi hiến cho cha, mẹ, anh, chị, em ruột.
Với trường hợp này, chỉ thực hiện hiến mô khi không có người hiến trưởng thành phù hợp, sau khi được tư vấn và có sự đồng ý của người đại diện và người hiến; không áp dụng đối với máu và thành phần máu.
Trường hợp cấp cứu để cứu sống người bệnh là cha, mẹ, anh, chị, em ruột, được lấy mô tái sinh của người không có đăng ký hiến nếu đáp ứng điều kiện về sức khỏe và các điều kiện nêu trên.
Đề xuất người dưới 18 tuổi được đăng ký hiến và được hiến bộ phận cơ thể sau khi chết não, chết tuần hoàn sau đó đã gây tranh luận nhiều chiều trong dư luận.
Tại báo cáo gửi đại biểu Quốc hội ngày 1/11 về đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác, Chính phủ đã tiếp thu và chỉnh lý dự thảo theo hướng chỉ người từ đủ 18 tuổi trở lên được bày tỏ nguyện vọng và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, hiến xác của mình.
Đồng thời bỏ quy định người dưới 18 tuổi được đăng ký hiến và quy định việc đăng ký, thay đổi, hủy đăng ký của người dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của người đại diện.
Do đó các vấn đề về hủy đăng ký, ý kiến khác nhau giữa người dưới 18 tuổi và người đại diện không còn phát sinh.
Cụ thể, dự thảo quy định điều kiện đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác nêu rõ: Người từ đủ 18 tuổi trở lên có quyền bày tỏ nguyện vọng và đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể, hiến xác của mình.
Người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh, trừ máu và thành phần máu, cho anh, chị, em ruột.
Về hiến mô, Chính phủ cũng tiếp thu, chỉnh lý dự luật theo hướng người từ đủ 18 tuổi trở lên không có đăng ký hiến chỉ được hiến mô cho cha đẻ, mẹ đẻ, anh, chị, em ruột, con ruột.
Người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh, trừ máu và thành phần máu, cho anh, chị, em ruột, khi không có người hiến trưởng thành phù hợp và có văn bản đồng ý của cha đẻ, mẹ đẻ.
Dự thảo bỏ việc phân nhóm theo mốc 15 tuổi và trường hợp người dưới 15 tuổi hiến cho cha, mẹ; người dưới 18 tuổi không được hiến bộ phận cơ thể khi còn sống.
Dự luật mới nhất đã chỉnh lý theo hướng người hiến dưới 18 tuổi và cha đẻ, mẹ đẻ của người hiến đều phải được tư vấn độc lập.
Cơ sở lấy mô thành lập Hội đồng tư vấn gồm chuyên gia y tế, pháp luật, tâm lý; thành viên Hội đồng không được tham gia lấy, ghép mô của trường hợp đó.
Bác sĩ quyết định người hiến đủ điều kiện không phải là người chẩn đoán, chỉ định ghép hoặc tư vấn cho người hiến, người nhận chỉ là anh, chị, em ruột, nên không phát sinh trường hợp cha, mẹ vừa là người đại diện vừa là người nhận...
Về hình thức thể hiện nguyện vọng, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng người từ đủ 18 tuổi trở lên (dù đã đăng ký hiến, có văn bản đồng ý hiến hay không có cả hai) và người dưới 18 tuổi chỉ được lấy bộ phận cơ thể sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn khi có văn bản đồng ý của người đại diện. Đồng thời thu hẹp phạm vi người có quyền đồng ý so với dự thảo trước.
Cụ thể, dự thảo thay “thành viên gia đình” bằng “người đại diện của người hiến”; người đại diện chỉ gồm cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con ruột, anh ruột, chị ruột, ông, bà và được xác định theo thứ tự. Người đại diện chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực của văn bản thể hiện nguyện vọng.
