Cây khế cổ trăm tuổi gắn với phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh

(CLO) Dù thân cây đã rỗng ruột, có thể chứa được vài người bên trong nhưng hàng trăm năm qua cây khế cổ vẫn xanh tốt, ra hoa kết trái trĩu cành. Không chỉ là “báu vật” của làng, cây khế còn gắn với nhiều giai thoại liên quan đến cuộc đời hoạt động cách mạng nữ chiến sĩ Xô viết Nghệ Tĩnh dũng cảm, kiên cường – Tôn Thị Quế.

Những ngày đầu hè, trời nắng gắt nhưng giữa khuôn viên khu mộ tổ dòng họ Hoàng ở xóm Thái Sơn 5, xã Văn Hiến (Nghệ An), một cây khế cổ thụ vẫn xanh tốt dù thân đã rỗng ruột.

Cây khế cao gần 10 m, tán xòe rộng, gốc lớn phải 4 người lớn nối tay mới ôm xuể. Lớp vỏ xù xì, thân cây mục rỗng theo thời gian, có đoạn có thể chứa cùng lúc 2-3 người. Thế nhưng từ những lớp vỏ già nua ấy, cây vẫn đâm chồi, nảy lộc, ra hoa kết trái gần như quanh năm.

anh-1-3.jpg
Giữa khuôn viên khu mộ tổ dòng họ Hoàng, cây khế cổ thụ hơn 400 năm tuổi vẫn xanh tốt quanh năm dù thân đã rỗng ruột. Ảnh: Kim Long

Theo ông Hoàng Văn Vượng (SN 1965, Trưởng tộc họ Hoàng), trong gia phả dòng họ có ghi nhận, vào năm 1848 khi xây dựng khu lăng mộ thì cây khế đã tồn tại từ trước đó.

Căn cứ vào các tài liệu khảo cứu, dòng họ Hoàng hiện trải qua 19 đời sinh sống tại vùng đất này. Nếu tính trung bình mỗi đời khoảng 20-25 năm thì cây khế có tuổi đời khoảng 400 năm.

Theo ông Vượng, dù trải qua nhiều trận bão, đặc biệt là cơn bão lớn năm 2025 khiến nhiều cây cổ thụ bị gãy đổ nhưng cây khế này chỉ rụng lá. Một thời gian sau, cây phục hồi nhanh, tươi tốt.

anh-2-2.jpg
Theo ông Vượng, trong gia phả dòng họ có ghi nhận khi xây dựng khu lăng mộ vào năm 1848 thì cây khế đã tồn tại từ trước. Ảnh: Kim Long

Người dân nơi đây cho hay, cây khế này ra quả gần như quanh năm, chỉ ngừng vào tháng Chạp và tháng Giêng. Mỗi khi đến mùa, bà con thường hái khế để nấu canh chua, kho cá. Theo nhiều người dân, quả của cây khế cổ khi nấu với cua đồng cho nước trong veo, không bị đen như các loại khế khác.

Không chỉ mang giá trị sinh học, cây khế còn gắn với dấu ấn lịch sử cách mạng ở vùng đất Xô Viết Nghệ Tĩnh. Theo lời kể của ông Vượng và các tài liệu lịch sử địa phương, trong cao trào cách mạng 1930-1931, khu lăng mộ họ Hoàng là nơi bí mật hoạt động của tổ chức Đảng. Bà Tôn Thị Quế (1902-1992) là nữ chiến sĩ Xô Viết Nghệ Tĩnh kiên trung, một trong 10 nữ đại biểu Quốc hội đầu tiên của Việt Nam, được cho là từng cất giấu tài liệu và trú ẩn trong thân cây khế để tránh sự truy lùng của thực dân Pháp.

anh-3-2.jpg
Không chỉ mang giá trị sinh học, cây khế còn gắn với dấu ấn lịch sử cách mạng ở vùng đất Xô Viết Nghệ Tĩnh. Ảnh: Kim Long

Theo ông Hoàng Văn Kiểm - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu lịch sử và văn hóa địa phương Nghệ An, chi tiết này có cơ sở lịch sử. Các tài liệu hội thảo khoa học cùng lịch sử Đảng bộ địa phương đều cho thấy khu vực này từng là nơi thuận lợi để tổ chức họp bí mật, cất giấu truyền đơn và che giấu cán bộ cách mạng.

Trải qua hàng trăm năm cùng bao biến động của lịch sử, cây khế cổ vẫn đứng hiên ngang giữa làng quê tạo nên một vẻ đẹp cổ kính. Với người dân nơi đây, cây không chỉ là chứng nhân thời gian mà còn là biểu tượng của sức sống bền bỉ và tinh thần cách mạng.

Với mong muốn gìn giữ và lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt của cây “cổ mộc” này, dòng họ Hoàng và bà con nơi đây mong muốn các cơ quan chức năng hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ để đề nghị công nhận cây khế là Cây di sản Việt Nam.

Xem thêm

Bộ đội đóng hơn 3.000 bao đất cát giúp dân gia cố hơn 2km đê chống ngập

Bộ đội đóng hơn 3.000 bao đất cát giúp dân gia cố hơn 2km đê chống ngập

(CLO) Mưa lớn kéo dài gây ngập úng tại nhiều khu vực ở Hà Nội. Ngày 17/9, 32 cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 31, Lữ đoàn 28 đã khẩn trương phối hợp với lực lượng địa phương đóng hơn 3.000 bao đất cát, vận chuyển và gia cố hơn 2km bờ đê tại xã Trần Phú, góp phần ngăn nước tràn vào khu dân cư.

Bắc Ninh hoàn thành lấy mẫu ADN tại 2.758 phần mộ liệt sĩ

Bắc Ninh hoàn thành lấy mẫu ADN tại 2.758 phần mộ liệt sĩ

(CLO) Ngày 17/9, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Bắc Ninh cho biết, sau 2,5 tháng triển khai, địa phương đã hoàn thành lấy mẫu hài cốt tại 2.758 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, đạt 100% kế hoạch và vượt tiến độ 6,5 tháng so với dự kiến ban đầu.

Phía Tây Hà Nội ngập sâu, nhiều phương tiện chết máy

Phía Tây Hà Nội ngập sâu, nhiều phương tiện chết máy

(CLO) Mưa lớn kéo dài từ đêm 16 đến sáng ngày 17/9 đã khiến nhiều khu vực, tuyến đường trọng điểm khu vực phía Tây Hà Nội ngập sâu. Không ít phương tiện cố gắng đi qua điểm ngập đã chết máy và phải gọi cứu hộ.

Gia Lai: Tin lời “việc nhẹ, lương cao”, giấc mơ đổi đời hóa đắng cay nơi đất khách

Gia Lai: Tin lời “việc nhẹ, lương cao”, giấc mơ đổi đời hóa đắng cay nơi đất khách

(CLO) Những lời hứa về “việc nhẹ, lương cao”, cuộc sống sung túc hay cơ hội được định cư ở nước thứ 3 từng khiến vợ chồng ông Mêch (68 tuổi, trú xã Ia Băng, tỉnh Gia Lai) bán trâu bò, nương rẫy, gom tiền đưa cả gia đình sang Thái Lan. Đổi lại, họ phải trải qua những tháng ngày cơ cực, nhặt rác kiếm sống, sống chui lủi và cuối cùng bị bắt giữ, trục xuất về nước.

Thái Nguyên: Xả nước qua tràn hồ Núi Cốc từ 14h ngày 17/9

Thái Nguyên: Xả nước qua tràn hồ Núi Cốc từ 14h ngày 17/9

(CLO) Nhằm chủ động điều tiết mực nước hồ Núi Cốc trong điều kiện mực nước đang có xu hướng gia tăng, Công ty TNHH Một thành viên Khai thác thủy lợi Thái Nguyên sẽ điều tiết xả nước qua tràn hồ Núi Cốc từ 14h ngày 17/9, trong bối cảnh mực nước hồ đang có xu hướng gia tăng.

Mưa lũ dâng nhanh ở Thanh Hóa: Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu hoãn họp, sẵn sàng di dời dân

Mưa lũ dâng nhanh ở Thanh Hóa: Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu hoãn họp, sẵn sàng di dời dân

(CLO) Trước diễn biến mưa lũ đặc biệt phức tạp, lũ trên các sông đang lên nhanh, nguy cơ ngập lụt, sạt lở đất ở mức rất lớn, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các địa phương, đơn vị tập trung cao nhất cho công tác ứng phó, đặt mục tiêu bảo đảm an toàn tính mạng Nhân dân lên trên hết.

Cỡ chữ bài viết: