Cây khế cổ trăm tuổi gắn với phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh

(CLO) Dù thân cây đã rỗng ruột, có thể chứa được vài người bên trong nhưng hàng trăm năm qua cây khế cổ vẫn xanh tốt, ra hoa kết trái trĩu cành. Không chỉ là “báu vật” của làng, cây khế còn gắn với nhiều giai thoại liên quan đến cuộc đời hoạt động cách mạng nữ chiến sĩ Xô viết Nghệ Tĩnh dũng cảm, kiên cường – Tôn Thị Quế.

Những ngày đầu hè, trời nắng gắt nhưng giữa khuôn viên khu mộ tổ dòng họ Hoàng ở xóm Thái Sơn 5, xã Văn Hiến (Nghệ An), một cây khế cổ thụ vẫn xanh tốt dù thân đã rỗng ruột.

Cây khế cao gần 10 m, tán xòe rộng, gốc lớn phải 4 người lớn nối tay mới ôm xuể. Lớp vỏ xù xì, thân cây mục rỗng theo thời gian, có đoạn có thể chứa cùng lúc 2-3 người. Thế nhưng từ những lớp vỏ già nua ấy, cây vẫn đâm chồi, nảy lộc, ra hoa kết trái gần như quanh năm.

anh-1-3.jpg
Giữa khuôn viên khu mộ tổ dòng họ Hoàng, cây khế cổ thụ hơn 400 năm tuổi vẫn xanh tốt quanh năm dù thân đã rỗng ruột. Ảnh: Kim Long

Theo ông Hoàng Văn Vượng (SN 1965, Trưởng tộc họ Hoàng), trong gia phả dòng họ có ghi nhận, vào năm 1848 khi xây dựng khu lăng mộ thì cây khế đã tồn tại từ trước đó.

Căn cứ vào các tài liệu khảo cứu, dòng họ Hoàng hiện trải qua 19 đời sinh sống tại vùng đất này. Nếu tính trung bình mỗi đời khoảng 20-25 năm thì cây khế có tuổi đời khoảng 400 năm.

Theo ông Vượng, dù trải qua nhiều trận bão, đặc biệt là cơn bão lớn năm 2025 khiến nhiều cây cổ thụ bị gãy đổ nhưng cây khế này chỉ rụng lá. Một thời gian sau, cây phục hồi nhanh, tươi tốt.

anh-2-2.jpg
Theo ông Vượng, trong gia phả dòng họ có ghi nhận khi xây dựng khu lăng mộ vào năm 1848 thì cây khế đã tồn tại từ trước. Ảnh: Kim Long

Người dân nơi đây cho hay, cây khế này ra quả gần như quanh năm, chỉ ngừng vào tháng Chạp và tháng Giêng. Mỗi khi đến mùa, bà con thường hái khế để nấu canh chua, kho cá. Theo nhiều người dân, quả của cây khế cổ khi nấu với cua đồng cho nước trong veo, không bị đen như các loại khế khác.

Không chỉ mang giá trị sinh học, cây khế còn gắn với dấu ấn lịch sử cách mạng ở vùng đất Xô Viết Nghệ Tĩnh. Theo lời kể của ông Vượng và các tài liệu lịch sử địa phương, trong cao trào cách mạng 1930-1931, khu lăng mộ họ Hoàng là nơi bí mật hoạt động của tổ chức Đảng. Bà Tôn Thị Quế (1902-1992) là nữ chiến sĩ Xô Viết Nghệ Tĩnh kiên trung, một trong 10 nữ đại biểu Quốc hội đầu tiên của Việt Nam, được cho là từng cất giấu tài liệu và trú ẩn trong thân cây khế để tránh sự truy lùng của thực dân Pháp.

anh-3-2.jpg
Không chỉ mang giá trị sinh học, cây khế còn gắn với dấu ấn lịch sử cách mạng ở vùng đất Xô Viết Nghệ Tĩnh. Ảnh: Kim Long

Theo ông Hoàng Văn Kiểm - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu lịch sử và văn hóa địa phương Nghệ An, chi tiết này có cơ sở lịch sử. Các tài liệu hội thảo khoa học cùng lịch sử Đảng bộ địa phương đều cho thấy khu vực này từng là nơi thuận lợi để tổ chức họp bí mật, cất giấu truyền đơn và che giấu cán bộ cách mạng.

Trải qua hàng trăm năm cùng bao biến động của lịch sử, cây khế cổ vẫn đứng hiên ngang giữa làng quê tạo nên một vẻ đẹp cổ kính. Với người dân nơi đây, cây không chỉ là chứng nhân thời gian mà còn là biểu tượng của sức sống bền bỉ và tinh thần cách mạng.

Với mong muốn gìn giữ và lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt của cây “cổ mộc” này, dòng họ Hoàng và bà con nơi đây mong muốn các cơ quan chức năng hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ để đề nghị công nhận cây khế là Cây di sản Việt Nam.

Xem thêm

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

Nghệ An: Hơn 200 nghìn học sinh được miễn phí sử dụng sách giáo khoa

(CLO) Sau khi rà soát nhu cầu sử dụng sách giáo khoa tại hơn 1.000 cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục nghề - giáo dục thường xuyên, ngành giáo dục Nghệ An xác định có hơn 208.000 học sinh thuộc diện ưu tiên dự kiến sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí từ năm học 2026-2027. Để triển khai chính sách này, tỉnh dự kiến cần hơn 80 tỷ đồng mua sắm sách mới.

Mở thầu Gói thầu số 05 hơn 31,9 tỷ đồng tại phường Thượng Hồng: Liên danh Công ty BT – Xây dựng 236 bỏ giá thấp nhất

Mở thầu Gói thầu số 05 hơn 31,9 tỷ đồng tại phường Thượng Hồng: Liên danh Công ty BT – Xây dựng 236 bỏ giá thấp nhất

Ngày 31/7/2026, UBND phường Thượng Hồng (tỉnh Hưng Yên) đã tổ chức mở thầu Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình và đảm bảo an toàn giao thông thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp đường giao thông từ Quốc lộ 5 (cầu vượt Phong Cốc) đến đê Kim Sơn. Theo biên bản mở thầu, Liên danh Công ty Cổ phần Phát triển Đô thị BT và Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Công trình Giao thông 236 là nhà thầu có giá dự thầu thấp nhất.

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

Quảng Trị hủy kết quả của 5 thí sinh vi phạm quy chế thi

(CLO) Chiều 1/8, Ban Chỉ đạo Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 tỉnh Quảng Trị, các đơn vị liên quan đã họp và thống nhất xử lý hủy các bài thi, môn thi do vi phạm đối với 5 thí sinh trong vụ tố cáo gian lận thi cử.

Ấm lòng những suất cơm nghĩa tình tại bệnh viện

Ấm lòng những suất cơm nghĩa tình tại bệnh viện

(CLO) Chăm chồng tại bệnh viện, người phụ nữ xúc động khi được nhận suất cơm mà các nữ Công an Nghệ An trao tặng. Với chị, đó không chỉ là suất cơm mà còn là sự động viên, hỏi thăm của những người xa lạ lúc gia đình gặp biến cố.

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

Không cần là thủ khoa vẫn có thể nhận học bổng Chính phủ

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện chính sách học bổng đối với người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Điểm mới đáng chú ý là ngoài học sinh đạt giải quốc gia, quốc tế, top 30% thí sinh xuất sắc theo từng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc cũng có cơ hội nhận học bổng Chính phủ ngay trước khi nhập học.

Cà Mau: Bức tranh kinh tế duy trì đà tăng trưởng trên nhiều lĩnh vực

Cà Mau: Bức tranh kinh tế duy trì đà tăng trưởng trên nhiều lĩnh vực

Dù còn nhiều khó khăn nhưng bức tranh kinh tế của tỉnh Cà Mau thời gian qua tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trên nhiều lĩnh vực thủy sản, công nghiệp, thương mại, xuất khẩu, thu hút đầu tư, góp phần tạo nền tảng vững chắc để địa phương bứt phá và hoàn thành các mục tiêu đề ra.

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

Bãi bỏ 11 văn bản trong lĩnh vực giáo dục từ tháng 8/2026

(CLO) Từ tháng 8/2026, nhiều chính sách giáo dục quan trọng bắt đầu có hiệu lực, từ bãi bỏ 11 văn bản quy phạm pháp luật, cho phép các trường công nhận tín chỉ khi đào tạo liên thông, siết việc dạy trước chương trình ở tiểu học đến lần đầu ban hành quy định về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.

Bộ Y tế đề xuất bỏ quản lý phân tán an toàn thực phẩm

Bộ Y tế đề xuất bỏ quản lý phân tán an toàn thực phẩm

(CLO) Bộ Y tế đang xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) theo hướng xác lập một đầu mối thống nhất quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, đồng thời đổi mới phương thức hậu kiểm bằng dữ liệu số và phân tích nguy cơ thay cho cách kiểm tra truyền thống.

Cỡ chữ bài viết: