“Ngay trong sáng cùng ngày, khi nắm được thông tin, tôi đã chỉ đạo Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người xử lý”, lãnh đạo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh thông tin.
Trước đó, mạng xã hội lan truyền phản ánh một người dân truy cập website của Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người và thử sử dụng họ tên, số căn cước công dân của người khác để đăng ký hiến tạng. Đáng chú ý, hệ thống vẫn tiếp nhận thông tin và thông báo đăng ký thành công.
Theo phản ánh, quy trình đăng ký trực tuyến không yêu cầu xác thực số căn cước công dân, số điện thoại hay email có chính chủ hay không. Người đăng ký chỉ cần điền các thông tin cá nhân cơ bản là có thể hoàn tất thủ tục, thậm chí lựa chọn nhận thẻ chứng nhận đăng ký hiến tạng dưới dạng điện tử hoặc thẻ cứng.
Thông tin này khiến nhiều người đặt câu hỏi về tính an toàn của quy trình: Vì sao một quyết định liên quan trực tiếp đến quyền nhân thân, thể hiện nguyện vọng tự nguyện của mỗi người lại có thể được đăng ký bằng thông tin của người khác mà không qua bước xác thực?
Điều gì sẽ xảy ra nếu một người bất ngờ phát hiện tên mình đã có trong danh sách đăng ký hiến mô, tạng dù chưa từng thực hiện thủ tục hay bày tỏ nguyện vọng hiến tặng?
Lý giải về quy trình này, lãnh đạo Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người cho biết, bản chất của việc đăng ký trực tuyến là ghi nhận nguyện vọng hiến tặng của công dân. Người đăng ký cung cấp các thông tin cá nhân cơ bản để cập nhật vào danh sách vận động hiến mô, tạng. Thủ tục được thực hiện hoàn toàn tự nguyện, miễn phí, không yêu cầu khám sức khỏe hay xét nghiệm tại thời điểm đăng ký.
Theo lãnh đạo Trung tâm, việc đăng ký và việc lấy mô, tạng là hai khâu hoàn toàn khác nhau. Một chiếc thẻ đăng ký không đồng nghĩa với việc cơ quan y tế có thể tự động tiến hành lấy mô, tạng khi người đó qua đời.
Trên thực tế, quá trình hiến, lấy mô, tạng phải tuân thủ các quy định pháp luật và quy trình chuyên môn nghiêm ngặt. Khi một người qua đời hoặc được nghi ngờ chết não, các cơ sở y tế phải thực hiện đầy đủ các bước đánh giá, xác định tình trạng theo quy định. Việc hiến tặng cũng phải được xem xét trên cơ sở các điều kiện pháp lý và sự đồng ý của gia đình, người thân theo quy định.
Lãnh đạo Trung tâm nhấn mạnh, thủ tục đăng ký được thiết kế đơn giản nhằm khuyến khích người dân thể hiện nguyện vọng nhân ái, trong khi quá trình thực hiện hiến, lấy mô, tạng có nhiều tầng kiểm soát về chuyên môn, pháp lý và đạo đức nhằm ngăn ngừa việc ép buộc hoặc trục lợi.
Người dân cũng không nên hiểu rằng việc có thẻ đăng ký hiến tạng sẽ khiến mình bị ưu tiên hoặc bị lấy tạng khi gặp tai nạn. Việc xác định một người đã chết não hay chưa phải tuân thủ những tiêu chuẩn y khoa nghiêm ngặt, độc lập với nguyện vọng hiến tạng được ghi nhận trước đó.
Theo quy trình được thông tin, việc xác định chết não phải trải qua 3 lần đánh giá và được cả 7 thành viên trong hội đồng xác nhận. Chỉ cần một lần đánh giá không đạt yêu cầu hoặc một thành viên không đồng ý, người đó sẽ không được kết luận chết não.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo, người có nguyện vọng hiến mô, tạng nên chủ động chia sẻ quyết định với gia đình để người thân hiểu và ủng hộ. Sự thấu hiểu của gia đình có ý nghĩa quan trọng để tâm nguyện hiến tặng có thể được xem xét, thực hiện khi đủ điều kiện.
Đáng chú ý, theo ghi nhận của phóng viên từ chiều 30/10, website của Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người bất ngờ thông báo tạm dừng tiếp nhận đăng ký hiến mô, tạng.
“Hiện tại chúng tôi đang tạm dừng tiếp nhận đăng ký mới để rà soát và nâng cao chất lượng dịch vụ. Chức năng đăng ký sẽ sớm được mở lại. Rất mong bạn thông cảm và quay lại sau!”, thông báo trên website nêu rõ.
Cùng thời điểm, website của Trung tâm cũng tạm thời không thể truy cập.